HOE EN WANNEER? (2)
In deze middeleeuwse maatschappij, die zich kenmerkte door een gebondenheid van het individu aan de verschillende ordeningen van het gemeenschapsleven, (familie, het gilde, de landheer, de stand, bovenal de roomse kerk) groeide langzaam maar zeker een andere mentaliteit. Door de kruistochten en d ...
HOE EN WANNEER? (3)
Dit ligt tussen de jaren 1760 en 1830. Tot aanschaffing van machines, die steeds in toenemende mate werden uitgevonden, waren slechts bepaalde bevolkingsgroepen in staat, omdat ze bijzonder duur waren. Voor andere groepen was de mogelijkheid om eigenaar te worden uitgesloten. Toch moesten deze me ...
HOE EN WANNEER? (4)
In Engeland kende men al eerder de hier geschetste toestanden, omdat dit het eerste land was waar de groot-industrie zijn intrede deed. De overheid greep daar reeds in in 1802. Hoewel de kerk, insluimerend onder het optimisme en het rationalisme, zweeg, groeide er in dat land toch een bewogenheid ...
HOE EN WANNEER? (6)
Inmiddels nam het initiatief van Raikes ongekende vormen aan. Was er, zoals reeds eerder opgemerkt, aanvankelijk verzet, vooral van hen die de arbeidersklasse dom wilden houden, steecis gingen meer en meer mensen van naam zich aan zijn zijde stellen. Zo ontving koningin Charlote hen in 1788 op Wi ...
HOE EN WANNEER? (7)
De hoge vlucht, die het zondagsschoolwerk in Engeland nam, is ook voor Nederland niet zonder betekenis geweest. Vóórdat het tot daadwerkelijk handelen kwam, was er al wel eens een stem in die richting opgegaan. Zo is bekend, dat omstreeks het jaar 1625 een ouderling in Utrecht voor zijn kerkeraad ...
HOE EN WANNEER? (8)
In 1819 bleek ook in Capelle a.d. IJssel het werk ter hand genomen te zijn, want bij Koninklijk Besluit van 11 september 1819 werd door Z. M. de Koning aan zekere Ds. A. C. Schagen aldaar een gift van ƒ 100, — geschonken als blijk van waardering voor zijn werk ten behoeve van de zondagsscholen. D ...
HOE EN WANNEER? (9)
In tegenstelling met de bij de wet ingestelde onderwijsinstellingen, die tot doel hadden het kind voor te bereiden voor de maatschappij domineerde bij het zondagsschoolwerk de verkondiging van het Evangelie. Dit kwam wel duidelijk tot uiting in een in een maandblad gepubliceerde brief, waarmede z ...
MOE EN WANNEER? (12)
I-Iet was niet zo, clat daar (in Zwitserland) in enig georganiseerd verband zondagsscholen bestonden. De naam was wellicht toen nog geheel onbekend. De grondslag ervan werd echter al wel gelegd, zij het dan ook onbewust. Zoals het veelal gaat met verenigingen, die zich later in wijde vertakkingen ...
HOE EN WANNEER? (15)
Ondanks deze voor kinderen niet zo aansprekende stof, spreekt zij toch met lof over deze bijeenkomst. Zoals reeds opgemerkt was er, wat de navolging betreft, geen sprake van een geweldig enthousiasme. Hoewel niet direct aanmoedigend om voort te gaan kan toch een overdachte handeling zijn voordele ...
HOE EN WANNEER? (16)
Dat de man, die tot hiertoe de moed had opgebracht dit alles te ondernemen, wel met een bijzondere bewogenheid voor het ontkerstende kind bezield moet zijn geweest, blijkt wel uit zijn volhardend optreden. Er was toch voldoende oorzaak om er maar een punt achter te zetten. Hoogstens zou hij nog e ...