HOE EN WANNEER? (19}

Maar dé grote uitbreiding kwam eerst na 1857. Hoewel het zcndagsschoolwerk door geen. enkele maatregel van overheidswege werd beinvloed, reageerde het wel gevoelig op de ontwikkelingen bij het verplicht onderwijs. En dat was omstreeks 1857 grotelijks in beweging. Tot goed begrip daartoe eerst een korte historische schets. Tijdens de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1588-1795) bestond er een nauwe band tussen kerk en staat. De overheid bestuurde het land vanuit de calvinistische levensovertuiging. Dit kwam uiteraard ook tot uiting op het terrein van het onderwijs. De school (d.i. de openbare-of staatsschool) werd dooide overheid gesticht en bestuurd. Men lette wel op het begrip „openbaar".

Het betekent hier een van de overheid uitgaande school, maar dan van een christelijke signatuur. Naast deze overheidstaak oefende de „gereformeerde" kerk, als enige door de overheid erkende, via de besluiten van de Dordtse Synode van 1618/1619, een. overwegende invloed op de school uit. Langs deze weg zag zij toe op de zuiverheid van de leer. Met de komst van de Fransen in 1795 vond er al spoedig een scheiding plaats tussen kerk en staat (1796). De kerk verloor haar confessioneel karakter en de overheid liet zich leiden door een ander beginsel. Gevolg was in 1806 een nieuwe onderwijswet, die tot 1857 het onderwijs in. ons land zou beheersen. Het nationaal karakter bleek duidelijk uit de doelstelling: opleiding tot alle maatschappelijke en christelijke deugden. Met het eerste beoogde

men de burgers goede leden van de staat te maken. Bij het aankweken' van de christelijke deugden kende men een taak toe aan de kerk, die de jeugd, voor wat betreft de opvoeding in godsdienstige zin, voor haar rekening moest nemen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen