AANWIJZINGEN VOOR HET GEBRUIK

5e jaargang 2004/2005, nummer 7
Verschijnt 7 keer per jaar
ISSN: 1568-8852

Treffer is bestemd voor leidinggevenden aan +12 en +14 groepen. Het geeft informatie voor het werken met het ledenblad Treffer.

In dit blad treft u aan:
- Aanwijzingen voor het gebruik van de Treffer: "Bekijk het maar!?"
- Programmasuggesties
- Toelichtingen op de vragen

AANWIJZINGEN VOOR HET GEBRUIK

Bijgaand ontvangen jullie de Treffer over moderne media en beeldcultuur. Dit is de laatste in deze jaargang. Een actuele Treffer. Al eerder (in de vierde jaargang, nummer 7) stonden we stil bij moderne media. Toen lag de nadruk echter vooral op de communicatiecultuur. Dit keer staat de beeldcultuur centraal. Dat wil zeggen: DVD's, video's, computergames en internetsites. Het is onmiskenbaar dat we langzaam maar zeker naar een cultuur toegroeien waar het beeld een steeds grotere en niet meer weg te denken plaats inneemt. Die ontwikkeling is nog maar iets van de laatste jaren (de eerste tv's kwamen pas in de jaren vijftig, de eerste computers voor particulieren in de jaren tachtig, de eerste DVD's pas enkele jaren geleden). Toch is de plaats van deze beelddragers nu al niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Jongeren zijn daar als geen ander vatbaar voor: zij zijn het immers die opgroeien in deze beeldcultuur. Dat de zaken waarmee iemand opgroeit diens leven behoorlijk stempelen, hoeft geen betoog.

Daarom is het juist voor onze jongeren belangrijk om goed te leren omgaan met (de uitwassen van) de beeldcultuur die zij ondergaan. Hoe moet je surfgedrag op internet zijn? Mag je überhaupt wel surfen? Mag je DVD's kijken? En zo ja, welke? Hoe zit dat met computerspelletjes waarin je anderen dood moet schieten? Deze en andere vragen komen in deze Treffer naar voren. Vooraf al kunnen we stellen dat er filters nodig zijn, en dan vooral het filter van de vreze des Heeren. Als een jongere zijn hart heeft verpand aan de Heere, zal dat consequenties hebben voor zijn omgaan met moderne media. Daarom moeten we de Heere bidden om de krachtige werking van Zijn Geest in de harten van jongeren en ouderen. Over de verantwoordelijkheid die bij dat leven met God hoort, gaat de bijbelstudie in dit nummer. Er is geprobeerd een en ander zo goed mogelijk te doen aansluiten bij de leefwereld van jongeren.

In deze Treffer treft u de volgende werkvormen aan:
- Stellingen voor beide groepen blz. 3
- Mediatest voor beide groepen blz. 4
- Vragen voor beide groepen blz. 5
- Stelling en vragen voor beide groepen blz. 6 en 7
- Bijbelstudie voor de +14-groepen blz. 8 en 9
- Invulopdracht voor beide groepen blz. 10 en 11

Lezen: 1 Korinthe 10:12-24 (God verzoeken, heilig leven, christelijke vrijheid), Exodus 32 (word geen afgodendienaars), Deuteronomium 32:16-26 (tergen ook wij de Heere?), 2 Korinthe 6:1-10 (geen aanstoot geven).

Zingen: Psalm 4:4, 5:12, 95:4-7, 136:2,3.

PROGRAMMASUGGESTIES

Doel van de schets
Het doel van deze Treffer is jongeren te confronteren met hun eigen verantwoordelijkheid die ze hebben ten opzichte van hun omgaan met moderne media. Een tweede doel is te laten zien dat je jezelf alleen met de hulp van de Heere staande kunt houden. Je moet als jongere Christus kennen! Dat is geen garantie voor een goede omgang met moderne media, maar je zult dan wel weten welke verkeerde begeerten er in je hart leven. En ook als je Hem helaas niet zou kennen, ontslaat datje nog niet van je verantwoordelijkheid! "Daarom mijne geliefden, vliedt van den afgodendienst!", zegt Paulus in 1 Korinthe 10:14. Probleem is wel dat jongeren, omdat ze opgroeien met DVD en internet, haast geen kwaad zien in middelen die wél veel kwaad kunnen verspreiden. Met deze Treffer willen we hen daarvan bewust maken. Welke gevaren zijn dit dan? Er is toch niets verkeerds aan een onschuldige familiefilm op DVD, of desnoods een natuurdocumentaire? Dat is waar, net zo als het waar is datje met een telefoon meer kan dan alleen seksnummers bellen. Maar is daarmee alles gezegd? Niet dus. Een DVD spoelt zijn informatie over je uit, zonder datje daar nog iets aan kan doen. Anders dan in een telefoongesprek ben je zelf geen speler. Je consumeert allen maar. Omdat het eenrichtingsverkeer is, is het dus des te belangrijker om zulk materiaal van te voren te toetsen!

Idee voor de +12-groepen
- opening
- Korte interactieve introductie. Over welke moderne media hebben we het? (DVD, internet, video, computergames.) Probeer ze vragenderwijs wat los te krijgen: Wie heeft er nog nooit een DVD gezien? Mag je iemand doodschieten in een computerspelletje? Heb je dat weleens gedaan? Met deze werkvorm kun je peilen of men veel gebruik maakt van bovenstaande media.
- Inleiding door een leidinggevende over een aantal facetten van moderne media
- Pauze
- Maak in groepen de mediatest (blz. 5).
- Behandel in groepen de praktische kant aan de hand van de invullijsten (blz. 10 en 11).
- Een leidinggevende geeft een korte samenvatting en benadrukt het belang om te "vlieden van de afgodendienst" (1 Korinthe 10:14).
- Sluiting

Idee voor de +14-groepen
- opening
- Vraag enkele jongeren om een korte inleiding te houden over de games en DVD's die ze spelen/zien, waarom ze dat doen en wat ze er van vinden.
- Inleiding door een leidinggevende. In deze inleiding is het belangrijk om de bijbelse kant van de beeldcultuur voor het licht te halen. Je kunt daarbij de voorbeelden van de jongeren betrekken.
- Pauze
- Maak in groepen de mediatest (blz. 5).
- Doe in groepen de bijbelstudie (blz. 8 en 9).
- Bespreek de vragen van de bijbelstudie in groepen. Probeer een discussie concreet te houden, met voorbeelden uit het leven van de jongeren.
- Sluiting.

Vertellijn voor een inleiding
- Beoordeel of het mogelijk is om een aantal jongelui van de vereniging te vragen kort iets te zeggen over de beeldcultuur waarmee ze geconfronteerd worden.
- Begin met het schetsen van een aantal voorbeelden van de beeldcultuur. Denk aan de bill-boards die overal in ons land ophangen, maar ook aan het ideaalbeeld waaraan mannen en vrouwen (én jongeren) moeten voldoen.
- Beschrijf hoe de beeldcultuur is ontstaan (zie onder) en wat de impact ervan is op ons leven. Denk daarbij ook aan de bijbelse geschiedenis van David die Bathseba zag. Met name de oogpoort is een belangrijk wapen in de strijd die de duivel voert.
- Sluit af met een bijbelse advies hoe jongeren om moeten gaan met de moderne media, hierin kun je de wapenrusting uit Efeze 6 betrekken. Het allerbelangrijkste moet zijn de filter op het hart. Daarmee wordt het verlangen geboren om te vlieden van het kwade.

Achtergrondinformatie
Het kan handig zijn om in een inleiding de jongeren te laten nadenken over de cultuur waarin ze nu leven. In deze jaren verandert er ontzettend veel. De schriftcultuur laten we achter ons, de beeldcultuur is overal om ons heen. Historisch gezien betekent dat een enorme verandering, en op dat breukvlak moeten jongeren hun weg zien te vinden. Daarom een korte historische schets, toegespitst op jongeren.

Beeld is in onze cultuur steeds belangrijker geworden. Is dat inderdaad zo? vraag je je misschien af. Wat deden jongeren vroeger dan? Nou, in elk geval geen computergames spelen en DVD's bekijken. Dat is wel duidelijk. Tuurlijk, als ze er toen waren, zullen ze er vast hetzelfde mee gedaan hebben als wij nu. Maar de hele cultuur was vroeger -en dat is echt nog niet zo heel lang geleden- veel meer gericht op de tekst dan op het beeld.

Nóg vroeger, toen de mensen nog niet eens konden schrijven, was het pas echt moeilijk. Je kon niets bekijken en óók niets even lezen. De enige mogelijkheid was onthouden. Uit je hoofd leren. Dat gebeurde dan ook veel. Belangrijke verhalen werden letterlijk van vader op zoon doorverteld en vaak herhaald. Levenlessen wist je gewoon, of niet natuurlijk. Er was geen bieb waar je even wat na kon zoeken. Je kunt je dan ook wel voorstellen wat het betekende toen de mensen het schrift uitvonden. Nu kon alles wat van belang was opgeschreven worden! Op steen, en later zelfs op papier. In die eerste tijd was een boek - een boekrol- iets dat alleen in een klooster of bij hele rijke mensen te vinden was. Een jeugdroman was er niet bij: alleen de allerbelangrijkste geschriften werden te boek gesteld. Daarom zijn de oudste geschriften bijna allemaal verhalen uit de Bijbel en ook sommige andere belangrijke theologische schriften. Voor de gewone jongens en meiden bleef alles zoals het was: je moest de dingen gewoon onthouden.

Na de uitvinding van de boekdrukkunst, rond 1455, ging het snel. Boeken kwamen voor veel mensen beschikbaar. De uitvinding was zo belangrijk dat het de hele cultuur in West-Europa veranderde: niet langer hoefden mensen alles te onthouden. Zodra ze konden lezen, konden de belangrijke dingen van het leven gelezen worden. Bijbelverhalen en andere informatie kwamen voor veel mensen nu voor het eerst in geschreven vorm beschikbaar, zeker toen ook de Reformatie doorbrak. De Roomse kerk wilde niet dat mensen zélf de Bijbel in bezit hadden, maar mensen als Luther en Calvijn deden hun best om dat idee te bestrijden!

De cultuur van het woord die toen volgde, duurde eeuwen en eeuwen. Eigenlijk ongeveer tot nu. Daarom leef jij in een bijzondere tijd. Je maakt een cultuuromslag mee! Sinds de televisie zijn intrede deed - je opa kan het nog weten!- en iedereen een computer kreeg -dat is nog maar iets van de laatste jaren- is het geschreven woord niet meer zo belangrijk, lijkt wel.

Veel belangrijker is wat het beeld laat zien. Niet langer lezen en begrijpen, maar kijken en consumeren zijn de trefwoorden geworden van onze nieuwe cultuur. Daar moet je je goed van bewust zijn! De Bijbel is door de Heere als boek gegeven, en ook in de kerk gaat het vooral om het gesproken woord. Daarom is de beeldcultuur zo gevaarlijk: je wordt er nog makkelijker door afgeleid van wat de Heere van je vraagt. Deze tijd geeft jou een extra grote verantwoordelijkheid: je mag je niet laten meetrekken door de cultuur!

TOELICHTING OP DE VRAGEN

Bladzijde 3
Is de dialoog herkenbaar? Je kunt aan de jongeren vragen wie het spel Emergency kent, en wie weet wat het genoemde spel Need for Speed is. En wie heeft de film Ice Age weieens gezien? De film is een zogeheten animatiefilm, waarin een luiaard en een mammoet tijdens een ijstijd samen een barre tocht ondernemen om een mensenbaby terug bij zijn ouders te brengen. Een tijger die het eerst op de baby voorzien heeft, sluit zich later aan bij het merkwaardige gezelschap, dat onderling een hechte vriendschapsband ontwikkelt. De film zit vol humoristische momenten, maar speelt wel in de omstreden ijstijd.

1. Wat moeten we denken van de opmerking van de jongere in de laatste alinea? "Iedere refo heeft deze film zo ongeveer, dus hij kan echt wel", zegt hij. Is dit een argument voor het bekijken van een film? Nee. De massa volgen is nooit een goed argument, dat deed de Heere Jezus ook niet. Iedere film zal afgewogen moeten worden aan wat de Bijbel zegt. Is het een belemmering dat een film als Ice Age speelt in een tijdperk dat op omstreden is? Het is sowieso belangrijk dat een eventuele kijker zich hiervan bewust is. Het kan zeker reden zijn om de film niet te willen zien. Verder is het verhaal van de drie dieren (een mammoet, luiaard en tijger die samen optrekken) zo ongeloofwaardig dat het wat dat betreft te vergelijken valt de categorie sprookjes. Zo heeft bijna iedere speelfilm wel een element in zich wat in strijd is met Gods Woord. Je kunt op een verenigingsavond de stelling: Een christen kijkt geen speelfilms' neerleggen. Je hoeft niet eens kennis te hebben van alle films om deze stelling te kunnen verdedigen. Een film gemaakt door wereldse mensen zal (bijna) altijd elementen uit deze wereld bevatten. Vaak komt van de jongeren dan het argument dat je dan ook geen boeken meer kunt lezen. Alhoewel het interessant is om dit argument uit te diepen, is het belangrijk om je niet te laten verleiden tot deze discussie. Natuurlijk gelden bijbelse normen ook voor boeken, het geldt voor ons hele leven.
2. Voor veel jongeren zijn de dingen die je in een computerspelletje doet minder erg dan de dingen die je in werkelijkheid doet. De Bijbel kent het onderscheid tussen realiteit en virtualiteit niet. Zonde is zonde en het doen van zonde in een computerspelletje heeft zijn weerslag op de ziel. Vaak zijn deze argumenten afkomstig om het spelen van een spel voor zichzelf te verantwoorden. Diep in hun hart weten ze dat het niet kan, maar omdat het zo leuk is om een bepaald spel te spelen, zoekt men naar drogredenen. Ontmasker deze als ze op de verenigingsavond naar voren komen.

Bladzijde 5 en 6
Het is niet nodig hier lang bij de test stil te staan; hij is meer bedoeld als vluchtige en luchtige confrontatie. In de andere pagina's komt de praktijk van de beeldcultuur nog genoeg naar voren. Wel is het aardig om de jongeren te bevragen op de uitslagen. Wie heeft er de minste punten? En wie de meeste? Het kan voor de leidinggevenden een indruk geven, maar ook niet meer dan dat. De vragen kunnen meer aanknopingspunten bieden om dieper op de stof in te gaan.

Bladzijde 7
Zijn tijdschriften als Break Out! erop gericht om diepgravende informatie door te geven? Niet echt, dat blijkt wel uit de losse opmaak en de overgrote aandacht die voor het beeld bestaat. Het kan goed zijn om kennis te nemen van jongerenbladen. Ik kan me de huiver van sommige leidinggevenden wel voorstellen om zomaar een aantal bladen in te kijken. Toch is het goed om je een beetje in de jongerenwereld te verdiepen.

Het is een mogelijkheid om enkele pagina's op van zo'n druk tijdschrift op te hangen (let op of er geen grove/beledigende uitingen op staan!) en vraag wat het meest in het oog springt. Waar trekt je oog vooral naar toe? Hoe komt dat? Wat heeft die informatie te bieden? Start een korte discussie over de beste manier om iets duidelijk te maken. Neem een voorbeeld als: Waarom heeft Amerika Irak aangevallen? Vraag: Via welk medium zou je het beste antwoord op deze vraag kunnen geven? Een tv-programma? De krant? De radio misschien? Een tijdschrift? Waarom is dat zo? De televisie kan goed laten zien hoe de aanval in Irak plaatsvond, wat er zoal gebeurde. Maar dit medium is juist niet geschikt om antwoord op de vraag van het 'waarom' te geven! Een reden kun je niet in plaatjes laten zien! Radio is vaak ook te snel voor zulke vragen; je kunt er nooit eens op je eigen tempo naar luisteren. Voordatje het weet is het volgende onderwerp alweer bezig. Geschreven tekst leent zich het beste voor de beantwoording van zulke vragen. Je wordt niet zo snel afgeleid als op televisie en kunt de tekst in je eigen tempo doornemen. Dat is wel zo fijn, want immers: de waarom-vragen zijn vaak veel belangrijker dan de wat- en hoe-vragen!

Bladzijde 8 en 9
1. Wat bedoelt Paulus als hij zegt dat alle dingen hem geoorloofd zijn (vers 23)? Hij bedoelt dat een oprechte christen altijd wil wijken van het kwade. Daarom mag hij alles doen wat God niet verboden heeft. Er is een enorme ruimte in het onderhouden van Gods geboden! De nadruk ligt niet op wat niet mag, zoals dat misschien vaak het geval is, maar juist op wat wél mag in een leven met de Heere!
2. Schrijf eens een paar dingen op waarvan je vindt dat ze eigenlijk niet geoorloofd zijn maar die je toch weieens doet. Dit kan, logischerwijs, sterk variëren. Antwoorden kunnen misschien zijn: mensen uitschelden, roddelen, stelen van een snoepje, misschien zelfs vloeken.
3. Zou je de dingen die je op het lijstje hierboven hebt opgeschreven ook doen als je echt de dienst van de Heere en het heil van je naaste op het oog hebt? Waarom wel of niet? In de meeste gevallen ongetwijfeld niet. Immers: de vreze des Heeren doet juist wijken van het kwade!
4. Lees vers 13 eens. Probeer in je eigen woorden te zeggen wat er staat. Iets in de trant van: Je bent alleen maar op een menselijke manier verzocht geweest. De Heere is trouw: Hij zal je niet méér laten verzoeken dan datje aankunt. Met de verzoeking zal Hij ook de oplossing geven, zodat je de verzoeking kunt dragen.
5. Is dit een opdracht of een belofte? Een belofte
6. Lees nu ook vers 14. Probeer ook dit vers in je eigen woorden samen te vatten. Denk aan: Daarom, geliefden, moeten jullie wegvluchten van de afgoden!
7. Is dit een opdracht of een belofte? Een opdracht.
8. Zijn vers 13 en vers 14 tegengesteld aan elkaar of niet? Waarom? Het lijkt wel, omdat de Heere in vers 13 zegt dat Hij degene is die de verzoeking over iemand laat komen. Hoe zou je dan kunnen vluchten? Maar in vers 14 staat juist dat we móeten vluchten! Maar we moeten goed lezen. Vers 13 wil niet in de eerste plaats zeggen dat de Heere verzoekingen over je laat komen, maar vooral dat Hij in die verzoekingen bij Zijn kinderen wil zijn! Zie je hoe troostrijk dat is? In afhankelijkheid van hem hoefje de verzoeking niet alleen te dragen, de Heere is erbij! Maar, en dat zegt vers 14, je hoeft natuurlijk niet te wachten op die verzoekingen, laat staan datje ze opzoekt! Dat zou God verzoeken zijn, want dan verwacht je dus eigenlijk dat de Heere wel de oplossing geeft, zoals in vers 13 staat. Maar heeft ook de Heere Jezus niet gestreden tegen verzoekingen? Toen hij door de duivel werd verzocht in de woestijn, zei Hij dat de Heere God niet verzocht mag worden. De Heere Jezus gaf niet toe aan de verzoekingen! Want ook dit moeten we goed vasthouden: de verzoekingen komen van de duivel, zoals in de woestijn wel bleek. God Zelf verzoekt niemand. Maar Hij laat verzoekingen soms wel toe!
9. Wat betekent het om te "vlieden van den afgodendienst"? Doe jij dat wel eens? Probeer bij de beantwoording van deze vraag steeds de spits van moderne media in het oog te houden. Klik je een internetsite weg? Heb je een cd-rom met een zondig computerspel doormidden gebroken? Durf je de DVD stop te zetten als je goddeloze dingen ziet en hoort? Dat is in dit verband vlieden van de afgodendienst!
10. Hoe kun je de Heere tergen in het omgaan met games, DVD's en internet? Door ze te blijven gebruiken, al weet je dat hun boodschap tegen Zijn Woord ingaat. Dan doe je het zelfs heel bewust.
11. Als de Heere zegt te weg te vluchten van slechte dingen en je zoekt ze tóch op, doe je dan alsof je sterker dan Hem bent? Zeker. Je gelooft dat de Heere leeft, en dat Zijn Woord de waarheid is. Hoe kan het dan dat je tegen Zijn Woord ingaat? Dat kan alleen door ongeloof, omdat je zelf regels wilt stellen. Dat is menselijk, maar wel heel fout. Wat is de Heere geduldig als Hij zulke dingen niet onmiddellijk straft!
12. Zoek Deuteronomium 32:16 op. Wanneer kan een DVD worden tot een "vreemde god"? Als we zo verslingerd raken aan DVD's en andere moderne media dat er voor de Heere en Zijn dienst eigenlijk weinig overblijft, of: als de inhoud van wat we zien zo in tegenstelling is tot wat we in de Bijbel lezen dat die twee nooit samen kunnen gaan. Dan is het de Heere óf die vreemde god, in dit geval in de gestalte van een wereldse cultuur.
13. Bespreek de volgende stelling: Een jongere die God kent zal geen computerspel doen waarin je mensen moet doodschieten. Moeilijke vraag. Zie ook bladzijde 12, wat Paul (13) hierover zegt. Het maakt inderdaad uit of een poppetje als het ware oplost (neem een spel als Pacman, waarin eigenlijk nauwelijks menselijke wezens te herkennen zijn) of wanneer het doden een doel op zich is geworden. In het algemeen is het zeker af te keuren. Voor een spel als Doom of Wolfenstein behoeft dat geen nader betoog, maar ook voor verreweg de meeste andere oorlogsspellen zal gelden dat iemand neerschieten niet goed te praten is. De eigenlijke vraag moet zijn: waaróm speel je dit spel eigenlijk? Wordt oorlog zo niet tot een vorm van vermaak? Dan heb je weinig begrepen van de ontzaglijke ernst van oorlog!

Bladzijde 10 en 11
Je kunt de invuloefening ook in het groot doen. Hang een groot vel papier op en maak daarop het schema zoals dat in de Treffer staat. Dus:

FILMS kijken afblijven weet niet reden
De Kameleon
Het kleine Huis op de Prairie
Titanic
The Day after Tomorrow
James Bond
The Sound of Music
Ice Age

COMPUTERGAMES spelen afblijven weet niet reden
Emergency
Need for Speed
FIFA
Carmageddon
The Sims
Roller Coaster Tycoon
Doom

Turf de meningen onder de jongeren, en schrijf die in de daarvoor bestemde kolom. Schrijf ook de meest voorkomende redenen op om een spel/film wel of niet te spelen/bekijken. Probeer daarna voor iedere film het filter op bladzijde 11 los te laten:

Wordt God oneer aangedaan met de inhoud van dit medium?
gevolg reden
JA afblijven In het ravijn storten is dodelijk!
NEE in orde blijven Begaanbare weg is veilig.
WEET NIET afblijven Je mag ook niet misschien in het ravijn vallen!

Titanic (liefdesscènes, ramp als vermaak), James Bond (seksscènes, vloeken en grof geweld) vallen wat de films betreft sowieso af. Hetzelfde geldt voor spellen als Carmageddon (voetgangers doodrijden) en Doom (zoveel mogelijk moorden). Over de overige gevallen is wellicht meer discussie mogelijk, maar ook in twijfelgevallen geldt: niet doen! Bij autorijden geldt immers dezelfde levensreddende regel: bij twijfel niet inhalen!

Achtergrondinformatie
Als achtergrondinformatie is een deel van een artikel uit het jongerenblad Daniël genomen. In dit artikel werden drie speelfilms besproken.

De kameleon
Hielke, Sietze, Gerben, veldwachter Zwart, smid Klinkhamer: bijna iedereen weet het rijtje personages uit de Kameleon moeiteloos uit te breiden. Onschuldig, die boeken van de Kameleon-serie. Tenminste, in de oorspronkelijk uitgave, want de bewerkingen en de nieuwste deeltjes worden door grof taalgebruik ontsierd. Misschien is die 'onschuld' van de boekjes de reden dat de verfilming zoveel kijkers trok. Het verhaal van de film is gebaseerd op het eerste boekje van de serie. Maar het verhaal is door de regisseur wel behoorlijk aangepast. De film begint op een zondagmorgen: de tweeling probeert met een polsstok over een sloot te springen, wat mislukt en eindigt in een modderbad. Bij gebrek aan 's zondagse kleren - die hingen aan de waslijn - gaan vader en moeder Klinkhamer naar de kerk en blijft de tweeling thuis. En dat vinden zij helemaal niet erg, zo laat het tweetal weten. Tijdens de kerkdienst hangen zij de was van de buurvrouw even buiten. De film is verder wat hap-snap: een storm, die de buurman het leven kost; een paar 'nozems' die een oude vrouw, een weduwe, de notaris en een ijsboer beroven; natuurlijk de boot 'Kameleon', samengesteld uit een oude opduwer en de motor van de oude doktersauto, een zwemwedstrijd die eindigt met een scène waarin Gerben naakt uit het water komt. Het buurmeisje Esther speelt ook een belangrijke rol: aan het eind van de film blijkt de tweeling verliefd. Beiden krijgen een zoen: de één een wat langere dan de ander. Bezwaren tegen de film zijn er genoeg: de zondagsrust lappen de Klinkhamertjes aan de laars, al is het positief dat vader en moeder Klinkhamer nog wel naar de kerk gaan. Bidden voor het eten is er niet bij. Een praatje van de buurman met zijn pleegdochter over haar overleden ouders getuigt niet bepaald van een christelijk besef over het hiernamaals. Het taalgebruik van de tweeling en van Gerben Zonderland is niet om over naar huis te schrijven. En zo zijn er nog wel meer dingen te noemen. Dan toch liever de oude boekjes. En zeker niet de tweede film die in de maak is.

Voorzienigheid
'The day after tomorrow' is een populaire film: nummer twee in de verhuur top-tien. In de videotheek liggen de planken er vol mee. Recensies zijn bijna allemaal positief. Spits geeft de film bijvoorbeeld een 8. Toch is het een slap verhaal, dat zich alleen door de spectaculaire effecten overeind houdt. Hoofdpersoon is Jack Hall, een paleo-klimatoloog, een wetenschapper die onderzoek doet naar het klimaat van vroeger. Ideeën die Hall heeft over de ijstijd blijken in de film plotseling te kloppen: het noordelijk halfrond verandert in korte tijd in één grote ijsvlakte. Stormen, watervloeden, extreme temperatuursdalingen: een natuurramp in het kwadraat. Beelden van helicopters die, inclusief bemanning, bevriezen in de lucht en neerstorten. New York en het vrijheidsbeeld die te maken krijgen met een watersnood en daarna in een soort Noordpool veranderen. De film ziet er heel erg echt en beangstigend uit: volgens de filmmakers zou dit kunnen gebeuren als mensen niet meer rekening houden met het milieu. Dat laatste is natuurlijk positief: waarschuwen voor overbelasting van de schepping. De filmmakers doen dat in de film, maar ook op de filmsite. En op een extra dvd laten zij verschillende wetenschappers aan het woord. Tegelijk laten de filmmakers zien dat zij niet geloven dat de schepping Gods werk is. De makers van de film geloven in de evolutietheorie. Dat blijkt op sommige plaatsen in de film duidelijk als het gaat over de datering van de ijstijd. Dat er een God is die "alles heeft geschapen en nog door Zijn voorzienigheid onderhoudt", zoals zondag 10 van de Catechismus het uitdrukt, komt niet naar voren. De enkele keer dat Gods naam wordt genoemd, is als verschillende keren een vloek klinkt. De Nederlandse vertaling neemt de vloeken niet over, maar wie het Engels een beetje machtig is, hoort het.

Onsterfelijkheid
Eer en roem: daar gaat het om in de film Troy. "De mens is geobsedeerd door onsterfelijkheid" klinkt het in de film. En om die eeuwige roem gaat het voor Achilles, de hoofdpersoon in de film. In het kort de lijn van het verhaal: Koning Agamemnon wil de stad Troje veroveren. Met niet minder dan duizend schepen trekt hij ten strijde. Verschillende veldslagen volgen. Uiteindelijk wordt Troje door een list in genomen: in een groot paard - het paard van Troje - verstoppen zich een aantal soldaten, die de poortwachters doden. Vervolgens wordt Troje in genomen. Het verhaal van de film is overigens gebaseerd op het heldendicht De Ilias van Homerus. Zoals bij alle verfilmingen van boeken, heeft de regisseur er een eigen verhaal van gemaakt. Een verhaal dat wordt verteld door veel geweld en veel seks in beeld te brengen. De opening is typerend voor de rest van de film: Achilles, die een gevecht moet voeren, blijkt afwezig te zijn. Hij wordt gevonden in bed, in gezelschap van twee vrouwen. Het gevecht duurt kort: met één zwaardstoot maakt hij een einde aan het leven van zijn tegenstander. En zo sneuvelen er nog tientallen door het zwaard van Achilles en zijn medestrijders. De gevechten zijn knap in beeld gebracht: duizend schepen voor de kust van Troje, tienduizenden soldaten die elkaar te lijf gaan. De gruwelijke details blijven de kijker ook niet bespaard: zelfs de crematies van de gesneuvelde soldaten zijn door de camera vastgelegd. Ook veel seksscènes komen uitgebreid in beeld. Met alle moord en doodslag, overspel, lijkverbranding, afgodendienst: is de film Troy een opeenstapeling van overtredingen van de Tien Geboden. Alle prachtige kostuums, de indrukwekkende vloot, de reconstructie van het paard van Troje doen daar niets van af.

Conclusie
Bestaan er goede speelfilms, is de vraag die overblijft. Als zelfs de Kameleon niet door de beugel van de Tien Geboden kan? Want die geboden zijn tenslotte de enige maatstaf. Of dat nu gaat om het tweede, het vierde, het zesde, zevende gebod. Of om welk ander gebod dan ook. Of er goede speelfilms bestaan? Het antwoord zal duidelijk zijn. Misschien vind je er na heel lang zoeken. En dat is natuurlijk zonde van de tijd: kunnen die dvd's beter in het rek blijven staan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen