AANWIJZINGEN VOOR HET GEBRUIK

4 jaargang 2003/2004, nummer 2
Verschijnt 8 keer per jaar
ISSN: 1568-8852

Treffer is bestemd voor leidinggevenden aan +12 en +14 groepen. Het geeft informatie voor het werken met het ledenblad Treffer.

In dit blad treft u aan:
- Aanwijzingen voor het gebruik van de Treffer 'Dood... of leven'
- Programmasuggesties
- Toelichtingen op de vragen

AANWIJZINGEN VOOR HET GEBRUIK

Hierbij ontvangt u de tweede Treffer van het seizoen 2003-2004. De titel is: 'Dood... of leven'. Als ondertitel zou je het zesde gebod kunnen zetten. De Treffer is opgedeeld in drie thema's:
- Echte moord
- Wat vraagt het zesde gebod voor jou persoonlijk?
- Ethische en maatschappelijke gevolgen

Met het thema van deze Treffer kun je een aansprekende avond voor tieners beleggen. Geweld dringt ook onze maatschappij steeds verder binnen. Ongewild worden we er mee geconfronteerd. Hoe duidelijk zien we dat de tien geboden heilzaam zijn voor het geheel van de samenleving! Ook de tien geboden verbieden het doden van een ander, door gedachten, woorden en werken. Aan het overtreden van het zesde gebod maken we ons allemaal schuldig. Het maakt het leven van jezelf en van anderen kapot. Vergeet niet om naast de jongeren te gaan staan in schuld aan het zesde gebod en wijs hen op de mogelijkheid van vergeving. Misschien is er wel een meisje bij dat abortus wil laten plegen of dat heeft gedaan. Misschien zijn er die worstelen met rouw, vragen rond de dood van een geliefde of met plannen van zelfmoord, bij zichzelf of bij een vriend(in). Ook de onderwerpen die op pagina 8 en 9 aangeroerd worden, kunnen gevoelig zijn: denk aan terminale zieken of gehandicapten in de familie. Waak eivoor om een beschuldigende vinger naar 'de wereld' uit te steken, die met gemak ongeboren baby's en zieke mensen zou vermoorden. Zo simpel ligt het niet. Men vindt ons vaak juist onbarmhartig, omdat wij mensen bewust zouden laten lijden. Als je andere normen als uitgangspunt hebt, kom je tot een totaal andere visie. Maar de Bijbel heeft een boodschap voor deze mensen: "Komt herwaarts tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u rust geven." (Matthéüs 11:28)

Tussen de toelichtingen op de vragen vindt je nog andere werkvormen!

Bruikbare thema's zijn:
- Mag de doodstraf? een jongere/een leidinggevende
- Gij zult niet doodslaan! een jongere
- De dood of het leven? een leidinggevende

De verschillende werkvormen treft u aan op de volgende pagina's:
- Bijbelstudie voor beide groepen blz. 4
- Een opdracht voor beide groepen blz. 6
- Vragen voor beide groepen blz. 7
- Vragen voor beide groepen blz. 8 en 9
- Stellingen voor beide groepen blz. 10
- Vragen voor beide groepen blz. 11
- Opdrachten voor +14 groepen blz. 12

Zingen: Psalm 6 vers 2 en 9, Psalm 32 vers 1, 3 en 6, Psalm en Berijmde 10 geboden vers 7 en 9.
Lezen: Genesis 4:1-16, Mattheüs 5:21-26 en Johannes 8:1-11.

PROGRAMMASUGGESTIES

Doel van de schets
Het doel van deze schets is samen met de jongeren nadenken over de dood en het leven. Het zesde gebod gaat verder als het verbieden van het doodslaan. Het zesde gebod spreekt ook over het leven, lees de Heidelbergse Catechismus zondag 40 maar. We moeten het beste zoeken voor onze naaste. We maken ons dagelijks schuldig aan dit gebod, wij als moordenaars hebben dan het Leven nodig. Hij die zegt dat Hij de Opstanding en het Leven is. Tegenover onze dood, stelt Hij uit genade het leven. Dat is de boodschap die ook op de verenigingsavond moet klinken!

Idee voor de +12 groepen
- Opening
- Lees met elkaar zondag 40 van de Heidelbergse Catechismus. En probeer met elkaar helder te krijgen wat het zesde gebod inhoudt.
- Inleiding over het zesde gebod
- Pauze
- Verdeel de groep in vier groepen. Vraag elke groep een paar verzen van Genesis 4 te bestuderen met de kanttekeningen of, als dat te moeilijk is, de opgegeven vragen te beantwoorden of als hulp te gebruiken. Na korte tijd presenteert elke groep de betekenis van de verzen inclusief toepassing voor ons. Geef aan alle groepen op dat ze 1 Johannes 3:10-15, Hebreeën 11:4 en Hebreeën 12:24 voor die toepassing kunnen gebruiken (en/of vraag 9 t/m 11). Groep 1 : 4 : vers 1 t/m 5 met de kanttekeningen (en/of vraag 1 t/m 3 en 9, 10, 11) groep 2: vers 6 t/m 8 met kanttekeningen (vraag 4 en 9, 10, 11), pittig! groep 3: vers 9 t/m 12 met kanttekeningen (vraag 5, 6, 9, 10, 11) groep 4: vers 13 t/m 16 met kanttekeningen (vraag 7 t/m 11)
- Sluiting

Idee voor de +14 groepen
- Opening
- Laat ze in groepjes zoveel mogelijk voor -en nadelen bedenken over de doodstraf. Inleiding over 'Gij zult niet doodslaan'. Betrek daarbij ook de doodstraf en de punten die genoemd zijn in de verwerking.
- Pauze
- Je kunt als verwerking voor een rechtszaak kiezen. Kies 2 rechters uit. Maak afhankelijk van de groepsgrootte acht groepen. Neem de vier artikelen op de achterkant van de Treffer. Daarbij bereiden twee groepen elke een artikel voor. De ene groep bedenkt is de aanklager en de andere groep is de advocaat. De verdachte is afwezig. Na 20 minuten voorbereiden, kun je vier rechtszaken uit laten spelen. Als leidinggevende heb je daarbij de leiding, om te voorkomen dat het een chaos wordt.
- Sluiting

Idee voor de +12 en +14 groepen die gezamenlijk vergaderen
- Opening
- Laat een ieder voor zich de opdracht op pagina zes doen. Je kunt daarna terugvragen hoeveel plusjes of minnetjes een ieder had.
- Inleiding over dood en leven
- Pauze
- Behandel in groepjes de vragen op pagina acht en negen. Je kunt de groepen die de knipsels bespreken, dit laten presenteren op een sheet en een overheadprojector. Hiermee heb je dan ook gelijk een plenaire afronding.
- Sluiten.

Aanwijzingen bij pagina 4
Een bijbelstudie met de kanttekeningen. Dit bijbelgedeelte leent zich daar uitstekend voor. Deze keer staat de bijbelstudie aan het begin van de schets om hier vanuit te kunnen beginnen met denken.

Antwoorden op de vragen:
1. Nee, uiterlijk niet: beiden brachten de Heere een deel van hun opbrengst. Toch offerde Kaïn niet met zijn hart, dus miste hij het wezen van het offer.
2. Abel offerde uit het geloof: hij beleed dat zijn voorspoed niet van hem kwam, maar een onverdiende zegen was van de Heere alleen. Hij had het offer van de Messias nodig. Kanttekening 11 wijst op een teken dat de Heere gegeven heeft, zodat duidelijk werd dat Hij Abel en zijn offer aannam.
3. Hij was zo boos, dat zijn gezicht veranderde; hij hield zich dus niet in. Hij was eigenlijk bang (en boos) dat Abel boven hem zou willen staan en hem zijn plaats als oudste wilde afpakken. De Heere zegt tegen Kaïn (vers 7) dat er ook voor hem vergeving te krijgen is, maar daar gaat het Kaïn helemaal niet om.
4. De Heere waarschuwt hem nog eens in vers 7 omdat Hij weet wat Kaïn van plan is. En in vers 8a staat: "En Kaïn sprak met zijn broeder Abel", volgens kanttekening 18 misschien om hem het veld in te lokken. Hij heeft misschien ook wel verteld wat hij met de Heere besproken had.
5. De Heere roept hem ter verantwoording; Kaïn moet zorg dragen voor zijn broer.
6. Dat bloed roept om wraak (kanttekening 23), niet tot de mensen maar tot God. Hem komt de wraak toe.
7. Nee, hij is bang voor de straf omdat zijn misdaad zo groot is (andere vertaling: "Mijn straf is groter dan dat ik haar zou kunnen dragen.") en klaagt erover dat iedereen hem nu kan doden. Dan krijgt hij nog tijd van berouw (kanttekening 32).
8. De Heere doet niet met ons naar onze zonde, maar geeft Kaïn nog genadetijd. Hij komt wel op de zonde terug. Kaïn krijgt dus slechts uitstel van executie als hij zich niet bekeert.
9. Als je je naaste haat (dus de Wet van God niet doet), dan sta je zelf voorop, dan zit je vol met haat en nijd en ben je een doodslager net als Kaïn. Maar als de liefde van God en tot God en de liefde tot je naaste in je hart is, ken je het geheim van Abel. Dan heb je net als Abel je hoofd gebogen, omdat je moet belijden dat je in je hart al die zonden tegenkomt, dat er in jouw hart een moordenaar woont.
10. De duivel is een mensenmoorder van den beginne. Hij stortte alle mensen in de dood.
11. Het bloed van de Heere Jezus, Gods Zoon, dat reinigt van alle zonden. De Heere zoekt niet jouw dood, maar jouw eeuwige behoud. Zoek dan het leven bij Hem. Kaïn zocht het niet, maar de moordenaar aan het kruis kreeg wel die vergeving en het eeuwige leven. Om Jezus' wil.

Aanwijzingen bij pagina 5
Hier wordt eigenlijk al vooruit gewezen naar pagina 8 en 9. Als je van andere waarden en normen uitgaat, kom je tot andere conclusies. Vandaar dat abortus en euthanasie volgens de één (de Bijbel) wel en volgens een ander niet onder doodslag vallen.

Aanwijzingen bij pagina 6 en 7
Wat hebben de uitspraken te maken met het zesde gebod? Volgens de Heidelbergse Catechismus alles. Onteren, kwetsen, haat, nijd en toorn tegenover liefhebben, oog hebben voor elkaar, geduld, vrede, zachtmoedigheid, barmhartigheid en vriendelijkheid, andermans schade afkeren en zoveel als mogelijk is, zelfs onze vijanden liefhebben. Elkaar van harte het goede gunnen, zoveel mogelijk veiligheid en bescherming bieden aan elkaar. Als de Heere Jezus de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan vertelt, gaat het helemaal niet om die rovers die de arme man als dood lieten liggen. Dat waren bijna moordenaars, dat is duidelijk. Daar horen wij vast niet bij. Maar zijn we een priester of Leviet en laten we die arme man 'voor dood' liggen, of geven we liefde en zorg, zoals de Samaritaan?

Werkvormen:
x Maak drie verbodsborden en drie gebodsborden. Verwerk die in een collage met de titel: Zorg voor leven!
x Verzin met een paar personen een situatie die een (kleine) vorm van doodslaan is. Beeld die uit (bijv. met z'n tweeën praten en een derde loopt langs en er wordt de neus voor opgehaald) en bevries het tafereel. De zaal overlegt fluisterend en een ander groepje gaat naar voren, gaat ernaast staan en beeldt het positieve uit, hoe het wel moet. Als er nog een ander groepje iets toe wil voegen, kan dat. Een eenvoudige variant hiervan: beeld met een groepje zonder praten een verbod of een gebod uit. Laat de anderen raden.

De teksten uit Lukas 18 wijzen op het gebed van de farizeeër (vers 11: "O God, ik dank U, dat ik niet ben gelijk de andere mensen: rovers, onrechtvaardigen, overspelers, of ook gelijk deze tollenaar) en dat van de tollenaar" (vers 13: "O God, wees mij zondaar genadig'). Als we oprecht belijden dat we in ons hart moordenaars zijn en geloven in het bloed van Christus, mogen we gerechtvaardigd afgaan naar ons huis (vers 14). Er is vergeving mogelijk!

x Op welke manieren kun jij proberen om een goede 'naaste' te zijn? Samenvattende vraag naar het positieve gebod.
x Als iemand in het water valt en om hulp roept, ben je dan schuldig als je niet helpt? Dat hangt van de omstandigheden af. Moet je je eigen leven in gevaar brengen om een ander te redden? Maar grijpen we die gedachte ook niet te snel aan? De barmhartige Samaritaan had heel wat voor zijn naaste over. De Heere Jezus gaf zelfs Zijn leven om vijanden met God te verzoenen. De vraag komt op: vertrouw jij op de Heere in leven en in sterven en kun je dus sterven, eventueel tijdens zo'n reddingsactie?

Aanwijzingen bij pagina 8 en 9
Eigenlijk is de rode draad van deze pagina's: Geen enkel leven is zinloos! Het is goed om daarover met de jongeren door te praten. De Schepper is de enige die weet en bepaalt welk doel Hij met elk leven heeft. Dat kunnen wij niet altijd bekijken en dat kan pijnlijk genoeg zijn. Wees hierin heel voorzichtig: heb aandacht voor de mogelijkheid van een gehandicapt broertje of zusje, voor een mogelijk ernstig ziek familielid, voor vragen rondom het 'waarom' van het lijden.

Vragen:
1. Persoonlijk. Ons leven behoort aan Hem toegewijd te zijn.
2. De dood wenkt ieder uur.
3. Door onverantwoord gedrag, ongezond leven, roekeloos zijn in het verkeer, maar ook door onbekeerd verder te leven.
4. a. Menselijk gezien kun je misschien nog begrijpen dat deze mensen deze levens willen 'beëindigen', zoals dat heet. Zeker in onze tijd, waarin lijden eigenlijk niet meer 'nodig' is en niet meer geaccepteerd wordt. Alles moet jong, flitsend, gelukkig en gezond zijn en anders hoeft het niet.
b. Ja! Hoe moeilijk het ook kan zijn, de Heere vraagt toch dat wij buigen voor Zijn bestuur. Wij mogen niet over het leven beschikken, dat gaan we op Zijn plaats staan.
c. Als (verder) lijden voorkomen kan worden, vinden veel mensen, onder bepaalde voorwaarden en heel zorgvuldig, dat bepaalde levens beëindigd of voorkómen mogen worden. Dat heet dan barmhartig. Daarbij wordt natuurlijk geen rekening gehouden met de ziel die ieder persoon heeft en die een eeuwige bestemming heeft.
d. Elk leven is een leven dat God geschapen heeft. Daarover hebben wij niet te beslissen. Elk leven is dan ook zinvol, al begrijpen wij niet alles. Het getuigt ook van liefde om elkaar te beschermen. En als je bedenkt dat een mens geen dier is, maar een ziel heeft, dan krijgt het leven nog meer waarde.
5. Praat hier heel voorzichtig over en neem duidelijk afstand van de vraag. We zijn in Nederland helaas al zover dat deze vraag gesteld wordt. Het meisje moet veel lijden, maar dat geeft anderen niet het recht om haar het leven af te nemen. Want ze leefde al in de moederschoot. 'Niet geboren laten worden' is dus een ander woord voor 'doden'. Dat wordt vaak weggepoetst. En sterven is God ontmoeten. Maar met een ziel wordt door de rechter geen rekening gehouden. Die bekijkt het zakelijk. Overigens is dit de eerste keer in Nederland dat een gehandicapte zelf schadevergoeding mag eisen vanwege het feit dat hij/zij geboren is.
6. Van God uit gezien is elk leven terecht. Wij geloven immers niet in toeval. Dit betekent natuurlijk niet dat wij alles kunnen begrijpen, dat is wat anders.
7. Voor deze mening (A. von Smidt in de Volkskrant) is door de tegenstanders van abortus al lang gevreesd. Als handicaps niet meer voor mogen komen, is er voor gehandicapten ook geen plaats meer. Dan zijn alleen gezonde, perfecte mensen welkom. Het doet denken aan wat Hitier wilde. Doden voor of vlak na de geboorte is eigenlijk net zo erg, maar om een eenmaal geboren baby alsnog te doden, moet je wel erg hard zijn: dan kun je niet meer versluierend over 'weefsel', 'foetus' of 'vrucht' praten.
8. De columniste (Carrie in Straat magazine, nr. 140 Rotterdam (stukjes)) wil haar moeder helemaal niet missen, maar ze wil haar lijden besparen. Ze weet hiervoor geen ander middel dan de dood. Waarschijnlijk denkt ze dat met de dood alles afgelopen is.
9. De wet geeft artsen de mogelijkheid om te doden, in plaats van voor het leven te vechten. De wet is bedoeld om 'ondraaglijk en uitzichtloos lijden' te stoppen en dat lijkt zorgvuldig en barmhartig, maar de mens die zelf zijn leven wil bepalen, wil zich ook niet door deze wet laten gezeggen. Het is een hellend vlak. Als de euthanasiewet voor deze vrouw geen oplossing biedt, kiest ze ervoor om niet meer te eten. Dan kun je gaan denken: dit is onmenselijk. Moet het zo? Kunnen we de wet niet aanpassen?
10. De schrijfster vindt dat een hond nog beter af is, want die mag uit zijn lijden verlost worden en haar moeder niet; die moet blijven lijden. Ze houdt blijkbaar geen rekening met het feit dat een mens een ziel heeft en een hond niet.
11. Er kan voor en met haar gebeden worden, er kan palliatieve zorg verleend worden: pijnbestrijding, verlichting van ongemak. Als er goede palliatieve zorg en stervensbegeleiding is, blijkt de vraag naar euthanasie af te nemen. Mensen vragen vaak eigenlijk niet om de dood, maar om niet te hoeven lijden. En aan het lijden kan vaak veel gedaan worden.

Aanwijzingen bij pagina 10
De doodstraf is eigenlijk geen onderwerp van gesprek meer in Nederland. Alleen de SGP heeft die in haar program staan. Men vindt die inhumaan en uit de tijd. Beschaafde mensen zijn daar tegen. Tenzij er iets heel ingrijpends gebeurd is, zoals de moord op Pim Fortuyn. Dan vinden sommigen dat er een uitzondering gemaakt moet worden voor de dader. Emoties mogen echter nooit grond voor de doodstraf zijn. Het gaat om recht en de Heere is helder in Genesis 9:6 (zie stelling 4). Deze tekst is in het Nieuwe Testament niet herroepen. Natuurlijk blijft de doodstraf wel afschuwelijk.

Werkvorm:
Enkele reacties op de executie van McVeigh. Leg ze de jongeren voor en vraag hun rode ('niet eens'), groene ('eens') en eventueel oranje ('weet niet', neutraal) kaartjes omhoog te steken, waarna u aan een aantal om een toelichting vraagt.
x President Bush noemde de veroordeling een 'afrekening' voor de terreurdaad van McVeigh.
x "Ik ben door de aanslag op het Murrah-gebouw mijn enige dochter kwijtgeraakt. Als Timothy wordt geëxecuteerd, verliest Bill McVeigh zijn enige zoon door een straf die mij mijn dochter niet teruggeeft. Ik denk dat dat geen zin heeft."
x "Ik ben voor mijn zoon naar Oklahoma gekomen. Ik wil er zeker van zijn dat McVeigh verdwijnt. Dat hij niet meer bestaat. Dat hij nooit meer kan ademen."
x "Treurig, ook al zal niemand deze moordenaar missen."
x "De overwinning van wraak over gerechtigheid."
x "Het was te makkelijk voor hem. Hij viel gewoon in slaap. Dat was niet het geval bij mijn moeder, die na de explosie in Oklahoma vier verdiepingen naar beneden stortte." x "Ik weet het allemaal niet. Maar ik denk dat voor velen van ons vandaag een treurig hoofdstuk is afgesloten. Het drama zelf zal ons echter ons hele leven blijven achtervolgen."
x "Ik ben gelukkig dat McVeigh met zijn leven heeft betaald voor zijn wandaad."

Stellingen:
1. Het ene leven mag niet meer waard zijn dan het andere. Of een klein meisje vermoord is of iemand anders, zou er niet toe moeten doen. Bij het opleggen van de doodstraf mogen emoties niet meespelen, maar natuurlijk zijn de omstandigheden en motieven wel belangrijk.
2. Uit onderzoek blijkt dat de doodstraf geen afschrikkend effect heeft. Daders-in-spé denken blijkbaar toch: mij pakken ze niet. Mensen kunnen zelfs op ideeën gebracht worden door de terechtstelling van anderen, vanwege het dramatische effect.
3. Dat is op zich juist, maar dat is ook niet het doel van de doodstraf; vergelding en gerechtigheid wel.
4. Genesis 9 : 6 vervolgt: Want God heeft de mens naar Zijn beeld gemaakt. Hier gaat het niet over persoonlijke wraak, maar over een officiële straf.
5. Romeinen 13 : 4. De overheid heeft de bevoegheid om het kwaad te straffen, zelfs met het zwaard van de doodstraf.
6. Dit is een belangrijk argument van tegenstanders. Je moet inderdaad wel zeer zeker zijn en er zijn daarin in Amerika helaas ook fouten gemaakt. De huidige mogelijkheden van het DNA-onderzoek kunnen soms wel definitief bewijs leveren.
7. Dat is waar, hij of zij kan dan geen berouw meer krijgen. Maar de dader heeft hetzelfde gedaan bij het slachtoffer. En dus krijgt hij een rechtvaardige straf.
8. Dat geldt voor mensen onder elkaar, niet voor de overheid tegenover misdadigers. Kwaad moet gestraft worden.
9. Jazeker. Het recht is geschonden en dat moet hersteld worden. Dat heeft niets met wraak te maken.
10. Iemand vermoorden is onrechtvaardig, maar een gegronde executie is rechtvaardig. De manier van executeren mag niet onmenselijk zijn. De veroordeelde mag niet lijden of gemarteld worden. Voor sadistische wraakgevoelens als 'langzaam roosteren' of iets dergelijks mag geen plaats zijn.

Aanwijzingen bij pagina 11
1. Reden 1 en 6 zijn geoorloofd, over reden 3 valt te discussiëren.
2. De Duitsers begonnen de oorlog om niet-gegronde redenen. Wie zich daartegen verzet, strijdt voor zijn recht.
3. Een persoonlijke afweging in een noodsituatie. Je zult nooit zeker weten wat de juiste beslissing was. Overleg met anderen, gebed om wijsheid en zelfonderzoek of je geen bijbedoelingen hebt, zijn daarbij heel belangrijk. Wie ben jij om zo'n beslissing te nemen?
4. Eigenlijk dezelfde vraag als vraag 3, maar in totaal andere omstandigheden. Er zijn andere mogelijkheden, zoals bidden en brieven schrijven. Al helpen die misschien niet, een moord helpt ook niet. En als de wet in een democratisch land abortus toestaat, is dat niet zomaar te keren. Dan mag je niet voor eigen rechter spelen.
5. Het leger is nog steeds nodig, dus dan mag je daarnaar solliciteren. Vraag je wel af wat je motieven zijn: zoek je avontuur, weg van thuis, spanning? Je zult misschien in moeilijke omstandigheden komen, ook wat het doden van mensen betreft en dat mag je niet opzoeken voor de kick. Wel mag je de noodzakelijke verantwoordelijkheid op je nemen.

Aanwijzing bij pagina 12
Deze artikelen kun je gebruiken als achtergrondinformatie bij de krantenknipsels en de antwoorden op de vragen.

Datum: 30-05-2003
Een op 5 moordenaars niet gearresteerd

AMSTERDAM (ANP) - Jaarlijks sterven gemiddeld 250 Nederlanders door moord of doodslag. Een moordenaar krijgt in Nederland van de rechter gemiddeld 8,5 jaar celstraf. Bijna een op de vijf daders wordt echter niet gepakt.
Dat blijkt uit onderzoek van het weekblad Elsevier en het Nederlands Studiecentrum voor Criminaliteit en Rechtshandhaving NSCR, dat woensdag in boekvorm is gepubliceerd. Elsevierjournalist G. Leistra en P. Nieuwbeerta verzamelden vanaf 1992 gegevens over moord en doodslag in Nederland. Een centraal gegevensbestand met al deze informatie blijkt bij politie en justitie te ontbreken, aldus de onderzoekers. De onderzoekers telden tussen 1992 en 2001 2549 moorden en doodslagen. De daders in 500 zaken werden niet gepakt. Vanaf 1998 blijkt het aantal moorden te dalen. In 1997 werden 283 moorden gepleegd, vorig jaar waren dat er 204. "Na iedere liquidatie roept iedereen dat er steeds meer moorden worden gepleegd. Dat is dus niet waar", aldus Leistra. Hij vindt het ook opvallend dat de gemiddelde straf voor een moord een stuk lager is dan vaak wordt aangenomen. De laatste jaren is vooral het aantal moorden in het criminele circuit gedaald. Leistra schrijft de daling toe aan de strengere controles op wapenbezit. Hij vermoedt verder dat criminelen na enkele afrekeningen in Amsterdam meer op hun hoede zijn. Allochtone Nederlanders zijn als dader én als slachtoffer relatief vaker betrokken bij moord en doodslag dan autochtonen.

1. De Tilburgse juwelier is veroordeeld tot een werkstraf van 200 uur en drie maanden voorwaardelijke celstraf. Tegen hem was twee jaar celstraf geëist. Net als de officier van justitie vond de rechtbank dat P. geen schuld heeft aan de schietpartij op 28 februari 2002 omdat er sprake was van noodweer. De rechter doelde daarbij vooral op de bescherming van twee personeelsleden die tijdens de overval op de grond moesten gaan liggen. De rechter haalde in het vonnis de toename van gewelddadige overvallen op juweliers aan, maar wees daarbij op het gevaar om het recht in eigen hand te nemen. "De handelwijze van de juwelier verdient geen navolging, omdat de zaak uit de hand had kunnen lopen en er meer slachtoffers hadden kunnen vallen", aldus het vonnis. De rechtbank sprak de juwelier vrij van de beschuldiging dat hij de politie niet heeft verteld dat de neergeschoten overvaller R. C. medische hulp nodig had. De man overleed korte tijd later in een politiecel. In haar vonnis noemt de rechtbank het "moreel verwerpelijk" dat P. niet heeft gemeld dat de overvaller mogelijk gewond was. Een rechtsplicht om dit te melden ontbreekt echter, waarna vrijspraak volgde. De rechtbank achtte wel een poging tot zware mishandeling bewezen, omdat P. de neergeschoten overvaller nog een harde trap tegen het hoofd gaf. Ook werd de Tilburgse juwelier veroordeeld voor illegaal wapenbezit. De juwelier, vroeger lid van een schietvereniging, verklaarde dat hij niet wist dat de overvaller was getroffen. Die verklaring geloofde officier van justitie R. de Beukelaer niet, omdat P. op een meter afstand het dodelijke schot loste. De tweede overvaller, de 20-jarige L. C., kon wegkomen. De overvallers pleegden geweld, maar omdat ze buit op het oog hadden, wordt dat niet 'zinloos' genoemd. Numeri 35 is hier niet van toepassing.

2. De rechtbank in Leeuwarden heeft B.M. voor de doodslag op een medewerkster van de Leeuwarder gevangenis De Marwei veroordeeld tot tbs en dwangverpleging. De uitspraak voegt niets toe aan de straf die de man al had. De rechtbank in Assen veroordeelde M. vorig jaar tot anderhalf jaar celstraf en tbs voor poging tot doodslag op zijn vader. De 29-jarige man wachtte als gedetineerde in de gevangenis al op een plek in een tbs-kliniek. Raadsvrouw P. van der Vliet van M. had vrijspraak bepleit. Volgens haar was er geen sprake van opzet omdat de man tijdens zijn daad volledig ontoerekeningsvatbaar was. De rechtbank oordeelde dat er wel sprake van opzet was. De man kon zich herinneren dat hij zich bedreigd voelde en heeft zich bewust verdedigd. Hij had ook kunnen bedenken dat de vrouw onder zoveel geweld zou kunnen overlijden, oordeelde de rechtbank. Deze man moet behandeld worden en is niet (volledig) toerekeningsvatbaar. Maar hij moet behalve behandeld ook gestraft worden. Natuurlijk is het geweld van de dader zinloos, maar omdat hij een stoornis heeft, spreken we daar niet zo van. Numeri 35 is hier niet van toepassing.

3. De agent werd vrijgesproken omdat hij niet wist dat er een doorgang was waardoor het slachtoffer linksaf zou gaan. Hij kon het ook niet weten, omdat er geen bord stond. Hij heeft volgens Numeri 35 : 15 een ziel onvoorziens geslagen en zou naar de vrijstad hebben mogen vluchten.

4. Geen uitspraak bekend. Hier kan sprake zijn van dood door schuld. Onverantwoordelijk gedrag heeft immers het ongeval veroorzaakt. Dan kan er geen beroep worden gedaan op Numeri 35.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen