Handleiding 4: Amos, het oordeel uitgesteld

Toelichting op het thema
Dit jaar is het thema voor Kompas “Profeten uit het Oude Testament”. In deze schets staat Amos, een zogenoemde ‘kleine profeet’, centraal. Amos was een veehouder en vijgenverzamelaar die door de Heere werd geroepen om het oordeel over Israël aan te kondigen. In deze Bijbelstudieschets staan drie visioenen die de Heere Amos geeft centraal.

Doel van de Bijbelstudie
- De kinderen leren wie de profeet Amos was, welke visioenen hij van de Heere kreeg en welke betekenis deze hadden.
- De kinderen leren dat de Heere rechtvaardig is en de zonde moet straffen. Tegelijk leren ze ook dat het mogelijk is genade te ontvangen en dat de Heere wil luisteren naar het gebed.
- De kinderen leren Bijbellezen.
- De kinderen maken laagdrempelig kennis met het doen van Bijbelstudie.

Introductie van het thema voor de kinderen
De volgende twee opties kunnen gebruikt worden als introductie van de Bijbelstudie. Van belang is dat tijdens de introductie kort wordt geschetst wat de context is van de profetie van Amos. Deze wordt hieronder en in de achtergrondinformatie uitgewerkt.

Optie 1 : Het paslood
De voorkeur gaat uit naar het gebruiken van introductie optie 1.
Neem een paslood mee naar het clubmoment. U kunt er ook voor kiezen een paslood te maken van een stuk touw en een gewicht (waar mogelijk met puntige vorm, bijvoorbeeld een pen). Zie het voorbeeld hiernaast. Weten de kinderen wat dit voorwerp is en wat zou je hier mee kunnen doen? Je kunt hiermee controleren of een muur recht is of je kunt een rechte lijn op een muur trekken.

Demonstreer de werking van het paslood. Rol het schietlood uit. Houd het touwtje bovenaan vast op een vaste plek. Laat het loodje zakken, tot net boven de grond. Wacht tot het loodje stil hangt. Je kunt nu zien of de muur recht is of van punt tot punt een loodrechte lijn trekken.

Het is ook mogelijk een verticale lijn (zonder liniaal) te tekenen op een whiteboard of papier. Deze lijn lijkt recht. Wanneer u het paslood bovenaan naast de lijn houdt, wordt duidelijk dat deze lijn wel recht lijkt, maar niet is.

Vandaag gaat de Bijbelstudie over Amos. In één van de visioenen die hij van de Heere krijgt, ziet hij een paslood.

Optie 2
Vraag: Heb je weleens een waarschuwing gekregen, zoals "Pas op, kijk uit!"? Wat gebeurde er daarna? Laat kinderen reageren en bespreek hoe waarschuwingen bedoeld zijn. Vandaag doen de kinderen een Bijbelstudie waarin ze zullen lezen en horen over waarschuwingen van de Heere God. Amos moet namelijk de Israëlieten waarschuwen voor het oordeel van de Heere.

Schetsen van de context
De Heere God gaf Amos de taak om Zijn volk Israël te waarschuwen. Ze deden dingen die verkeerd waren, zoals het dienen van de Heere op een verkeerde manier. De Israëlieten gingen niet meer naar de tempel in Jeruzalem om de Heere te dienen, maar dienden beelden van kalveren in Dan en Bethel. Ook waren ze oneerlijk tegen de arme mensen en behandelden ze hen slecht. In Amos 7 vertelt Amos over drie visioenen die hij van God kreeg. In deze Bijbelstudie kijken we wat deze visioenen betekenen.

Aanwijzingen voor gebruik
Hieronder volgen twee methoden die gebruikt kunnen worden bij het doen van Bijbelstudie.

Algemeen
Bijbelstudie doen met kinderen vraagt een goede voorbereiding. In tegenstelling tot één leidinggevende die een Bijbelverhaal voorbereidt, is het hierbij belangrijk dat álle leidinggevende zich voorbereiden op de Bijbelstudie. Belangrijk om te onthouden bij het doen van Bijbelstudie: Het gaat niet om het geven van goede antwoorden op de vragen, maar om het in gesprek zijn met kinderen rondom een Bijbelgedeelte. Bereid je daarom goed voor als leidinggevende en geef leiding aan het Bijbelstudiegroepje. Als je groep te groot is, verdeel je dan in kleinere groepjes. In de handleiding wordt bij de vragen een antwoord geformuleerd. Dat kan gevaarlijk zijn, want het kan het gesprek belemmeren. Gebruik de antwoorden daarom ook voor jezelf alleen als ‘denkduwertje’ en niet als een ‘oplossing/ pasklaar antwoord’. Het gaat immers om het gesprek. Zie het als een mogelijke hulp bij het gesprek.

Methode 1: OIA-methode
In deze Bijbelstudiemethode staat de:

O voor Observatie. In dit stadium onderzoek je wat er letterlijk staat. Centrale vraag: ‘wat staat er?’

I voor Interpretatie. In dit stadium onderzoek je wat de geobserveerde woorden betekenen. Je probeert tot een goede uitleg te komen. Centrale vraag: ‘Wat betekent dit?’

A voor Applicatie (ook wel T voor Toepassing). In dit stadium onderzoek je hoe die betekenis voor ons leven vandaag de dag relevant is. Centrale vragen: ‘Hoe is dat op mij van toepassing?’ en ‘Wat betekent dat voor mij?’

Deze letters wisselen elkaar af in een Bijbelstudie. Het is niet zo dat je de toepassing helemaal voor de laatste vraag van de Bijbelstudie bewaart. Wel is het zo dat deze vraag aan betekenis wint naar mate de Bijbelse boodschap helder is geworden.

Voorbereiding
Thuis:
Lees het gedeelte thuis zelf rustig en grondig door, het liefst met de kanttekeningen erbij.

Op de ochtend/middag/avond zelf:
Zorg dat het gedeelte van tevoren gelezen wordt. Vorm groepjes van 6 tot 8 personen.

Uitvoering:
Lees met de kinderen het stukje uit de Bijbel dat bij het onderwerp hoort. Daarna kun je kort met elkaar het Bijbelgedeelte overdenken. Dit overdenken gaat aan de hand van drie basisvragen.

1) Kijken Wat staat er in de tekst? Observatie
2) Begrijpen Wat is de betekenis van dit gedeelte? Interpretatie
3) Toepassen Hoe kun je een brug slaan naar vandaag? Applicatie

Deze manier is makkelijk te onthouden aan de drie letters van de laatste woorden: OIA (spreek uit: ‘o-jaa’).

Methode 2: Eerste indruk

Voorbereiding
Thuis:
Lees het gedeelte thuis zelf rustig en grondig door, het liefst met de kanttekeningen erbij.
Op de ochtend/middag/avond zelf:

- Zorg dat het gedeelte van tevoren gelezen wordt.
- Vorm groepjes van 6 tot 8 kinderen.

Uitvoering:
- Het idee achter deze werkvorm is dat over een tekst meer te zeggen is dan op het eerste gezicht lijkt. Dit kan een verrassend licht werpen op de tekst.
- De leidinggevende leest de tekst (bijvoorbeeld een Bijbelgedeelte) langzaam voor. Vooraf vraagt hij de kinderen goed en geconcentreerd te luisteren.
- De kinderen wordt gevraagd te luisteren alsof ze de tekst voor het eerst horen en daarbij één gedachte/associatie vast te houden; waaraan moest je denken bij het horen van deze tekst?
- Na het voorlezen maakt de groepsleider een rondje en laat ieder één gedachte geven. Reacties worden op een flap geschreven.
- Nu wordt het gedeelte nogmaals gelezen, terwijl de kinderen meelezen.
- Zijn er nog nieuwe dingen ontdekt, die niet genoteerd staan? Deze worden op de flap bijgeschreven.
- De ‘oogst’ wordt besproken en samengevat door de groepsleider. Je kunt bijvoorbeeld concluderen dat de tekst ons eigen leven op een verassende manier kan ‘raken’.

Zingen en lezen

Zingen
• Psalm 1:4
• Psalm 6:1 – 4, 9
• Psalm 19:6
• Psalm 32:1, 3, 6
• Psalm 119:69
• Psalm 145:7
• Psalm 146:3, 6
• Tien Geboden: 9

• TZE-lied 26: Doorgrond mijn hart
• TZE-lied 39: Groot is Uw trouw, o Heer’
• TZE-lied 106: Welzalig de man die niet wandelt
• TZE-lied 115: Zie ons ootmoedig tot U naad’ren

Lezen
Amos 7:1-9

Kerntekst
Psalm 119:105 Uw woord is een lamp voor mijn voet en een licht voor mijn pad.

Amos 7:5 Toen zeide ik: Heere HEERE! houd toch op; wie zou er van Jakob blijven staan; want hij is klein!

Bijbelstudie
Achtergrondinformatie bij het Bijbelgedeelte

Amos
De profeet Amos is een van de veehouders uit Tekoa. Zijn naam is waarschijnlijk een afkorting van Amasja en betekent ‘gedragen (door God)’ of ‘de Heere draagt’. Tekoa lag in het heuvelland van Juda op ongeveer acht kilometer ten zuidoosten van Bethlehem. De vruchtbare weidegronden in het gebied waren erg geschikt voor het houden van vee. Het is dan ook waarschijnlijk dat Amos afkomstig was uit Juda. Amos is dus een veehouder. Waarschijnlijk wordt dit vermeld om aan te geven dat Amos financieel onafhankelijk is. Daarnaast wordt verteld dat Amos vijgen verzamelt (Amos 7:14). In zijn profetie is zijn afkomst duidelijk terug te zien, met name in de beelden die hij gebruikt.

Vanuit het boek Amos wordt duidelijk dat Amos heeft geprofeteerd tegen het Tienstammenrijk in Bethel en waarschijnlijk in Samaria. Verdere informatie over de plaats, volgorde of duur van zijn profetisch optreden ontbreken.

De tijd van Amos
Het opschrift van het boek dateert het optreden van Amos in de tijd dat Uzzia koning was over Juda en Jerobeam, de zoon van Joas, over Israël. Uzzia regeert in 789-749 v. Chr. en Jerobeam II van 780-751 v. Chr. Waarschijnlijk profeteerde Amos tegen het einde van deze periode, in 760-750 v. Chr.

De regeringen van Jerobeam en Uzzia markeren een welvarende tijd in de geschiedenis van Israël. Beide koningen zaten lang op de troon en de macht van omliggende volken was beperkt. Ook de relatie tussen het tien- en tweestammenrijk was vreedzaam.

Het boek Amos laat een sterke tegenstelling zien tussen rijken en armen. Amos gaat krachtig in tegen het onrecht dat door de rijken bedreven wordt en kondigt het oordeel van God aan over hun zondige hoogmoed. De zonden van het volk betroffen ook een verkeerde godsdienst. Jerobeam I had de kalverendienst ingesteld als alternatief voor de tempeldienst in Jeruzalem. In de tijd van Amos werd deze nog steeds onderhouden. Waarschijnlijk had de kalverendienst elementen uit de dienst van de Heere en de godsdiensten van andere volken. Amos kondigt verschillende keren het oordeel aan over de plaatsen waar men de Heere dacht te dienen, namelijk de hoogten en de heiligdommen in Bethel, Gilgal en Dan. De profeet verwijst ook naar Berseba in Juda. Hij laat zien dat men op deze plaatsen wel offers bracht, maar niet werkelijk naar de Heere op zoek was. Dezelfde houding komt ook naar voren in de omgang met de sabbat. Amos maakt duidelijk dat de Heere niet op deze plaatsen kan worden gevonden. Daarnaast was men in Israël en Juda de afgoden gaan dienen.

In hoofdstuk 1 wordt het optreden van Amos verbonden met een aardbeving die in zijn tijd heeft plaatsgevonden. In Hasor, Berseba en andere plaatsen zijn bij opgravingen sporen gevonden van een grote verwoesting rond 760 v. Chr. die het gevolg is van een grote aardbeving. De omvang van deze beving moet groot geweest zijn. Twee eeuwen later wordt de aardbeving nog vermeld door Zacharia (Zach. 14:5). In het begin van de regering van Jotham en aan het einde van de regering van Jerobeam II wordt er een volkstelling gehouden, mogelijk om te bepalen hoeveel mensen deze aardbeving hadden overleefd. Waarschijnlijk wordt er bewust van deze beving melding gemaakt als bevestiging van de boodschap van de profeet over het komende oordeel van God.

Profeten
Een profeet is in het Oude Testament een persoon die een boodschap van God doorgeeft aan de mensen. Het “Zo zegt de HEERE” dat klinkt uit hun mond, geeft aan, dat zij niet hun eigen woorden spreken, maar Gods woorden. Het woord ‘profeet’ is een vertaling van de Hebreeuwse term navi. Dat is de meest gebruikelijke aanduiding voor profeten in het Oude Testament. Er zijn nog twee andere benamingen voor profeten:
- Ziener (chozè of roè): Volgens 1 Samuel 9:9 werd een profeet vroeger een ‘ziener’ (roè) genoemd.
- Godsman (isj Elohim).

Hoe werd iemand profeet?
Een profeet was iemand die kon spreken namens God. Goddelijke inspiratie was de enige voorwaarde om als profeet te kunnen optreden. De achtergrond van profeten was dan ook heel verschillend. Zo zijn er in de Bijbel voorbeelden te vinden van profeten die van beroep schaapherder, priester, boer of schrijver waren.

In welke Bijbelboeken komen profeten voor?
Profeten komen we tegen in verschillende delen van het Oude Testament:
- In de Pentateuch Bepaalde personen in de eerste vijf boeken van de Bijbel worden ‘profeten’ genoemd. Het bekendste voorbeeld is Mozes (Deuteronomium 18:20-22). In de Pentateuch staan ook voorschriften voor profetie (onder andere in Deuteronomium 13:2-6).
- In de historische boeken Vooral in de boeken Jozua tot en met 2 Koningen staan veel verhalen over profeten, bijvoorbeeld over Elia en Elisa.
- In de profetische boeken Deze boeken bestaan voor het grootste deel uit profetieën. Ze zijn vernoemd naar een profeet, zoals Jesaja of Amos. Het boek Jona is een uitzondering; dat is een verhaal óver een profeet.

Indeling van de profetische teksten
Op grond van de periode waarin ze optraden, worden de profeten vaak ingedeeld in twee groepen:
- Vroege profeten: de profeten die voorkomen in de eerste negen historische boeken van de Bijbel (Jozua tot en met 2 Kronieken). De ‘vroege profeten’ traden op toen profetie in Israël waarschijnlijk nog maar net in opkomst was. Verhalen over deze personen, zoals over Samuel en Elia, staan in de eerste negen historische boeken van de Bijbel (Jozua tot en met 2 Kronieken).
- Late profeten: de profeten naar wie een profetisch boek vernoemd is.
Deze laatste groep (late profeten) kan onderverdeeld worden in:
• Klassieke profeten: profeten die leefden vóór de ballingschap. Ook Amos hoort bij deze categorie. De klassieke profeten verkondigden in grote lijnen steeds dezelfde boodschap: Israël heeft God verlaten. De Israëlieten hebben zich niet gehouden aan de wetten die God hun gegeven heeft. Ze hebben andere goden gediend, terwijl ze alleen de Heere mochten dienen. Bovendien hebben ze hun medemensen niet goed behandeld. Daarom gaat God het volk straffen: hij zal rampen over Israël en Juda brengen. Toch spreken de profeten ook over Gods liefde. Die liefde blijft bestaan ondanks de ontrouw van het volk. Af en toe gloort er dan ook hoop door de teksten heen: de hoop op het herstel van Israël.
• Post-exilische profeten: profeten die leefden na de ballingschap. Bij de klassieke profeten stond de boodschap centraal dat God onheil over Israël zou brengen. Maar bij de post-exilische profeten komen er andere accenten. Zij hebben de straf over de zonden van het volk gezien: de ballingschap. Nu die straf is voltrokken, komt er meer ruimte voor verwachting en hoop, voor prediking van het heil. In een wat latere periode na de ballingschap, waarin de Joodse gemeenschap weer werd opgebouwd, zien we bij een aantal profeten een nadruk op bekering en herstel.

Indeling van het boek
Het boek Amos valt uiteen in vijf delen.
- Opschrift en thema (1:1-2)
- Oordeel over de volken, Juda en Israël (Amos 1:3-2:16)
- Profetieën over Israël (Amos 3:1-6:14)
- Visioenen (Amos 7:1-9:6)
- Uitzicht op herstel (Amos 9:7-15)

De indeling laat een bepaalde voortgang zien in de boodschap. Het boek begint met het oordeel over de verschillende volken, uitlopend op Juda en Israël. Vervolgens klinken aanklachten over de zonden van het uitverkoren volk. Deze aanklachten bevatten aankondigingen van het dreigende oordeel en verschillende oproepen tot bekering. In het deel van de visioenen wordt vervolgens duidelijk dat er van het volk geen bekering meer te verwachten valt. Het oordeel van God zal daarom definitief over het volk komen. In het slot van het boek komt echter de mogelijkheid tot redding terug die eerder in het boek is verwoord. Opnieuw spelen daarbij de volken een rol. Ondanks het feit dat het uitverkoren volk van God niet beter is dan de andere volken, zal de HEERE de beloften van het verbond toch realiseren. De HEERE Zelf zal zijn volk herstellen en zegenen in het land Kanaän.

Boodschap
In de boodschap van Amos staat de verbondsrelatie tussen de Heere en Zijn volk centraal. Zowel in het oordeel als in het herstel. Het oordeel gaat het Tienstammenrijk niet voorbij. Israël heeft het verbond met de Heere verlaten. Het wordt veroordeeld vanwege onrecht tegen de armen en afgoderij. Omdat bekering uitblijft wordt het oordeel ook voltrokken. Toch is er ondanks het oordeel nog een gezegende toekomst voor Israël. Een aantal kenmerkende zaken zijn:
- Macht van God
In de boodschap van Amos staat de Heere Zelf centraal met Zijn ontzagwekkende macht. De nadruk ligt op het spreken van de Heere. Dit spreken zorgt dat Amos moet gaan profeteren en verleent hem het gezag dit te doen.
- Verbond
De boodschap van Amos klinkt tegen de achtergrond van het verbond tussen God en Zijn volk. Amos grijpt hier regelmatig op terug en bevestigt de bijzondere positie van het volk.
- Oordeel
Het volk is de zegeningen van God als vanzelfsprekend gaan beschouwen. Amos benadrukt de voorwaardelijkheid van het verbond. Door het niet meer gehoorzamen van God levert het land geen vruchten meer op en zal het volk uiteindelijk zelfs weggevoerd worden.
- Dienen van God
Amos roept het volk op de Heere op een juiste manier te dienen. Dit houdt verband met de kalverendienst en het ontheiligen van de sabbat. Daarnaast roept Amos op tot een rechtvaardige levenswandel.
- Genade
Uiteindelijk blijkt dat het oordeel van God een reinigend oordeel zal zijn. God zal verder gaan met Zijn volk. Amos benadrukt dat dit alleen komt door de verbondstrouw van God.

Visioenen
Deze Bijbelstudie gaat specifiek over de drie visioenen uit Amos 7:1-9. De eerste twee visioenen vormen een eenheid, omdat zij dezelfde opbouw en inhoud hebben.

Eerste en tweede visioen
In deze visioenen laat de Heere aan de profeet zien dat Hij het volk wil oordelen. In het eerste visioen formeert de Heere sprinkhanen en in het tweede vuur. Amos doet voorbede om Jakob te sparen. Deze voorbede plaatst Amos in de lijn van de profeten naar het voorbeeld van Mozes. De voorbede doet een beroep op de trouw en het mededogen van God. Er komt geen vergeving, want God kan niet voorbijgaan aan schuld. Beide keren krijgt God echter berouw en wordt het oordeel niet uitgevoerd. Er is dus nog een mogelijkheid tot bekering.

Derde visioen
In het derde visioen is er geen sprake meer van voorbede door Amos. Amos ziet de Heere op een muur staan met een paslood in Zijn hand. Dit is een beeld voor de norm waarmee God het volk beoordeelt en waarmee het oordeel wordt uitgemeten. Duidelijk wordt dat de Heere het oordeel uit zal voeren. Dit komt tot uiting in de vernietiging van de heiligdommen van het volk. Dit vanwege de verkeerde godsdienst. Daarnaast zal de Heere met het zwaard oordelen over het huis van Jerobeam. Zijn regering zal ten einde komen.

Belijdenisgeschriften
Heidelbergse Catechismus
Zondag 4 – vraag en antwoord 10 en 11: Over het houden van de wet en Gods barmhartigheid
Zondag 5 – vraag en antwoord 12 – 15: Over het oordeel van God en de Verlosser die nodig is
Zondag 94 – vraag en antwoord 94: Over het eerste gebod

Nederlandse Geloofsbelijdenis
Artikel 17 – Van de wederoprichting van de gevallen mens
Artikel 37 – Van het laatste oordeel

Dordtse Leerregels
Hoofdstuk 3 en 4, paragraaf 8: Welmenend roept God iedereen die het Evangelie hoort; paragraaf 9: Het is hun eigen schuld als geroepenen niet de roepstem van het evangelie gehoorzamen; paragraaf 11: De wedergeboorte; paragraaf 15: God is ons niets schuldig, alles is genade.

Antwoorden bij werkboekje groep 5 en 6

Voordat we samen na gaan denken over drie visioenen van Amos, is het eerst belangrijk om te kijken wie Amos was en waarom hij van de Heere God moest profeteren.

Lees met elkaar Amos 1:1-2a
1 De woorden van Amos, die onder de veeherderen was van Tekoa, dewelke hij gezien heeft over Israël, in de dagen van Uzzia, koning van Juda, en in de dagen van Jerobeam, zoon van Joas, koning van Israël; twee jaren voor de aardbeving.
2 En hij zeide: De HEERE zal brullen uit Sion, en Zijn stem verheffen uit Jeruzalem.

Bespreekvragen:
- Wat staat er in deze verzen? Vertel dit eens in je eigen woorden. Dit boek, deze woorden zijn van Amos. Hij was een veehouder (en vijgenplukker) in Tekoa. De woorden in dit boek heeft de Heere God hem laten zien en deze zullen gebeuren bij Israël. De Heere sprak tot Amos toen Uzzia koning was van Juda en Jerobeam regeerde over Israël. Het was twee jaren voor een grote aardbeving. De eerste woorden die Amos schrijft zijn: De HEERE zal brullen uit Sion, en Zijn stem verheffen uit Jeruzalem.
- Waar denk je aan als Amos schrijft: De HEERE zal brullen uit Sion, en Zijn stem verheffen uit Jeruzalem? Meerdere antwoorden zijn mogelijk. Een deel van de kinderen zal denken aan een leeuw. Een leeuw is één van de machtigste dieren en is sterk. Zo zal de Heere Zijn macht laten zien. Brullen kan ook een beeld zijn van dreiging en het oordeel van de Heere.

Lees met elkaar Amos 2:4-6
4 Alzo zegt de HEERE: Om drie overtredingen van Juda, en om vier zal Ik dat niet afwenden; omdat zij de wet des HEEREN verworpen, en Zijn inzettingen niet bewaard hebben; en hun leugenen hen verleid hebben, die hun vaders hebben nagewandeld.
5 Daarom zal Ik een vuur in Juda zenden, dat zal Jeruzalems paleizen verteren.
6 Alzo zegt de HEERE: Om drie overtredingen van Israël, en om vier zal Ik dat niet afwenden; omdat zij den rechtvaardige voor geld verkopen, en den nooddruftige om een paar schoenen.

Bespreekvragen:
- Wat is de betekenis van de volgende woorden:
o Overtredingen
Zonden, het niet luisteren naar de Heere. Het gaat hierbij om het ‘over een grens heengaan’. Als de Heere zegt dat we iets niet mogen doen en we doen het toch, dan gaan we over een ‘grens’ heen.
o Afwenden
Afkeren, niet meer laten gebeuren.
o Verworpen
Aan de kant gezet. Niet naar de wet willen luisteren.
o Nooddruftige
Een arme, iemand die hulp nodig heeft.
- Lees nu de tekst nog een keer en vertel wat je leest in eigen woorden.
De Heere zegt door Amos dat Hij de inwoners van Juda gaat straffen. Ze hebben vreselijke dingen gedaan, want ze willen niet luisteren naar de wet (de inzettingen) van de Heere God. Ze hebben, in plaats van de Heere, verkeerde goden aanbeden. De Heere zal Juda daarom verwoesten en de paleizen van Jeruzalem zullen verbranden.
Ook de inwoners van Israël zullen gestraft worden. Ze zijn niet goed voor de armen en veroordelen onschuldige mensen, om zo geld te kunnen verdienen.

Nu we weten wie Amos was en waarom hij moest profeteren, lezen we drie visioenen die hij van de Heere God heeft gekregen.

Lees met elkaar Amos 7:1-3
1 De Heere HEERE deed mij aldus zien; en ziet, Hij formeerde sprinkhanen, in het begin des opkomens van het nagras; en ziet, het was het nagras, na des konings afmaaiingen.
2 En het geschiedde, als zij het kruid des lands geheel zouden hebben afgegeten, dat ik zeide: Heere HEERE! vergeef toch; wie zou er van Jakob blijven staan; want hij is klein!
3 Toen berouwde zulks den HEERE; het zal niet geschieden, zeide de HEERE.

Bespreekvragen:
- Amos krijgt een visioen van de Heere. Wat is een visioen? Deze woorden helpen je: wakker, niet zichtbaar voor anderen. Een visioen is een bijzondere droom of een beeld dat God aan iemand laat zien om een belangrijke boodschap over te brengen. Het is anders dan een gewone droom, omdat het van de Heere God komt en bedoeld is om de mensen uit te leggen wat Zijn wil is of om te laten zien wat er in de toekomst zal gebeuren.
- Wat is de betekenis van de volgende woorden?
o Formeerde
Schiep, gaf gedaante, maakte.
o In het begin des opkomens
Aan het begin van het opkomen, het groeien. Toen het gras begon te groeien.
o Nagras
Het gras wat laat groeit, aan het einde van de lente.
o Na des konings afmaaiingen
Dat is het eerste gras, dat als belasting aan de koning gegeven moest worden.
o Blijven staan
Overblijven
o Zulks
Dat
- Lees nu nog een keer het visioen dat Amos krijgt van de Heere. Vertel dit nu eens in je eigen woorden.
Amos ziet dat de Heere sprinkhanen maakt. Dit gebeurt nadat het eerste gras is gemaaid, wat als belasting aan de koning gegeven moest worden. Het gras wat nu nog over is, is voor het volk. Maar de sprinkhanen vreten alles weg. Amos smeekt de Heere om genade. De Heere verhoort dit gebed.
- Lees vers 2 nog een keer. Waarom smeekt Amos de Heere om genade?
Amos weet dat het volk gezondigd heeft, maar toch bidt hij de Heere om genade. Hij weet dat het oordeel van de Heere vreselijk zal zijn (mensen en dieren zullen verhongeren) en hij hoopt dat het volk zich zal bekeren. Amos bidt niet of het oordeel niet voltrokken hoeft te worden. Hij bidt alleen om genade. De zonde is de oorzaak van het oordeel en de grootste nood.
- Amos lijkt hier op Abraham toen hij bad voor de stad Sodom (Genesis 18). Waarom is dit zo?
Abraham bad ook tot de Heere om genade voor Sodom. De mensen die in Sodom woonde zondigden, daarom wilde de Heere de mensen straffen. Abraham bad om genade voor de rechtvaardigen die misschien in de stad zouden wonen.
- Wat betekent ‘Toen berouwde zulks den Heere’?
De Heere kreeg berouw over het oordeel dat Hij wilde laten komen als straf op de zonden van het volk. Op het gebed van Amos kiest de Heere God ervoor dit oordeel niet uit te voeren.
- Wat leer je hiermee over de Heere God? Wat heeft jou dit te zeggen?
Dit leert ons dat de Heere barmhartig is. Hij wil dat mensen tot inkeer komen, zich bekeren, en Hem weer gaan dienen. Dit geldt ook vandaag nog. De Heere moet de zonden straffen, maar is barmhartig en wil dat wij Hem dienen. Dit is mogelijk door het offer van de Heere Jezus.
Op de tweede vraag zijn verschillende antwoorden mogelijk. Daag de kinderen uit hier zelf over na te denken en antwoord op te geven.

Lees met elkaar Amos 7:4-6
4 Wijders deed mij de Heere HEERE aldus zien; en ziet, de Heere HEERE riep uit, dat Hij wilde twisten met vuur; en het verteerde een groten afgrond, ook verteerde het een stuk lands.
5 Toen zeide ik: Heere HEERE! houd toch op; wie zou er van Jakob blijven staan; want hij is klein!
6 Toen berouwde zulks den HEERE. Ook dit zal niet geschieden, zeide de Heere HEERE.

Bespreekvragen:
- Wat is de betekenis van de volgende woorden?
o Wijders
Verder
o Twisten
Waarschijnlijk betekent dit in deze context het voeren van een rechtszaak.
o Verteerde
Verslinden, helemaal kapot maken, verbranden.
- Wat voor visioen krijgt Amos van de Heere? Vertel dit eens in je eigen woorden.
Amos ziet vuur. Dit lijkt het symbool te zijn van de hete zomerzon die brandt met een vreselijke hitte. Dit vuur verteert een grote afgrond en een groot stuk land.
- Als Amos de Heere vraagt om genade, noemt hij de naam van Jakob. Wat betekent de naam Jakob?
Dit betekent hiellichter of leugenaar, Jakob is een zondaar.
- Wat gebeurde er bij Pniël (Gen. 32), waar Jakob zijn nieuwe naam Israël kreeg?
Jakob worstelde bij Pniël met een ‘Man’. Deze Man was de Heere God Zelf. Toen het bijna ochtend werd, raakte de Heere de heupspier van Jakob aan, zodat hij mank ging lopen. Jakob wilde de Heere niet loslaten, voordat Hij hem zou zegenen. Jakob krijgt van de Heere een nieuwe naam: Israël. Daarna zegent de Heere Jakob.
- Waarom zou Amos de naam van Jakob hier gebruiken?
Amos gebruikt hier de naam Jakob, omdat hij een zondaar was, net als zijn nakomelingen. Toch gaf de Heere aan Jakob Zijn zegen, op het gebed. Amos bidt de Heere om genade en hoopt dat God Zijn oordeel niet zal voltrekken.
- Wat leer je ervan dat de Heere God voor de tweede keer het oordeel niet uitvoert?
We leren in deze twee visioenen dat de Heere de zonden ziet, Hij moet ze straffen. Tegelijkertijd is Hij barmhartig en wil Hij dat de mensen zich bekeren tot Hem. Hij luistert naar de gebeden van zondaren. Dit brengt ons bij de Heere Jezus, Die het oordeel van God heeft gedragen, waardoor wij genade kunnen vinden bij God. Dat de Heere de oordelen twee keer niet door laat gaan, laat ons zien dat Zijn barmhartigheid en genade echt is! De Heere wil niets liever dan dat wij in Hem geloven en Hem dienen.

Lees met elkaar Amos 7:7-9
7 Nog deed Hij mij aldus zien; en ziet, de Heere stond op een muur, die naar het paslood gemaakt was, en een paslood was in Zijn hand.
8 En de HEERE zeide tot mij: Wat ziet gij, Amos? En ik zeide: Een paslood. Toen zeide de HEERE: Zie, Ik zal het paslood stellen in het midden van Mijn volk Israël; Ik zal het voortaan niet meer voorbijgaan.
9 Maar Izaks hoogten zullen verwoest, en Israëls heiligdommen verstoord worden; en Ik zal tegen Jerobeams huis opstaan met het zwaard.

Bespreekvragen:
- Wat voor visioen krijgt Amos nu van de Heere? Vertel dit in je eigen woorden.
Amos ziet de Heere staan op een muur, Hij heeft een paslood in Zijn hand. Het paslood laat zien dat de muur scheef is en om dreigt te vallen. De Heere vertelt dat Hij niet meer aan de zonde van het volk voorbijgaat. Dat betekent dat de Heere de zonden zal straffen. De heiligdommen van Israël zullen verwoest worden en de familie van Jerobeam zal uitgeroeid worden.
- Noem een aantal voorbeelden van dingen in jouw leven die ‘recht’ of ‘scheef’ kunnen zijn. Hoe kun je weten of je leven ‘recht’ of ‘scheef’ is?
Hierbij zijn verschillende antwoorden mogelijk. Belangrijk is het toetsen van je leven aan de geboden van de Heere en Zijn Woord. We kennen onze ellende door de wet van God. Uiteindelijk is het zo dat ons leven ‘scheef’ is als we de Heere God niet oprecht dienen. Ons leven kan pas naast het paslood van de Heere God gelegd worden als wij Hem dienen en ‘in Christus zijn’. Dan is ons leven pas recht.
- Wat betekent het om, net als een paslood, recht te leven?
De Heere vraagt van ons dat we naar Hem luisteren en Zijn geboden houden. Van onszelf kunnen we dit nooit. Daarom hebben ook wij het oordeel van God verdiend.
- Amos bidt nu niet meer om genade voor het volk. Waarom niet?
De Heere zegt dat Hij niet meer voorbij zal gaan aan de zonde van het volk. Amos beseft dat de zonden van het volk gestraft moeten worden. Amos beseft dat het volk de straf echt verdiend heeft. En verwijzen naar het paslood.
- Alleen het leven van de Heere Jezus is helemaal recht, als het paslood naast Hem zou hangen. Wat betekent dat voor ons?
Er is genade mogelijk door de komst van de Heere Jezus. Hij heeft het oordeel van God gedragen, waardoor wij genade kunnen ontvangen. Hij heeft nooit zonde gedaan, maar altijd Zijn Vader geëerd en gediend. Als we Hem liefhebben, mogen we weten, dat Hij dat in onze plaats heeft gedaan.

Puzzel op achterkant
Zet de letter in het juiste vakje. Wat zag Amos in de visioenen die de Heere hem liet zien? Teken het boven de woorden.

• VUUR
• SPRINKHANEN
• PASLOOD

Antwoorden bij werkboekje groep 7 en 8

Voordat we samen na gaan denken over drie visioenen van Amos, is het eerst belangrijk om te kijken wie Amos was en waarom hij van de Heere God moest profeteren.

Lees met elkaar Amos 1:1-2a
1 De woorden van Amos, die onder de veeherderen was van Tekoa, dewelke hij gezien heeft over Israël, in de dagen van Uzzia, koning van Juda, en in de dagen van Jerobeam, zoon van Joas, koning van Israël; twee jaren voor de aardbeving.
2 En hij zeide: De HEERE zal brullen uit Sion, en Zijn stem verheffen uit Jeruzalem.

Bespreekvragen:
- Wat staat er in deze verzen? Vertel dit eens in je eigen woorden.
Dit boek, deze woorden zijn van Amos. Hij was een veehouder (en vijgenplukker) in Tekoa. De woorden in dit boek heeft de Heere God hem laten zien en deze zullen gebeuren bij Israël. De Heere sprak tot Amos toen Uzzia koning was van Juda en Jerobeam regeerde over Israël. Het was twee jaren voor een grote aardbeving. De eerste woorden die Amos schrijft zijn: De HEERE zal brullen uit Sion, en Zijn stem verheffen uit Jeruzalem.
- Waar denk je aan als Amos schrijft: De HEERE zal brullen uit Sion, en Zijn stem verheffen uit Jeruzalem?
Meerdere antwoorden zijn mogelijk. Een deel van de kinderen zal denken aan een leeuw. Een leeuw is één van de machtigste dieren en is sterk. Zo zal de Heere Zijn macht laten zien. Brullen kan ook een beeld zijn van dreiging en het oordeel van de Heere.

Lees met elkaar Amos 2:4-6
4 Alzo zegt de HEERE: Om drie overtredingen van Juda, en om vier zal Ik dat niet afwenden; omdat zij de wet des HEEREN verworpen, en Zijn inzettingen niet bewaard hebben; en hun leugenen hen verleid hebben, die hun vaders hebben nagewandeld.
5 Daarom zal Ik een vuur in Juda zenden, dat zal Jeruzalems paleizen verteren.
6 Alzo zegt de HEERE: Om drie overtredingen van Israël, en om vier zal Ik dat niet afwenden; omdat zij den rechtvaardige voor geld verkopen, en den nooddruftige om een paar schoenen.

Bespreekvragen:
- Wat is de betekenis van de volgende woorden:
o Overtredingen
Zonden, het niet luisteren naar de Heere. Het gaat hierbij om het ‘over een grens heengaan’. Als de Heere zegt dat we iets niet mogen doen en we doen het toch, dan gaan we over een ‘grens’ heen.
o Afwenden
Afkeren, niet meer laten gebeuren.
o Verworpen
Aan de kant gezet. Niet naar de wet willen luisteren.
o Nooddruftige
Een arme, iemand die hulp nodig heeft.
- Lees nu de tekst nog een keer en vertel dit eens in je eigen woorden.
De Heere zegt door Amos dat Hij de inwoners van Juda gaat straffen. Ze hebben vreselijke dingen gedaan, want ze willen niet luisteren naar de wet (de inzettingen) van de Heere God. Ze hebben, in plaats van de Heere, verkeerde goden aanbeden. De Heere zal Juda daarom verwoesten en de paleizen van Jeruzalem zullen verbranden. Ook de inwoners van Israël zullen gestraft worden. Ze zijn niet goed voor de armen en veroordelen onschuldige mensen, om zo geld te kunnen verdienen.

Nu we weten wie Amos was en waarom hij moest profeteren, lezen en bespreken we drie visioenen die hij van de Heere God heeft gekregen.

Lees met elkaar Amos 7:1-3
1 De Heere HEERE deed mij aldus zien; en ziet, Hij formeerde sprinkhanen, in het begin des opkomens van het nagras; en ziet, het was het nagras, na des konings afmaaiingen.
2 En het geschiedde, als zij het kruid des lands geheel zouden hebben afgegeten, dat ik zeide: Heere HEERE! vergeef toch; wie zou er van Jakob blijven staan; want hij is klein!
3 Toen berouwde zulks den HEERE; het zal niet geschieden, zeide de HEERE.

Bespreekvragen:
- Amos krijgt een visioen van de Heere. Wat is een visioen?
Een visioen is een bijzondere droom of een beeld dat God aan iemand laat zien om een belangrijke boodschap over te brengen. Het is anders dan een gewone droom, omdat het van de Heere God komt en bedoeld is om de mensen uit te leggen wat Zijn wil is of om te laten zien wat er in de toekomst zal gebeuren.
- Wat is de betekenis van de volgende woorden?
o Formeerde
Schiep, gaf gedaante, maakte.
o In het begin des opkomens
Aan het begin van het opkomen, het groeien. Toen het gras begon te groeien.
o Nagras
Het gras wat laat groeit, aan het einde van de lente.
o Na des konings afmaaiingen
Dat is het eerste gras, dat als belasting aan de koning gegeven moest worden.
o Blijven staan
Overblijven
o Zulks
Dat
- Lees nu nog een keer het visioen dat Amos krijgt van de Heere. Vertel dit nu eens in je eigen woorden.
Amos ziet dat de Heere sprinkhanen maakt. Dit gebeurt nadat het eerste gras is gemaaid, wat als belasting aan de koning gegeven moest worden. Het gras wat nu nog over is, is voor het volk. Maar de sprinkhanen vreten alles weg. Amos smeekt de Heere om genade. De Heere verhoort dit gebed.
- Teken in het vak hieronder het beeld dat de Heere God aan Amos liet zien.
- Lees vers 2 nog een keer. Waarom zou Amos de Heere smeken om genade? Amos weet dat het volk gezondigd heeft, maar toch bidt hij de Heere om genade. Hij weet dat het oordeel van de Heere vreselijk zal zijn (mensen en dieren zullen verhongeren) en hij hoopt dat het volk zich zal bekeren. Amos bidt niet of het oordeel niet voltrokken hoeft te worden. Hij bidt alleen om genade. De zonde is de oorzaak van het oordeel en de grootste nood.
- Amos lijkt hier op Abraham toen hij bad voor de stad Sodom (Gen. 18). Waarom is dit zo?
Abraham bad ook tot de Heere om genade voor Sodom. De mensen die in Sodom woonde zondigden, daarom wilde de Heere de mensen straffen. Abraham bad om genade voor de rechtvaardigen die misschien in de stad zouden wonen.
- Wat betekent ‘Toen berouwde zulks den Heere’?
De Heere kreeg berouw over het oordeel dat Hij wilde laten komen als straf op de zonden van het volk. Op het gebed van Amos kiest de Heere God ervoor dit oordeel niet uit te voeren.
- Wat leer je hiermee over de Heere God? Wat heeft jou dit te zeggen?
Dit leert ons dat de Heere barmhartig is. Hij wil dat mensen tot inkeer komen, zich bekeren, en Hem weer gaan dienen. Dit geldt ook vandaag nog. De Heere moet de zonden straffen, maar is barmhartig en wil dat wij Hem dienen. Dit is mogelijk door het offer van de Heere Jezus.
Op de tweede vraag zijn verschillende antwoorden mogelijk. Daag de kinderen uit hier zelf over na te denken en antwoord op te geven.

Lees met elkaar Amos 7:4-6
4 Wijders deed mij de Heere HEERE aldus zien; en ziet, de Heere HEERE riep uit, dat Hij wilde twisten met vuur; en het verteerde een groten afgrond, ook verteerde het een stuk lands.
5 Toen zeide ik: Heere HEERE! houd toch op; wie zou er van Jakob blijven staan; want hij is klein!
6 Toen berouwde zulks den HEERE. Ook dit zal niet geschieden, zeide de Heere HEERE.

Bespreekvragen:
- Wat is de betekenis van de volgende woorden?
o Wijders
Verder
o Twisten
Waarschijnlijk betekent dit in deze context het voeren van een rechtszaak.
o Verteerde
Verslinden, helemaal kapot maken, verbranden.
- Wat voor visioen krijgt Amos van de Heere? Vertel dit eens in je eigen woorden.
Amos ziet vuur. Dit lijkt het symbool te zijn van de hete zomerzon die brandt met een vreselijke hitte. Dit vuur verteert een grote afgrond en een groot stuk land.
- Als Amos de Heere vraagt om genade, noemt hij de naam van Jakob. Wat betekent de naam Jakob?
Dit betekent hiellichter of leugenaar, Jakob is een zondaar.
- Wat gebeurde er bij Pniël (Gen. 32), waar Jakob zijn nieuwe naam Israël kreeg?
Jakob worstelde bij Pniël met een ‘Man’. Deze Man was de Heere God Zelf. Toen het bijna ochtend werd, raakte de Heere de heupspier van Jakob aan, zodat hij mank ging lopen. Jakob wilde de Heere niet loslaten, voordat Hij hem zou zegenen. Jakob krijgt van de Heere een nieuwe naam: Israël. Daarna zegent de Heere Jakob.
- Waarom zou Amos de naam van Jakob hier gebruiken?
Amos gebruikt hier de naam Jakob, omdat hij een zondaar was, net als zijn nakomelingen. Toch gaf de Heere aan Jakob Zijn zegen, op het gebed. Amos bidt de Heere om genade en hoopt dat God Zijn oordeel niet zal voltrekken.
- Wat leer je ervan dat de Heere God voor de tweede keer het oordeel niet uitvoert?
We leren in deze twee visioenen dat de Heere de zonden ziet, Hij moet ze straffen. Tegelijkertijd is Hij barmhartig en wil Hij dat de mensen zich bekeren tot Hem. Hij luistert naar de gebeden van zondaren. Dit brengt ons bij de Heere Jezus, Die het oordeel van God heeft gedragen, waardoor wij genade kunnen vinden bij God. Dat de Heere de oordelen twee keer niet door laat gaan, laat ons zien dat Zijn barmhartigheid en genade echt is! De Heere wil niets liever dan dat wij in Hem geloven en Hem dienen.

Lees met elkaar Amos 7:7-9
7 Nog deed Hij mij aldus zien; en ziet, de Heere stond op een muur, die naar het paslood gemaakt was, en een paslood was in Zijn hand.
8 En de HEERE zeide tot mij: Wat ziet gij, Amos? En ik zeide: Een paslood. Toen zeide de HEERE: Zie, Ik zal het paslood stellen in het midden van Mijn volk Israël; Ik zal het voortaan niet meer voorbijgaan.
9 Maar Izaks hoogten zullen verwoest, en Israëls heiligdommen verstoord worden; en Ik zal tegen Jerobeams huis opstaan met het zwaard.

Bespreekvragen:
- Wat voor visioen krijgt Amos nu van de Heere? Vertel dit in je eigen woorden.
Amos ziet de Heere staan op een muur, Hij heeft een paslood in Zijn hand. Het paslood laat zien dat de muur scheef is en om dreigt te vallen. De Heere vertelt dat Hij niet meer aan de zonde van het volk voorbijgaat. Dat betekent dat de Heere de zonden zal straffen. De heiligdommen van Israël zullen verwoest worden en de familie van Jerobeam zal uitgeroeid worden.
- Leg eens uit wat een paslood is. Maak hier een tekening van in het vak hieronder.
Een paslood is een instrument waarmee je kunt zien of een muur loodrecht is. Ook kun je hiermee een loodrecht lijn tekenen. Vaak is een paslood gemaakt van een draad met aan het uiteinde een gewicht.
- Noem een aantal voorbeelden van dingen in jouw leven die ‘recht’ of ‘scheef’ kunnen zijn. Hoe kun je weten of je leven ‘recht’ of ‘scheef’ is?
Hierbij zijn verschillende antwoorden mogelijk. Belangrijk is het toetsen van je leven aan de geboden van de Heere en Zijn Woord. We kennen onze ellende door de wet van God. Uiteindelijk is het zo dat ons leven ‘scheef’ is als we de Heere God niet oprecht dienen. Ons leven kan pas naast het paslood van de Heere God gelegd worden als wij Hem dienen en ‘in Christus zijn’. Dan is ons leven pas recht.
- Wat betekent het om, net als een paslood, recht te leven?
De Heere vraagt van ons dat we naar Hem luisteren en Zijn geboden houden. Van onszelf kunnen we dit nooit. Daarom hebben ook wij het oordeel van God verdiend.
- Amos bidt nu niet meer om genade voor het volk. Waarom niet?
De Heere zegt dat Hij niet meer voorbij zal gaan aan de zonde van het volk. Amos beseft dat de zonden van het volk gestraft moeten worden. Amos beseft dat het volk de straf echt verdiend heeft. En verwijzen naar het paslood.
- Alleen het leven van de Heere Jezus is helemaal recht, als het paslood naast Hem zou hangen. Wat betekent dat voor ons?
Er is genade mogelijk door de komst van de Heere Jezus. Hij heeft het oordeel van God gedragen, waardoor wij genade kunnen ontvangen. Hij heeft nooit zonde gedaan, maar altijd Zijn Vader geëerd en gediend. Als we Hem liefhebben, mogen we weten, dat Hij dat in onze plaats heeft gedaan.

Puzzel op achterkant
Begin bij de letter E. Volg daarna de aanwijzingen in de kolom onderaan. N = noord, O = oost, W = west en Z = zuid.

Deze tekst staat aan het einde van het boek Amos. Welke belofte geeft de Heere in een van de laatste verzen van het boek Amos aan het volk Israël?
En Ik zal ze in hun land planten, en zij zullen niet meer worden uitgerukt uit hun land.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen