Handleiding 9: Dorkas

Bij deze handleiding is een -10 en een +10 werkboekje beschikbaar. Klik op onderstaande link om deze in te zien.

• -10 werkboekje
• +10 werkboekje

Toelichting op het thema
Het thema van de vertellingen in dit jaar is ‘vrouwen in de Bijbel’. Deze vertelling gaat over Dorkas (Grieks), ook wel Tabitha (Hebreeuws) genoemd. Ze was ‘bekend’ door haar werken van liefdadigheid en barmhartigheid.

Doel van de vertelling
Dorkas wordt een discipelin genoemd, omdat zij een volgeling was van Jezus en Hem diende door haar goede werken en grote naastenliefde. Ze liet met haar zorg en liefde voor anderen zien dat zij een christen was. Daarmee was zij een voorbeeld voor de mensen in haar omgeving, maar tegelijk ook voor ons. Naastenliefde moet in ons leven een kenmerk zijn van ons christen-zijn. God liefhebben boven alles en onze naaste als onszelf. We willen de kinderen aan het denken zetten over hun eigen gedrag/houding t.o.v. hun naaste en over het navolgen van de Heere Jezus door te leven zoals hij dat van ons vraagt.
Samengevat: de liefdadigheid en zorg voor onze naaste als een kenmerk van ons christen-zijn: een voorbeeld voor ons, in stilte dienend.

Introductie van het thema voor de kinderen
Heb jij wel eens een wijnstok gezien? Als dat zo is, weet je dat het een kale stam is. Aan die kale stam groeien takken. Dat noemen we de wijnranken. En aan die wijnranken komen heerlijke vruchten. Druiven. Hoe komt het dat aan die takken vruchten groeien? Kunnen ze dat uit zichzelf? Nee, dat kan niet. Dat komt omdat ze aan de wijnstok vastzitten. Die wijnstok (de stam) zorgt ervoor dat ze alles krijgen wat ze nodig hebben. Zoals voedingsstoffen en water dat via de wijnstok bij de ranken komt. En daarom kunnen er aan die ranken (takken) van die heerlijke vruchten (druiven) groeien.
De Heere Jezus heeft eens tegen Zijn discipelen gezegd: Ik ben de Wijnstok en jullie, Mijn discipelen, zijn de ranken. En als je nu in Mij blijft, met Mij verbonden bent en blijft, dan breng je veel vrucht voort. Nee, niet zelf, want zonder Mij kunnen jullie niets doen. (Joh. 15:5)
Je gaat nu naar een verhaal luisteren waarin de vruchten goede werken worden genoemd.

Zingen
Psalm 1:2
Psalm 24:3
Psalm 86:6
Psalm 103:1, 2, 8, 9
Psalm 116:1
Psalm 133:3
Psalm 119:18, 24, 49, 83, 84
Psalm 139:1, 14
Psalm 143:10 
Berijmde Tien Geboden:9
Morgenzang:5 
Geestelijk lied: Neem mijn leven, laat het HEER’
Welzalig de man die niet wandelt (JBGG nr. 106)

Lezen
Handelingen 9:36-43

Kerntekst
Een discipelin… vol van goede werken en aalmoezen (Handelingen 9:36b)

Vertelling

Heb je ‘t al gehoord? Dorkas is gestorven! De mensen in Joppe staan in groepjes bij elkaar.
Het verdrietige nieuws is als een lopend vuurtje door hun plaats gegaan. Want wie kent Dorkas niet? Is ze echt gestorven? Hoe kwam dat?
Ze was ziek geworden. De mensen staan met tranen in de ogen met elkaar te praten. Ja, het doet hen allemaal veel. Wat hielden ze veel van Dorkas. Wat zullen ze haar missen. Ze deed zoveel goeds voor de armen en de weduwen in Joppe. Ze stond altijd voor hen klaar. Ze hielp iedereen waar dat kon. Wat was ze een lieve vrouw. Ze zorgde voor hen als een moeder. Stil zat ze in haar stoel te naaien. Kledingstuk na kledingstuk. Niet voor zichzelf maar meestal voor anderen. Als Dorkas een beetje geld over had, dan gaf ze het aan de arme mensen of ze kocht er stof van om weer iets te kunnen naaien. En als het klaar was, deelde ze het aan hen uit. Ja, als Dorkas kwam, dan werden de mensen blij. Dan kregen ze wat. Zelf hadden ze geen geld om stof of nieuwe kleding te kopen. Ze hadden maar net genoeg geld om eten te kopen. En nu… Dorkas is er niet meer!
Waarom is dat gebeurd? Ja, dat vragen de mensen zich af. Waarom is nu juist Dorkas gestorven? Ze weten het niet. Ze begrijpen het niet… Zoals jij ook misschien heel veel dingen niet kan begrijpen.
Maar de vrouwen weten wél, waarom Dorkas hen graag hielp en voor hen zorgde. Dorkas had de Heere lief en ze wilde een discipelin, een volgeling van Hem zijn. Ze wilde op haar Meester lijken. Hij had het toch geboden dat we Hem lief moeten hebben boven alles en onze naaste als onszelf? Nee, het ging Dorkas er niet om dat alle mensen overal zouden vertellen wat zij allemaal voor anderen over had. Nee, ze deed het omdat de Heere zo liefhad. Hém wilde ze dienen. Hém wilde ze gehoorzamen. Voor Hem wilde ze leven en over Hem wilde ze ook spreken. Als ze hen weer eens geld of een kledingstuk bracht, dan vertelde ze over Hem. Dan was het goed. Dan kon ze iets vertellen over Hem, die ze zo lief had. Dan mocht ze vertellen over Hem, die haar lief had.
En nu…? Nu is ze niet meer bij hen. Ze zullen haar stem niet meer horen.
Daar ligt ze nu. Ze hebben haar op bed gelegd in de opperzaal, op het platte dak. Om haar heen staan en zitten veel vrouwen. Het zijn de weduwen, voor wie Dorkas altijd klaarstond. Ze hebben met veel liefde Dorkas gewassen en opgebaard. Ze huilen. Wat zullen ze haar missen. Wat moeten ze nu doen? Moeten ze haar echt gaan begraven? “Laten we de apostel Petrus roepen. Hij is de buurt, in Lydda” stelt één van de vrouwen voor. Misschien kan hij hen troost geven. Hij kan hen misschien ondersteunen in dit verdriet. Snel sturen ze twee mannen naar Lydda.
“Petrus”, vragen de mannen, “wilt u alstublieft met ons meegaan? Dorkas is gestorven! Er is zoveel rouw in Joppe”. Petrus gaat meteen met hen mee. Enkele uren later komt hij aan in het huis waar Dorkas in de opperzaal ligt. De vrouwen beginnen gelijk te vertellen. “Petrus, kijk eens, deze rok heeft Dorkas voor mij gemaakt”. “Ja”, zegt een ander, “en dit mooie kleed kreeg ik van haar!” “En dit, Petrus, dit heeft ze voor mij gemaakt! Dat was precies wat is nodig had!”
Stil luistert Petrus naar wat de vrouwen hem vertellen. Hij ziet de kleding die Dorkas voor hen maakte. Hij ziet daarin de liefde die Dorkas voor deze vrouwen had. Deze vrouwen, deze weduwen die het al zo moeilijk hebben. Hij hoort en ziet hoe goed Dorkas voor hen zorgde.
Jij ook? Zorg jij ook goed voor je naaste? En dan niet alleen voor die mensen en kinderen die je aardig vindt en iets aan je teruggeven als jij ze iets geeft. Maar ook voor die jongen of dat meisje dat je niet aardig vindt. Die al zo alleen is, omdat hij er misschien anders uitziet… of omdat iedereen hem of haar niet mag. Zorg jij juist voor deze naaste, die het misschien al zo moeilijk heeft? Die naaste, die vaak alleen is…
“Ze is vaak bij mij langs geweest toen ik het moeilijk had”, zegt weer een ander. Ja, wat betekende Dorkas veel voor deze vrouwen. Petrus ziet en begrijpt hun gemis en verdriet. Daar staat Petrus, in de opperzaal. Hij is geroepen en is meegegaan. Wat moet hij nu doen? Wat verwachten ze van hem? Waarom hebben ze Dorkas niet begraven maar in de opperzaal gelegd? Waarom hebben ze hem geroepen? Wat heeft de Heere, hem daarmee te zeggen? Petrus denkt na. Heeft God hier een opdracht voor hem?
“Willen jullie even weg gaan”, vraagt hij. “Ik wil alleen zijn”.
Daar gaan ze. Waarom stuurt Petrus hen weg? Wat zal er gaan gebeuren? Misschien is er wel hoop bij de vrouwen geweest dat de Heere een wonder zal doen. Als de vrouwen de opperzaal verlaten hebben, knielt Petrus neer. Hij bidt. Hij bidt voor de vrouwen. Hij vraagt of de Heere hen wil troosten. Hij bidt of God een wonder wil doen. Of Hij Dorkas uit de dood wil opwekken. Zodat ze nog een poosje hier op aarde kan zorgen voor de vrouwen in Joppe. En dan komt er in het hart van Petrus een vaste overtuiging dat de Heere een wonder zál doen. Hij gelooft dat God Dorkas uit de dood kan (zal) opwekken. Mag hij, Petrus, dat doen? Ja, dat mag hij doen in de Naam van Zijn Meester, de Heere Jezus. Zijn Meester had toch gezegd; ‘Geneest de kranken, reinigt de melaatsen, wekt de doden op, werpt de duivelen uit (Mattheüs 10:8). Zou voor God iets onmogelijk zijn?
Daar ligt Dorkas. Gestorven. Maar daar ligt ook Petrus op zijn knieën. Hij bidt. Even later staat hij op. Hij kijkt naar de vrouw, die daar ligt. Bleek, bewegingsloos… gestorven. Al het leven is uit haar weg. Hij gaat vlak bij haar staan en dan… Hoor! Krachtig en vol geloof roept hij haar bij haar Joodse naam: “Tabitha, sta op!” En dan? Kijk eens wat er gebeurt? Haar ademhaling komt terug. De ogen van Dorkas gaan open. Ze kijkt Petrus aan. Ze ziet dat Petrus bij haar is. Ze komt overeind aan gaat rechtop zitten. Dan grijpt Petrus haar hand en helpt haar overeind. Kijk, daar staat ze. Even geleden nog dood, nu levend. Wat een onbegrijpelijk wonder! Door de kracht van Petrus? Nee, door de kracht van God Zelf! De Heere Jezus heeft de dood overwonnen. Hij is als Eerste Zelf opgestaan uit de dood. In Zijn Naam mag Petrus nu Dorkas uit de dood opwekken. Haar tijd op deze wereld is toch nog niet voorbij. Ze mag nog langer tot Gods eer haar werk doen. Ze mag nog langer haar naaste dienen in liefde.
Petrus haast zich naar de deur. “Kom”, zegt hij tegen de vrouwen die buiten de opperzaal staan te wachten. Daar komen de weduwen weer naar binnen. In diepe verwondering kijken ze Dorkas aan. Er is nu geen geluid van huilende vrouwen. Nee, er is blijdschap. Die blijdschap straalt van hun gezichten! Wat een wonder! Kijken ze nu vol ontzag naar Petrus? Denken ze nu: ‘Wat een bijzondere man? Hoe is het mogelijk?’ Nee, ze weten dat dit een wonder van de Heere is. Petrus heeft in Zijn Naam deze vrouw opgewekt uit de dood.
Het duurt niet lang of dit wonder gaat als een lopend vuurtje door de straten van Joppe. In ieder huis wordt er over gesproken… Nee, niet over Petrus, maar over de Heere Jezus, Die dit wonder heeft gedaan! Hij alleen is zo machtig. Hij heeft Dorkas uit de dood weer opgewekt!

En dan gebeuren er nog meer, ja, nog grotere wonderen in Joppe en in de omgeving. Heel veel mensen gaan in de Heere geloven. Heel veel mensen worden door de Heere tot Hem bekeerd. Ze leren de Heere lief te hebben boven alles en hun naaste als zichzelf.
Ze worden niet echt uit de dood opgewekt zoals Dorkas. Dat was maar voor een tijd. We weten niet hoelang Dorkas daarna nog mocht leven. Nee, er worden mensen opgewekt uit hun geestelijke dood. God bekeert mensen. Ze gaan leren dat ze Hem nodig hebben om eeuwig te kunnen leven.
Zo heeft de Heere dit wonderteken in Joppe gebruikt om Zijn Koninkrijk uit te breiden. Petrus mocht een middel zijn. Hij mocht dit doen, maar God Zelf zorgde voor de vrucht. Velen geloofden in de Heere. Is dat niet het grootste wonder? En met dat werk gaat de Heere ook vandaag nog door! Zo doet Hij dat vandaag nog door het Woord dat jij elke dag mag horen: dat de Heere doden opwekt en ze het eeuwige leven geeft. Zodat ze Hem gaan liefhebben, dienen en vrezen. Dan wil je niets anders dan ook goed voor je naaste zijn. De liefde tot de Heere zorgt dan vanzelf voor liefde voor de naaste. Daarom is Dorkas een voorbeeld voor ons.

Kijk nu samen met de kinderen nog een keer terug naar de plaatjes van de wijnstok.
Vraag nu Wie met de Wijnstok bedoeld wordt (de Heer Jezus).
Vraag daarna wie de ranken zijn (de kinderen van God. O.a. Dorkas. Jij ook?).
Wat zijn dan de vruchten? (de goede werken)

Achtergrondinformatie bij het Bijbelgedeelte

Goede werken
In het dagelijks taalgebruik wordt met goede werken bedoeld dat we goed zijn voor een ander. Dat we anderen behulpzaam zijn en goed voor onze naasten zorgen. En daar zijn heel mooie gevallen van bekend. Ook bij mensen, die niet in de Heere geloven. Waar christenen soms zelfs nog een voorbeeld aan kunnen nemen. Door de algemene genade geeft de Heere dat er nog liefde is voor de naaste, waardoor het leven op deze aarde nog mogelijk is. Daarvan heeft de Heere Jezus gezegd: dat de liefde van velen zal verkouden, en dan bedoelt Hij de liefde voor onze medemens.
Toch is de benaming ‘goede werken’ voor deze dingen in feite een verkeerde benaming. Als we de Bijbel lezen zien we dat wat wij (oppervlakkig) goede werken noemen niet de goede werken zijn die de Heere bedoelt in Zijn Woord. Wij vinden het al een goed werk als we een ander helpen. Maar wij kijken naar de buitenkant van wat iemand doet. De Heere is zo heel anders dan wij. Hij ziet in de eerste plaats naar het hart. Waarom doet iemand iets voor een ander? Als wij iets voor een ander doen, gaat het ten diepste heel vaak om onszelf. Daarvan zei de Heere Jezus al in Mattheus 6:1-4: Hebt acht dat gij uw aalmoes niet doet voor de mensen, om van hen gezien te worden; anders zo hebt gij geen loon bij uw Vader, Die in de hemelen is. (...).
Onze goede werken moeten vrucht zijn van het geloof in de Heere Jezus Christus.
Liefde tot God komt openbaar in het dienen van de naaste. De bron is liefde tot God (De liefde van Christus dringt ons) en de vrucht (het gevolg) daarvan is de naastenliefde.
Een christen is te herkennen aan zijn goede werken. Zie Jakobus 2:18: Toon mij uw geloof uit uw werken en ik zal u uit mijn werken mijn geloof tonen.
Dorkas laat zien dat zij een christen is. Als ze gestorven is en niet meer kan spreken, laten haar werken (o.a. de kleding die zij genaaid heeft) zien wat haar geloof was. Haar plaatsgenoten zeggen van haar: ‘Deze was vol van goede werken en aalmoezen die zij deed’. Dorkas maakte kleren voor de armen en weduwen en toonde op deze wijze haar liefde voor de Heere Jezus. Van haar geldt wat Hij Zelf zegt in Mattheüs 25:40 ‘Voor zoveel gij dit een van deze Mijn minste broeders gedaan hebt, zo hebt gij dat Mij gedaan’.

Goede werken in de Bijbel
In de Bijbel komen we heel wat teksten waarin we de opdracht staat om goede werken te doen. Ze zijn vrucht van het ware geloof. Hier volgen een aantal vindplaatsen. Ze komen allemaal uit het NT. Dat betekent niet dat er in het OT geen goede werken werden gedaan. Want bijvoorbeeld het volk van Israël had van de Heere allerlei wetten gekregen, die in feite ook goede werken waren als ze in het geloof gedaan werden. Maar daar ging het vaak om gehoorzaamheid aan de wil van de Heere. De Heere Jezus was toen nog niet gekomen. In het NT zijn de beloften van Zijn komst vervuld. Als we mogen weten dat Hij ook voor ons alles heeft volbracht zal er de begeerte zijn Hem voor alles te erkennen en ons leven in Zijn dienst op te offeren, onszelf tot een levend dankoffer te mogen offeren. En Zijn wil volbrengen, zoals dat staat aan het eind van de berijmde Tien Geboden: Gun, door het geloof in Christus' krachten, om die te doen uit dankbaarheid.

• Matthéüs 5:16 Laat uw licht alzo schijnen voor de mensen, dat zij uw goede werken mogen zien, en uw Vader, Die in de hemelen is, verheerlijken.
• Éfeze 2:10 Want wij zijn Zijn maaksel, geschapen in Christus Jezus tot goede werken, welke God voorbereid heeft, opdat wij in dezelve zouden wandelen. De gelovigen mogen in Christus Jezus goede werken doen.
• 1 Timótheüs 5:25 Desgelijks ook de goede werken zijn tevoren openbaar, en waar het anders mede gelegen is, kunnen niet verborgen worden.
• 1 Timótheüs 6:18 Dat zij weldadig zijn, rijk worden in goede werken, gaarne mededelende zijn en gemeenzaam.
• Titus 3:14 En dat ook de onzen leren goede werken voor te staan tot nodig gebruik, opdat zij niet onvruchtbaar zijn.
• Hebreeën 10:24 En laat ons op elkander acht nemen, tot opscherping der liefde en der goede werken;
• 1 Petrus 2:12 En houdt uw wandel eerlijk onder de heidenen; opdat in hetgeen zij kwalijk van u spreken als van kwaaddoeners, zij uit de goede werken die zij in u zien, God verheerlijken mogen in den dag der bezoeking.

Goede werken als vrucht van het werk van de Heere Jezus
Goede werken kunnen dan ook alleen maar gedaan worden als vrucht van het werk van de Heere Jezus. Daarvan zei de Heere Jezus tegen Zijn discipelen: Blijft in Mij en Ik in u. Gelijkerwijs de rank geen vrucht kan dragen van zichzelf, zo zij in de wijnstok niet blijft, alzo ook gij niet, zo gij in Mij niet blijft. Ik ben de Wijnstok en gij de ranken; die in Mij blijft en Ik in hem, die draagt veel vrucht; want zonder Mij kunt gij niets doen (Joh. 15:4, 5).
Hij, Die nooit een zonde gekend nog gedaan heeft. Die altijd, de hele tijd van Zijn leven en dat in alle dingen, volkomen beantwoord heeft aan de wil van Zijn Vader. Die Gods Wet volkomen heeft onderhouden, opdat Hij de zonden ook van de goede werken zou kunnen verzoenen en wegnemen. Hij Die goede werken gedaan heeft in plaats van de Zijnen. Hij, Die geeft dat Zijn kinderen door Hem goede werken mogen voortbrengen. En Hij Die de goede werken die ze door Zijn genade mogen voortbrengen reinigt van alle eigen bedoelingen.

Vruchten der dankbaarheid
In 1 Petrus 2:5 gaat het ook over vruchten der dankbaarheid. In de kanttekeningen daar staat de volgende verklarende opmerking, die heel wezenlijk is. Vooral kanttek. 14 is heel wezenlijk!
Kanttek. 13, (bij 'geestelijke offeranden'): namelijk der dankbaarheid, die in het NT nu alleen worden gevorderd van alle gelovigen, als daar is de offerande van onze lichamen, dat is van onszelven, den Heere tot een eigendom, en het offer des lofs en onzer gebeden voor God, mitsgaders de weldadigheid jegens onze naaste, vs. 9, Hebr. 13:15).
Kanttek. 14 (bij 'door Jezus Christus'): want gelijk onze personen Gode niet aangenaam zij dan door het geloof in Jezus Christus, alzo kunnen ook onze werken vanwege hun onvolmaaktheid Gode niet behagen dan in Christus Jezus en om Zijnentwil. (Hebr. 11:4, 13:15, 21).

De opstanding van het lichaam
Zij deed haar ogen open, en Petrus gezien hebbende, zat zij overeind. God heeft het gebed gehoord. Christus heeft haar het leven geschonken. Ze mag nog een poosje verder leven, om dienstbaar te zijn als een instrument in Zijn handen. Ze krijgt het leven als het ware terug, om de Heere te dienen. Petrus geeft haar de hand en richt haar op. ‘En de heiligen en de weduwen geroepen hebbende, stelde hij haar levend voor’. De opstanding van Dorkas is een voorbeeld van de wijze waarop in de toekomst allen zullen opgewekt worden. De Heere Jezus heeft in Zijn leven op aarde laten zien dat Hij de macht heeft de doden op te wekken. Hij is de Eersteling (1 Korinthe 15). Hij is als Eerste opgestaan uit de dood. Ook door dit werk van de apostelen geeft Hij nog voorbeelden van Zijn opstandingskracht. De Heere doet de ziel van Dorkas uit de hemel weer terugkeren naar haar aardse lichaam.

Wondertekenen
Het doen van wonderen is kenmerkend voor een apostel van Christus. De Heere Jezus heeft Zijn apostelen deze gave beloofd in Johannes 14:12 Voorwaar, voorwaar zeg Ik ulieden: Die in Mij gelooft, de werken die Ik doe, zal hij ook doen. De wonderen van de apostelen versterken in het geloof. Ook zijn ze tot nut ter verspreiding van het Evangelie. Wondertekenen zijn eigenlijk een onderstreping van het Woord, dat gepreekt wordt. Zij laten zien, wat met woorden wordt gezegd. Ze kunnen dus nooit zonder het Woord!

De geestelijke opstanding
De lichamelijke opstanding van Dorkas heeft tot uitwerking de geestelijke opstanding van haar plaatsgenoten. Door het horen en geloven van het Evangelie gaan ze uit de geestelijk dood over naar het geestelijk, eeuwig leven. ‘Dit werd bekend door geheel Joppe en velen geloofden in de Heere’. Niet in het wonderteken, niet in de kracht van Petrus, maar ‘In de Heere’. Dat heeft God gedaan. Hij heeft Zijn Kind Jezus verheerlijkt. Dan gaat het niet om mensen die wat doen, die wat kunnen. Het gaat om God. Hem zij de eer.

De eeuwige bestemming
De Bijbel meldt maar enkele opwekkingen uit de dood. Elk mens gaat naar zijn eeuwig huis en daar komt geen verandering meer in. Het zal duidelijk zijn dat alle opgestane doden uit de hemel zijn teruggekomen op de aarde. Uit de hel is geen terugkeer mogelijk. Deze eeuwige dood is onherroepelijk.
Verwijzing naar de belijdenisgeschriften
HC vraag 91: Wat zijn goede werken?
HC vraag 86: Waarom moeten wij nog goede werken doen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen