Handleiding 8: De weduwe van een van de profetenzonen

Bij deze handleiding is een -10 en een +10 werkboekje beschikbaar. Klik op onderstaande link om deze in te zien.

• -10 werkboekje
• +10 werkboekje

Toelichting op het thema
Dit jaar gaan de vertellingen over ‘vrouwen in de Bijbel’. In deze schets gaat het over de weduwe van één van de profetenzonen. Haar naam is niet bekend, maar wél wat ze deed. En ook hoe afhankelijk ze was van de leiding en hulp van de Heere. Dat ze Hem van stap tot stap nodig had. De Heere heeft haar op een wonderlijke manier willen helpen. Hij betoonde dat Hij de wees en de weduwe staande houdt (Psalm 146:9). En dat zij niet beschaamd zullen worden, die het van Hem verwachten.

Doel van de vertelling
In deze vertelling horen de kinderen dat je met alle dingen, met alle vragen die je hebt, naar de Heere mag gaan om hulp en raad. Want Hij wil ons geven alles wat we nodig hebben. Hij wil dat we in afhankelijkheid van Hem zullen leven. Hij wil in het bijzonder een Helper zijn van de weduwe en van de wees. Ja, Hij wil zelfs meer geven dan wij van Hem vragen. Hij kan en wil ons geven alles wat we nodig hebben voor de tijd en de eeuwigheid.

Introductie van het thema voor de kinderen

Aanwijzingen voor gebruik
Het is bij deze vertelling wel van belang dat kinderen weten wat een ‘weduwe’ is, en wat een ‘wees’ is. Doe dit wel voorzichtig! Zeker, als er kinderen op de vereniging zijn die dit zijn of hiermee te maken hebben.
- Wat zijn weduwen en wezen? Mogelijk zijn er kinderen die dit kunnen vertellen. Anders zelf uitleggen. Antwoord: Een weduwe is een vrouw die geen man meer heeft, omdat hij gestorven is. Een wees is iemand die geen vader of moeder meer heeft, omdat die gestorven is.
- Bidden. Het is bij deze vraag wel heel belangrijk dat er een goede en open sfeer op de vereniging is! Anders wat algemener houden.
Mogelijke vragen.
- Wat is bidden? Antwoord: spreken met de Heere. Daarom zeggen we ook wel als we gaan bidden: We zoeken het aangezicht van de Heere. Daarom is het ook zo belangrijk dat we dan eerbiedig zijn.
-Wat bid jij? Of: Waar bid jij om?
Antwoord: Hier zullen heel persoonlijke antwoorden op komen. Het is heel belangrijk hier op een goede manier mee om te gaan. Wijs er de kinderen ook op dat ze bij het bidden ook echt de dingen benoemen. Dus niet alleen bidden of de Heere vandaag wil helpen, maar ook waarbij ze willen dat Hij zal helpen. Dat is ook zo bij het bidden om vergeving van zonden. Welke zonde hebben ze dan gedaan? Voor welke zonden hebben ze vergeving nodig? Waar heb je vandaag om gebeden?
- Dank je ook? Waarvoor dan?
Antwoord: Wij zijn zo geneigd wel voor allerlei dingen te bidden, maar het danken vergeten we zo vaak…
- Waarvoor heb jij de Heere nodig? Waarom doen we dat eigenlijk: bidden en danken?
Antwoord: Wij hebben zelf niets. Maar hebben nodig dat de Heere ons alles geeft. We zijn afhankelijk van de Heere. Maar vooral ook: de Heere wil dat we dat zullen doen. dat we Hem bij alles ook echt nodig zullen hebben. Dat we afhankelijk van Hem zullen zijn. Zonder Hem niets te kunnen, maar ook niet te willen doen.

Zingen
Psalm 9:18
Psalm 81:12
Psalm 77:1
Psalm 37:2, 3
Psalm 25:2 
Psalm 86:3 en 4 
Psalm 94:3, 8 en 10
Psalm 111:5
Psalm 146:3, 7
Psalm 147:6
‘Omdat de vrouw geen raad meer weet …’ (Mdk. III, lied 24)
Wie maar de Goede God laat zorgen (NHK Gezang 194)
Beveel gerust uw wegen + laat Hem besturen, waken… (NHK Gezang 180, 1 en 7)
Nooit kan ’t geloof teveel verwachten (NHK. Gezang 244 vs. 3)

Lezen
2 Koningen 4:1-7

Kerntekst
Ja, allen die U verwachten, zullen niet beschaamd worden. (Psalm 25:3)
Ga, eis voor u vaten van buiten, van al uw naburinnen, ledige vaten; maak er niet weinig te hebben.
Ga heen, verkoop de olie en betaal uw schuldheer; gij dan met uw zonen, leef bij het overige. (2 Koningen 4:3, 7)

Vertelling

Verdrietig staart de vrouw voor zich uit. Wat moet ze nu toch doen?
Ja, die vrouw is heel verdrietig. Want haar man die altijd zo goed voor haar zorgde, is gestorven. Haar man die haar altijd raad gaf. Haar man, die een knecht van de Heere was en over Hem vertelde, leeft niet meer. Ze kijkt naar haar twee jongens, haar twee zonen. Zij zullen later voor haar kunnen zorgen…
Haar man, die een profetenzoon was, kreeg van de mensen in Israël weleens wat geld. Daarvan konden ze eten en drinken kopen, en andere dingen die ze nodig hadden. Maar nu hij er niet meer is, krijgt ze geen geld meer…. Daarom heeft ze geld bij andere mensen geleend. Maar nu is een man van wie ze het geld had geleend gekomen. En hij heeft gezegd: ”Je moet je schuld betalen. Betaal mij wat gij schuldig zijt. Ik wil het geld terug wat ik je geleend heb.” Maar ze heeft helemaal niets om te betalen. Alle dingen waar ze nog wat geld voor kon krijgen, heeft ze al verkocht. En nu heeft ze helemaal niets meer! Toen heeft hij ook nog gezegd: “Dan neem ik je twee zonen wel mee. Die kunnen dan voor mij werken en dan krijg ik toch nog wat van het geld terug…”
Wat moet ze nu?
Wie kan er nu nog helpen? Niemand! Niemand? Jawel! Haar man heeft haar toch zo vaak over de Heere verteld. Dat Hij wonderen kan doen. Ja, en de Heere heeft toch Zelf beloofd dat Hij wil zorgen? Dat Hij wil zorgen, vooral ook voor weduwen (vrouwen die geen man meer hebben) en wezen, (kinderen die geen vader of moeder meer hebben)?
Weet je wat? Ze zal naar Zijn knecht gaan, van wie haar man altijd les kreeg, en vragen of hij haar kan helpen… Ze zal naar Elisa gaan en hem, de knecht van de Heere, alles vertellen.
Dat mag jij ook doen! Vertel al je zorgen en verdriet maar aan de Heere.
En zo komt ze bij Elisa, de profeet van de Heere in Israël. “Kunt u mij misschien helpen?” vraagt ze. En dan vertelt ze van haar man, die een profetenzoon was en de Heere vreesde, maar die gestorven is. Ze vertelt van haar schuld. Ze vertelt van de schuldeiser. Ze vertelt dat ze het geld terug moet betalen. Ze vertelt dat de schuldeiser haar zonen mee wil nemen. Ze vertelt dat ze helemaal niets meer heeft om te betalen. Ze vertelt alles!
Dat mag jij ook doen: met al je vragen naar de Heere toe gaan. Zoek je hulp bij Hem. Je denkt toch zeker niet dat het zelf op moet lossen? Deze vrouw weet het: de Heere kan helpen, Hij alleen.

Elisa heeft alles gehoord. Ja, hij kende haar man wel. Wat heeft deze vrouw veel verdrietige dingen meegemaakt. En wat heeft ze ook nu weer een zorgen. Hij kijkt haar aan. Nee, geld om haar te helpen heeft hij ook niet. Maar Elisa heeft wel een machtige, ja, een almachtige God. De God op Wie haar man ook altijd heeft vertrouwd. En zou die Heere ook niet voor zijn vrouw en kinderen willen zorgen? Hij heeft het toch beloofd dat Hij een man voor de weduwen wil zijn en een Vader voor de wezen?
Elisa vraagt aan de vrouw: “Wat heb je in je huis?”
De vrouw denkt na… Wat heeft ze in haar huis…? Niets… Niets…? Wacht, ze heeft nog een klein kruikje olie. Alleen… het is maar zo klein. Toch noemt ze het. Ze zegt tegen Elisa: “Niets… Alleen maar een kruikje olie.”
Een kruikje olie… Ja, olie is in het land van Israël wél veel waard. Maar dit is maar heel een klein beetje, lang niet genoeg om de hele schuld van te kunnen betalen. Maar zou er voor de Heere iets te wonderlijk zijn?
“Ga naar huis en vraag bij alle buren en bekenden om lege vaten. Zorg dat je er zoveel mogelijk krijgt. Ga daarna je huis in en doe de deur achter jou en je twee zonen dicht. Dan moet je alle lege vaten en kruiken vol gaan gieten uit dat kleine kruikje olie wat je hebt. Wat vol is moet je wegzetten.”
Daar gaat de vrouw. Terug naar haar huis. En daar gaat ze meteen aan het werk. Bij alle mensen die ze kent gaat ze vragen om lege kruiken en vaten. Het maakt niet uit hoe ze eruit zien. Of ze mooi zijn of lelijk. Of ze groot zijn, of klein. Of ze van steen zijn of van een ander materiaal. Als ze maar leeg zijn! En ze blijft net zolang bezig met vragen tot haar hele huis vol staat. Nee, ze is er niet tevreden mee dat er een paar zijn. De profeet heeft toch gezegd dat ze ervoor moet zorgen dat ze er zoveel mogelijk heeft? Ze gehoorzaamt aan het bevel van de profeet. Ja, aan het bevel van de Heere!
Misschien hebben de mensen er wel om gelachen. Wat moet je nu met lege vaten doen? Maar de vrouw gaat door… Ze houdt vol. Anderen hebben misschien wel gevraagd: “Wat moet je nu met lege vaten?” Maar ook dat kan die vrouw niet tegenhouden. Eindelijk staat haar hele huis vol. Vol met lége vaten.
Dan doet de vrouw de deur van haar huis dicht. Alleen haar jongens mogen er bij zijn. Verder niemand.
“Haal eens een leeg vat voor me’, zegt ze tegen een van haar zonen. Die gehoorzaamt. Dan pakt de vrouw haar kleine kruikje met olie. Hoeveel er in zit weet ze niet. Maar ze weet wel dat de lege kruik die nu voor haar staat véél groter is dan haar kruikje. En toch… Ze gehoorzaamt aan het bevel van de Heere. Ze haalt het kurkje van het kruikje met olie en begint de olie in de grote lege kruik te gieten. Kijk eens, de olie begint te lopen, en … blijft lopen… De hele kruik komt vol. De Heere doet een groot wonder.
“Zet deze kruik maar weg en haal nog maar een lege kruik.” Kijk, daar gaan haar jongens. Ze halen de lege kruiken en brengen die bij hun moeder. De volle zetten ze weg. En wat gebeurt er? Alle kruiken die haar zonen bij haar brengen, worden gevuld. Wat zal die weduwe verwonderd zijn geweest! Ze ziet hoe machtig de Heere is. Maar ook hoe goed de Heere is. Hij wil haar helpen.
Weer is een kruik vol. “Breng me nog eens een lege kruik’, zegt ze tegen haar zoon. “Moeder”, zegt die jongen, “”Er zijn geen lege kruiken meer. Alle kruiken zijn vol!”
En dan staat de olie in het kleine kruikje stil. De olie stopt met stromen.
Alle kruiken die eerst leeg waren zijn vol met olie. Stil en verwonderd hebben de vrouw en haar jongens het gezien. De Heere heeft geholpen. Hij heeft alle vaten vol gemaakt. En wat moet ze nu doen?
Kijk eens… daar gaat die vrouw. Weer gaat ze naar de profeet Elisa. En ze gaat vertellen wat er gebeurd is. Maar ze wil ook weten wat ze nu moet doen.
Dat mag jij ook doen. Bij alle dingen vragen, wat de Heere wil dat je zult doen. Je weet je het niet allemaal zelf. Dat denk je toch zeker niet?
“Ga maar naar huis,” zegt Elisa,” verkoop de olie. Betaal dan eerst je schuld aan de schuldeiser. Want de schuld móet betaald worden. Wat dan over is, mag je gebruiken om van te leven. Daarvoor kun je eten, drinken en kleren voor jezelf en voor je zonen kopen.”

Wat is de Heere goed! Hij geeft niet alleen geld om de schuld te betalen, maar Hij zorgt er zelfs voor dat ze ook geld heeft om de dingen te kunnen kopen die ze nodig heeft om te leven.
Zo wil de Heere nog doen! Hij wil je geven wat je nodig hebt om hier op aarde te kunnen leven. Maar de Heere heeft meer om te geven! Hij kan en wil je geven wat je nodig hebt om tot Hem bekeerd te worden. Hij kan en wil je schuld en zonden vergeven. Ja, Hij heeft Zelf voor Iemand gezorgd Die die schuld kon en wilde betalen. De Heere Jezus, de Zoon van God.
Misschien zit je er wel mee dat je zoveel zonden hebt en dat je zoveel zondige dingen doet. Dat je al zo vaak om een nieuw hart gevraagd hebt… Welke vragen je ook hebt, ook daarmee mag je naar de Heere gaan. Hij wil zorgen. Ja, Hij wil zelfs meer geven dan wij Hem kunnen bidden en vragen. Want Hij weet precies wat wij nodig hebben. En Hij kan het ook geven. Want daarvoor wilde de Heere Jezus naar de aarde komen. Hij heeft de prijs betaald. En nu kan Hij zondaren zalig maken.

Achtergrondinformatie bij het Bijbelgedeelte voor leidinggevenden

Belijdenisgeschriften

Elisa, de man Gods
De profeet Elisa is de opvolger van Elia. Deze moest hem in opdracht van de Heere tot profeet zalven. Over die opdracht kunnen we lezen in 1 Koningen 19:16. Het is één van de weinige keren dat we lezen dat een profeet gezalfd moest worden. In vs. 19 tot en met 21 van ditzelfde hoofdstuk lezen we dat Elia Elisa ook inderdaad heeft opgezocht en hem de roeping van de Heere heeft overbracht. Hij deed dat door zijn eigen profetenmantel over Elisa heen te werpen. Elisa is gehoorzaam geweest aan die roeping en is Elia gevolgd. Een profeet werd ook wel een ‘man Gods genoemd, omdat Hij een dienaar van de Heere was en Zijn Woord aan het volk verkondigde. Hij was in wezen de vertegenwoordiger van de Heere Zelf. Wie de Heere wilde vragen om raad of hulp ging naar de profeet. Profeten waren typen, voorbeelden van de Heere Jezus, Die de hoogste Profeet en Leraar ter gerechtigheid wordt genoemd.
Elisa, type (voorbeeld) van de Heere Jezus
Elisa was een type van de Heere Jezus. De Heere Jezus is echter zo veel heerlijker! Elisa kon de schuld van die vrouw niet betalen. Maar de Heere Jezus heeft de schuld van Zijn volk verzoend. Heeft daar Zelf voor betaald met Zijn bloed. Hij geeft ze het eeuwige leven. Maar Hij zal ook voor Zijn kinderen zorgen in dit moeitevolle leven. Hij geeft ze alles wat ze nodig hebben. Dat alles heeft Hij verdiend door alles wat Hij deed. In Zijn lijden, maar ook in Zijn leven tot eer van de Heere.
Een weduwe
Deze vrouw is weduwe geworden. Daardoor is ze in een moeilijke positie terechtgekomen. Degene die het voor haar opnam, het hoofd van het gezin was, priester in het gezin was, haar beschermde, is er niet meer. In wezen is ze een weerloze. En ieder die dat wil, kan met haar doen wat hij wil, omdat er toch niemand is die het voor haar opneemt.
De Heere had daarom aan het volk van Israël wetten gegeven, waarin de weduwe en ook de wees beschermd werden. Dat was Gods trouwe zorg over hen.
De zonen der profeten
Dit waren mannen die les kregen van de profeet op de zogenaamde profetenscholen. Zulke profetenscholen waren er door het hele land Israël. Zij werden daar onderwezen om het volk Gods Woord door te geven. Zij deden het werk wat eigenlijk door de Levieten moest worden gedaan. Maar in Israël woonden vrijwel geen Levieten. Die waren in de tijd dat Jerobeam koning over het Tienstammenrijk was, verhuisd naar het Tweestammenrijk, Juda, waar ook de tempel stond. We kunnen hierover lezen in 2 Kronieken 11:13 en 14. Jerobeam had de gouden kalveren gemaakt en stelde priesters aan uit alle stammen van Israël. Voor de Levieten was geen plaats meer ‘want Jerobeam en zijn zonen hadden hen verstoten’ (2 Kronieken 11:14). We weten dat Elia, voordat de Heere hem wegnam, een aantal van deze scholen bezocht heeft, om afscheid van hen te nemen. Deze profetenzonen werden ook door de Heere Zelf onderwezen, zoals uit die geschiedenis blijkt; zij wisten dat Elia door de Heere zou worden weggenomen (2 Kon. 2).
De schuldheer
Deze vrouw heeft een schuldeiser. Haar man heeft haar nagelaten met een schuld. Voor profeten was niet op een wettelijke manier, zoals voor de priester en Levieten voorzien in inkomsten. Ze moesten leven van wat ze van het volk kregen (vgl. bijv. Saul die naar Samuël gaat en een geschenk mee wil nemen) en in wat ze zelf verdienden door te arbeiden. Wat deze man achterliet was echter te weinig om de schuldheer te kunnen betalen. Daarom wil de schuldeiser de twee kinderen van de vrouw (voor zeven jaar, Ex. 21:2, Lev. 25:39, 40) meenemen, zodat zij voor hem kunnen werken. Dat betekent echter wel dat de vrouw behalve haar man, ook haar jongens kwijt zal zijn. En zij zouden juist voor haar kunnen werken, om zo wat te verdienen. Bovendien zouden zij haar steun kunnen geven die zij van haar man ook niet meer krijgt.
Uw knecht, mijn man, is gestorven
Deze weduwe van een van de profetenzonen komt bij Elisa. Haar man is gestorven. En nu heeft ze raad nodig. Daarom gaat ze naar Elisa. Ze vertelt hem over haar man, maar doet dit op een bijzondere manier. Ze noemt haar man in de eerste plaats ‘de knecht van Elisa’, en daarna ‘mijn man’.
Dat uw knecht den HEERE was vrezende
Ze geeft een loffelijk getuigenis van haar man. Ze zegt: ‘hij was de Heere zeer vrezende’.
Op de vraag wat ze in huis heeft, antwoordt de vrouw dat ze slechts een kruik met olie heeft. Verder bezit ze niets…
Deze vrouw geeft aan dat ze een kruik met olie heeft. We moeten niet aan een grote hoeveelheid denken. Het is slechts ‘een kruikje met olie’. Het was waarschijnlijk een klein kruikje waaruit men zich zalfde. Hieruit blijkt nog duidelijker de armoede van deze weduwe.
Olijfolie
Olijfolie is een eerste levensbehoefte in het Oosten. Ze wordt gebruikt voor allerlei doeleinden, zoals voedselbestanddeel, voor de bereiding van spijzen, als geneesmiddel, bij het wassen en zalven van de huid, voor verlichting en voor de heilige zalving in de eredienst (Bij Gen. 28).
‘Ga, eis voor u vaten van buiten, van al uw naburen, ledige vaten; maak er niet weinig te hebben.’ Ze krijgt van de profeet een wonderlijk opdracht. Ze moet zoveel mogelijk lege vaten gaan verzamelen. In ieder huis in Israël kwamen diverse kruiken voor. Zo waren er kruiken die gebruikt werden om water in te halen. In de huizen stonden altijd diverse van zulke vaten, omdat er veel wassingen plaatsvonden. Ook was het water nodig om te drinken en het eten te bereiden.
Ze moet echter bij haar buren geen volle vaten halen, maar lege. Zeer waarschijnlijk heeft dat bij degenen bij wie de die vaten gingen halen wel de nodige vragen en bespottingen opgeroepen. Want wat moest je nu doen met lege vaten? Het feit dat ze toch aan de opdracht gehoorzaamt, laat zien dat er bij deze vrouw geloof was.
In die geloofsgehoorzaamheid doet ze wat Elisa, als dienstknecht van de Heere haar geboden heeft. En dat zonder tegenspreken. Ze zorgt ervoor dat ze er zoveel mogelijk in huis heeft.
Zo ging zij van hem en sloot de deur voor zich en voor haar zonen toe; die brachten haar de vaten toe en zij goot in. Elisa heeft de vrouw de opdracht gegeven, als knecht van de Heere, de deur te sluiten. De vrouw gehoorzaamt aan dat gebod. Bij het wonder dat de Heere zal gaan doen, hoeven geen andere mensen aanwezig te zijn dan de vrouw en haar twee zonen. De Heere Jezus heeft geboden, dat als we bidden, we in onze binnenkamer moeten gaan. Daar, waar we samen zijn met de Heere, wil Hij horen en verhoren. Daar mogen we bij deze geschiedenis ook aan denken. De vrouw gaat aan het werk. In de lege vaten die haar jongens brengen, giet ze olie uit het kleine kruikje dat ze heeft. En dan gebeurt het wonder: Alle lege vaten in haar huis worden gevuld met olie.
De volle vaten worden weggezet. Ze mag de volle vaten niet laten staan, maar moet al haar aandacht bij het werk houden waar ze mee bezig is. Ze mag zich dus niet af laten leiden. Maar ze mag ook de volle vaten niet laten staan ‘om daar eens ‘genoeglijk’ naar te gaan kijken’. De vrouw gaat door. ze zegt: Breng mij nog een vat. Dat is geloofsvolharding.
Toen kwam zij en gaf het de man Gods te kennen Als alle vaten vol zijn, zegt de vrouw niet: Nu weet ik het allemaal wel, wat ik moet gaan doen… Nee, ze gaat met het wonder dat gebeurd is terug naar de profeet, en vertelt hem wat er gebeurd is. Dan krijgt ze van hem de volgende opdracht. We zien hier de afhankelijkheid die deze vrouw heeft. Ze moet van stap tot stap door de Heere geleid worden. En de Heere wil dat ook doen. Want als ze weer bij de profeet komt, krijgt ze geen verwijt, omdat ze weer komt. Nee, de Heere wil dat we in afhankelijkheid van Hem zullen leven en Hem in alle dingen nodig zullen hebben.
Hij zeide: Ga heen, verkoop de olie en betaal uw schuldheer; gij dan met uw zonen, leef bij het overige.
Op haar onuitgesproken vraag krijgt de vrouw antwoord. Elisa zegt dat ze de olie die ze nu heeft verkopen. Daarvan moet ze allereerst de schuld gaan betalen. Maar de Heere heeft niet alleen voor het ogenblik gezorgd, Hij zorgt ook voor het toekomende. Het geld dat overblijft, mag ze gebruiken om er in de toekomst met haar twee zonen van te leven. De Heere heeft het gebed van deze weduwe willen verhoren. Ja, zelfs meer gegeven dan waar ze om vroeg. Hij heeft het Zelf betoond: Hij houdt de wees en de weduwe staande (Psalm 146:9). Zo toont Hij, dat Hij wil doen boven bidden en boven denken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen