De prijs van haar liefde

Na de bruiloft gaat het bruidspaar al snel op reis voor de officiële ontmoetingen ter gelegenheid van hun huwelijk in Dordrecht. Charlotte wint met haar ongekunstelde omgang meteen de harten van het volk. Maar voor die tijd al schrijft Charlotte een brief naar haar oude schoonmoeder Juliana op de Dillenburg.

‘Mevrouw, hoewel ik nog niet het geluk heb gehad u te zien en u de toewijding van mijn gehoorzaamheid en gewillige diensten aan te bieden… Hoe hoog ik het voorrecht schat tot uw familie te mogen behoren, zowel vanwege uw deugd en godsvrucht als die van mijn heer de prins om wiens wil ik hoop dat ik mag delen in uw goede gratie. God smekende dat de tijden spoedig zo vreedzaam mogen zijn dat ik de eer mag genieten u te zien. Dat Hij u intussen in goede gezondheid beware en u schenke, mevrouw, een zeer gelukkig en lang leven.
Uw zeer ootmoedige en gehoorzame dochter Charlotte.’

Al spoedig moet zelfs graaf Jan zijn mening over zijn schoonzuster Charlotte herzien.
‘De prins ziet er zo goed uit en is zo goedsmoeds niettegenstaande het weinige goede, dat hem wedervaart dat u het nauwelijks zou kunnen geloven. Zeker is het hem een kostelijke vertroosting en een grote steun dat God hem een vrouw heeft geschonken, zo voortreffelijk door haar deugd, haar Godsvrucht, haar verheven verstand, in één woord, alles wat hij zich had kunnen wensen.’

***

‘Het is een dochter!’
Stralend kijkt Charlotte naar haar echtgenoot op. Naast haar in de schommelwieg ligt hun eersteling, stijf ingebakerd.
‘Jij mag zeggen hoe ons kindje zal heten,’ glimlacht prins Willem.
‘Daar heb ik over nagedacht. Louise naar mijn vader om hem gunstig te stemmen om mij weer als zijn dochter te erkennen, en Juliana naar jouw lieve, godvruchtige moeder, die ik helaas nog nooit ontmoet heb.’
‘Louise Juliana, het klinkt als een lied. Een naam om hoop te koesteren!’ En Willem kust Charlottes bleke wangen.

Enkele jaren later wordt Charlottes grote wens vervuld. Het lukt de koning van Navarre, zoon van Jeanne d’Albrêt om een verzoening tussen vader en dochter teweeg te brengen. Charlotte bewaart de brief van haar vader, de hertog van Montpensier, die een oproep bevat aan alle regerende vorsten als een kostbare schat. Hij noemt het huwelijk wettig, profijtelijk en eervol voor onze dochter en voor de staat en de grootheid van zijn huis. Al kan Charlotte haar vader niet persoonlijk ontmoeten, haar broer François komt korte tijd later haar zijn groeten overbrengen met geschenken voor het zich snel uitbreidende gezin. Een ander bericht brengt ook de gemoederen in beroering. Na een treurig, veelbewogen leven is Anna van Saksen in gevangenschap overleden, slechts 33 jaar oud. Charlotte denkt met gemengde gevoelens aan haar, die haar man geen liefde en zorg kon schenken.
Kort na elkaar worden er zes dochtertjes geboren. Om financiële steun voor de kinderen te ontvangen worden zij telkens vernoemd: Elizabeth naar de koningin van Engeland en de andere meisjes ook naar steden of provincies.
Vrolijk gesnap vult de kinderkamers van Middelburg, Dordrecht en Antwerpen, waar het prinselijk gezin zich om de beurt bevindt. Ook de grotere kinderen van de prins hebben zich vanuit Dillenburg bij het gezin gevoegd. En Charlotte sluit ook haar stiefkinderen in haar hart.
‘Ik hou van dit land en de rondborstige, trouwe bevolking,’ zegt Charlotte, als ze op een mooie dag met haar dochtertjes en haar vriendin Jeanne langs de Middelburgse Singel wandelt. ‘Als u uw kleintjes om u heen hebt, ziet u er gelukkig uit, maar als het over de prins gaat, zie ik alleen maar zorg op uw gezicht.’ zegt Jeanne, terwijl ze een kinderwagentje voortduwt. Charlotte huivert. ‘Is het een wonder? Ik heb geen rustig uur meer, sinds de banbrief van Philips over mijn geliefde man is uitgevaardigd.
Vooral in Antwerpen voel ik me niet thuis. Overal zie ik loerende ogen op mijn man en ook op mij gericht. Philips II heeft een beloning van 25.000 kronen uitgeloofd voor de moordenaar van mijn man. Kijk, daarginds op die muur alweer een plakkaat. Ik ben blij dat mijn kleine meisjes nog niet kunnen lezen. O, ik ken de tekst van zijn wrede woorden uit mijn hoofd.’

***

De toren van de Sint Jan in Antwerpen laat twee slagen horen. Voor de zoveelste keer draait Charlotte zich om en om. Ze slaat het dek terug, slaat haar ochtendmantel om en loopt naar het venster, nee, ze hoort of ziet niets verdachts. Klaarwakker en onrustig is ze.
Dan loopt ze naar het kabinet en zoekt tussen haar papieren naar haar testament.

12 november 1581: Laatste wil of Testament van Charlotte de Bourbon, Prinses van Oranje: Aangezien niets onzekerder is dan het leven en niets zekerder dan de dood, na onze God, de eeuwige Vader van al zijn uitverkorenen gebeden te hebben om mij de genade te bewijzen, dat op welk uur het Hem behagen moge mij op te roepen en door welke krankheid het zij, Hij kennis van Hem schenke tot aan het einde, vergezeld van een waarachtig en levend geloof, met hoop op zijn genade door Jezus Christus, onze Heere… alsmede dat het Hem behagen moge van mij te nemen alle bekommering en gehechtheid aan aardse zaken, waaromtrent ik desalniettemin voor zover Hij de zorg daarvoor niet verbiedt, voordat het Hem behage mij op te roepen verklaring wens af te leggen van mijn wil aan monsieur le prince, mijn gemaal, terwijl ik mij verzekerd houde dat om de vriendschap welke hij mij toedraagt, het hem niet ongevallig zal zijn…

***

Het is donker in het koninklijke vertrek van het paleis in Antwerpen. Op een goed verzorgd bed ligt de prins, zwaar gewond. Zijn hoofd is gezwachteld. Een vijandelijke kogel doorboorde zijn keel en kaak. De dader, de Spaanse Jean Jaurequi, is ter plekke om het leven gebracht. Is de aanslag gelukt? Het leven schijnt uit de prins weg te vloeien. Maar na enkele dagen tussen hoop en vrees gloort er hoop. Er is een kleine mogelijkheid van genezing als men de wond aan zijn slaap dichtdrukt. En het lukt om op deze manier de bloedende wond te stelpen. Charlotte wil zich nauwelijks van haar man laten wegsturen om zelf rust te nemen. Uren brengt ze aan het bed van haar geliefde echtgenoot door met haar duim op de wond. En… de genezing zet door!

2 mei 1582
De klokken beieren over de stad Antwerpen.
De prins maakt zich klaar om de kerkdienst bij te wonen, waar speciaal dankzegging voor zijn genezing zal worden gedaan.
Zijn stem klinkt bezorgd. ‘Jammer, dat je niet mee kunt, Charlotte. Jouw wangen zijn nu bleker dan de mijne.’ Charlotte strijkt liefkozend over het litteken bij zijn slaap. ‘Jouw leven is gered, dat is het voornaamste… en ik mocht je bijstaan… maar nu... nu kan ik niet meer.’
En als Willem in de kerk met vele anderen dank brengt aan de Heere, laat Charlotte zich als een kind door Jeanne naar bed brengen.
De volgende dagen is het andersom dan de weken ervoor. Nu zit Willem onafgebroken aan het bed van zijn geliefde Charlotte, zijn hand op haar gloeiende voorhoofd.
‘Ik heb geen weerstand meer… Lieve Willem, mijn wens is vervuld. Ik heb je willen dienen… in leven… en in sterven… en nu… denk om onze lieve kleintjes… geef hen een christelijke opvoeding zoals in mijn testament beschreven staat.
En… zou je de eerste vraag en antwoord… van de Heidelbergse Catechismus voor me willen lezen? Dat is mijn enige troost… in leven en in sterven…’

Het is een stralende voorjaarsdag. Uitbottend groen alom.
Opnieuw beieren de klokken van de Sint Jan in Antwerpen. Nu is het om de begrafenis in te luiden van de geliefde echtgenote van de prins, Charlotte de Bourbon: een zorgzame moeder van een groot gezin, gestorven op 35-jarige leeftijd na een zeer gelukkig huwelijk van zeven jaar, op het uur, dat de Heere behaagde, zoals zij in haar testament beleden heeft.

Dit vervolgverhaal is gebaseerd op het boek De lelie van ons vorstenhuis door Caroline Atwater Mason (Uitgeverij D.A. Daamen, ’s Gravenhage, 6e druk, 1924).

Een prinses wordt non - Onrust in het klooster - De jonge abdis - Geliefd en verdacht - Een vluchtelinge - Aan het hof van de keurvorst - Een vrouw voor prins Willem - De prijs van haar liefde

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen