De jonge abdis

In de grafkelder van de abdijkelder kijkt priester Ruzé met strenge blik naar Charlotte.
Zijn plechtige woorden dat zij opgeleid zal worden om haar tante als abdis op te volgen klinken na in de holle ruimte.
Zijn hand om haar pols wordt als een schroef. Zuster Cécile staat er zwijgend bij.
Onheilspellend klinkt opnieuw de stem van de priester.
‘Het is een even gemakkelijke als aangename taak die u aangeboden wordt. Wee u als ge deze giften van de Heilige Kerk niet aanneemt. Wel eens van Fontevrault gehoord? Daar is een kerker met kleine cellen, zonder venster en…’ De stem van de priester klinkt even monotoon als dreigend.
‘Nee!’ roept Charlotte. Dan valt ze flauw. Zuster Cécile dept haar hoofd, tot ze weer bijkomt. Ze helpt haar opstaan, maar Charlotte maakt zich los uit haar armen. Met een lange blik kijkt ze de priester fier aan.
‘Het is genoeg. U kunt mijn vader zeggen dat ik zal toestaan, dat men mij abdis van Jouarre maakt. U kunt ook tegen hem zeggen, dat ik niet langer een kind ben.’

Het is 17 maart 1559. De kloosterklokken van Jouarre luiden vrolijk. De koninklijke vlag wappert van alle torens. Trompetten schallen en uit het klooster klinken orgelklanken. Dit alles ter ere van prinses Charlotte die vandaag tot abdis zal worden ingewijd.
Eerst leggen een aantal jonge meisjes, onder wie de vriendinnen Jeannette en Jeanne, de kloostergelofte af, en daarna is alle aandacht gericht op het bleke, in het zwart geklede meisje. Haar witte sluier beeft mee als ze aan de voeten van priester Ruzé neerknielt. Hij stelt haar verschillende plechtige vragen. De omstanders zien alleen Charlottes tranen, maar horen geen stem antwoorden. Zuster Cécile moffelt een papier onder haar eigen kleed vandaan met zwart op wit de plechtige gelofte, die Charlotte nooit eerder gezien heeft. Sluier en ring, kruis en staf worden gezegend en aan de jonge abdis overhandigd.
Onder vrolijk klokgelui gaat de menigte weer naar buiten, maar de jonge abdis Charlotte moet door haar trouwe verzorgster Radegonde worden weggedragen.

Langzaam went Charlotte aan de nieuwe situatie.
Zuster Cécile geeft op de haar eigen wijze leiding aan de jonge abdis, die zich in plaats van in het zwart nu geheel in het wit kleedt en niemand heeft daar bezwaar tegen. Charlotte is en blijft een prinses, inmiddels een jonge vrouw van achttien jaar.
De stenen bank blijft de geliefkoosde plek waar ze vaak met haar vriendinnen te vinden is. Vandaag hebben de meisjes hun borduurraam meegenomen. Het stenen Mariabeeld staat er als vanouds, maar de meisjes groeten het niet meer.
‘Als ik jullie niet had,’ zucht Charlotte, terwijl ze haar sluier wat opzij duwt om beter te kunnen borduren. ‘Ik was zo blij toen gisteren onze lieve Jeanne d’Albrêt op bezoek kwam. Speciaal voor mij heeft ze een hele omweg gemaakt. Jullie hebben haar alleen maar met de maaltijd gezien, maar ik heb een hele poos met haar gepraat.’ ‘Ze is mijn peettante,’ zegt Jeanne. ‘Ik ben er trots op dat ik naar haar ben genoemd.’
Charlotte knikt. ‘Ik hou ook veel van haar. Ze vond dat we hier een rustig en toegewijd leven hebben, maar dat de sfeer broeierig is. De vijandelijkheden tussen de roomsen en de Hugenoten spitsen zich toe, en dat gaat niet buiten ons klooster om. Mijn vader is vurig roomsgezind en hij zal niet nalaten om de Hugenoten waar mogelijk te vervolgen. Maar mijn moeder… Ik weet nu waarom ik haar nooit mocht ontmoeten.’ Charlotte staart een poosje zwijgend voor zich uit voordat ze met tranen in haar ogen verder vertelt.
‘Ik mocht alleen op haar sterfbed afscheid nemen van mijn lieve moeder, omdat zij in het geheim een Hugenote was. Vader was vuurbang dat ik door haar besmet zou worden. Daarom moest ik zo onverwacht zes jaar geleden tot abdis worden ingewijd. ‘Wat was dat een vreselijke dag! Maar nu, ik heb me in de achtergronden verdiept en…’
Haar vriendinnen kijken haar verwonderd aan. ‘Wat bedoel je nu?’ klinkt het als uit een mond.
‘De laurierstruiken schijnen oren te hebben,’ fluistert Charlotte en dan harder: ‘Morgenochtend zal ik in de grote zaal enkele mededelingen doen.’
De klok kleppert ten teken dat het werk weer roept. De vriendinnen pakken het borduurraam en lopen in de richting van het klooster.
In een gewoontegebaar legt Charlotte haar hand op de lelies van haar gesp, het wapen van de Bourbons. Haar mond krijgt een vastberaden trek.
Als uit het niets verschijnt de zwarte gedaante van zuster Cécile en verdwijnt voor de meisjes uit met vlugge stap door de kloosterdeur.

Het is 24 augustus 1564. De kapelklok van het klooster in Jouarre roept op een ongewoon uur de nonnen en verdere bewoners bij elkaar. Langzaam, met plechtige tred en de staf in haar hand, beklimt de jonge abdis Charlotte de Bourbon een verhoogde zetel. Alle aanwezigen gaan als vanzelf staan. Wat heeft deze bijeenkomst te betekenen? Vrijmoedig kijkt Charlotte de aanwezigen aan voordat ze het woord neemt.
‘Geliefde zusters van de heilige orde,’ klinkt haar vastberaden stem. ‘Ik heb iets tot u te zeggen. Ik vraag u vergeving voor de afgelopen jaren, daar ik niet uw hoofd ben geweest, maar slechts een kind. Ik ben uw abdis gemaakt onder heftig protest, omdat het de wil van mijn vader was. Zonder de wijding door een bisschop, met valse papieren werd er over mij beschikt. Zuster Cécile en priester Ruzé zijn deze feiten bekend. Morgen zal ik ten overstaan van een notaris handtekeningen vragen van hen, die zes jaar geleden deze bijeenkomst hebben bijgewoond op een stuk, naar waarheid opgesteld. Het zal bewaard worden in de archieven van ons klooster. Met ingang van heden, geliefde zusters, nu ik achttien jaar oud ben, verklaar ik mij tot uw wettig hoofd en ik wens nu mijn ambt met volkomen bewustzijn uit te oefenen. Ik hoop in gehoorzaamheid en liefde de kudde te leiden volgens de geboden van onze gezegende Zaligmaker.’
Alle aanwezigen luisteren ademloos naar de rustig uitgesproken woorden. Als na de plechtige slotzang de mensen uit elkaar gaan, fluistert zuster Radegonde tegen Jeanne: ‘Onze jonge abdis heeft vandaag zichzelf ingewijd.’

Een van de eerste beslissingen van de nieuwe abdis is om de functie van onderpriores te laten vervallen. Zuster Cécile weet van woede geen woord uit te brengen als haar dit door Charlotte wordt meegedeeld. Ze vraagt per onmiddellijke ingang overplaatsing naar een naburig klooster. Natuurlijk blijft deze kloeke daad van Charlotte niet onopgemerkt. Op een morgen komt priester Ruzé de kloosterhof binnen rijden. Kort daarna zit hij met de jonge abdis aan tafel.
‘U zult wel zo goed willen zijn, mij spoedig de reden van uw vroege bezoek mee te delen,’ vraagt Charlotte, even beleefd als afgemeten.
‘Ik kom in naam van uw vader, de hertog van Montpensier om te vragen waarom u enkele veranderingen in het klooster hebt doorgevoerd. Ik bemerk de afwezigheid van zuster Cécile. Was zij niet getrouw en ijverig?’
‘Getrouw ten opzichte van zichzelf,’ antwoordt Charlotte rustig. ‘In mijn dienst kan ik geen vrouwen gebruiken die achter deuren luisteren. Zij kan niet langer als zuster dienen op een plaats waar het op vertrouwen aankomt.’
Onverstoorbaar negeert Charlotte de woedende blikken van de priester.

Een prinses wordt non - Onrust in het klooster - De jonge abdis - Geliefd en verdacht - Een vluchtelinge - Aan het hof van de keurvorst - Een vrouw voor Prins Willem - De prijs van haar liefde

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen