,,Muziek betekent keuzes maken”

Eerst stelt hij zich even voor. “Ik ben 34 jaar en woon in Rijssen. Ik ben getrouwd en heb vijf kinderen. Ik werk twee dagen op het Van Lodenstein College in Amersfoort als muziekdocent. Ik geef nu alleen de vwo-klassen les. Verder dirigeer ik het grote koor, het kamerkoor en het kamerorkest van het Van Lodenstein. Daarnaast ben ik ook beiaardier in Lochem en Rijssen. Thuis in Rijssen dirigeer ik het Vocaal Ensemble Rijssen en het jongerenkoor Sjaloom. Tenslotte ben ik ook bezig met het herschrijven van een muziekmethode voor Driestar Educatief.”

Belangrijke rol
Voor Jan-Geert Heuvelman speelde muziek al vroeg een belangrijke rol. “Toen ik nog heel jong was, begon ik al met orgelspelen. Ik speelde al vanaf het moment dat ik met mijn benen als kleine jongen bij de pedalen van ons harmonium thuis kon. Thuis was muziek niet zo heel belangrijk. Iedereen kreeg twee jaar les, maar daarna was de volgende weer aan de beurt. Ik heb vanaf groep 7 orgelles gehad en dat heb ik tot en met 6 vwo gedaan. Toen ben ik daarna naar het conservatorium gegaan. Ik richtte mij als eerste natuurlijk op het spelen van orgel. Naast mijn orgelstudie heb ik ook de opleiding tot beiaardier gevolgd. Toen ik in het examenjaar van het conservatorium zat, ben ik hier op het Van Lodenstein College les gaan geven.”

Studiekeuze
Jan-Geert Heuvelman vond op de middelbare school veel studies leuk. “Ik heb me breed georiënteerd en ik kon eigenlijk alle kanten uit. Ik ben niet iemand die goed keuzes kan maken. Ik heb het toen ook echt aan de Heere voorgelegd: ‘Heere, wat moet ik doen?’ Ik heb uiteindelijk voor muziek gekozen. Dit zijn mijn talenten en die heb ik niet voor niets gekregen. Ik kan en mag deze talenten verder ontwikkelen.”

Muziekkeuze
Als muziekdocent op de Lodenstein is hij veel bezig met jongeren. “Ik vind het heel belangrijk dat leerlingen het vak muziek krijgen. Muziek betekent namelijk keuzes maken. Iedereen heeft wel muziek op zak. Het is daarom belangrijk om keuzes te maken van wat je wel luistert en wat niet. Je moet daarbij niet alleen kijken naar de titel of naar de muzieksoort, maar vooral naar de inhoud. Daarom moeten leerlingen op de basisschool al verantwoorde keuzes leren maken. Ze moeten leren beoordelen welke muziek bij het christenzijn past en welke niet.”

Scratch
Vanuit het Van Lodenstein College organiseert Heuvelman ook jaarlijks een scratch van de Messiah van Händel. Hier zingen zowel leerlingen als oud-leerlingen mee. “Vroeger gingen we allemaal naar Leiden voor de scratch, maar mijn leerlingen klaagden over de kosten van deelname aan deze scratch. Op de Lodenstein studeerden we de partijen goed in en daarom kenden de leerlingen hun partij goed. In Leiden kwam dat niet zo goed tot zijn recht en dat was jammer. Juist als je de muziek goed kent, mag je het ook op een hoog niveau uitvoeren. Daarom organiseren we zelf de scratch en hier werkt ook een professioneel orkest aan mee.”

Messiah
Er is bewust gekozen voor de Messiah. “Elk koordeel is een hoogtepunt. De muziek is krachtig en direct. De Bijbelteksten worden mooi verklankt. Omdat het zo beeldend is, kunnen leerlingen zich er ook een beeld bij vormen. Als ze zingen over een berg, dan kunnen ze dat in de muziek ook horen. Als het gaat over de zondeval, dan zijn er lage tonen in de muziek.”

Belangrijk
Muziek is volgens Heuvelman erg belangrijk. “Er worden door muziek hersendelen aangesproken die bij andere vakken niet aangesproken worden. Ik heb daar ook onderzoek naar gedaan. Muziek leert mensen ook samenwerken op een andere manier dan bij andere vakken. Door muziek gaan mensen elkaar ook anders waarderen. Dat zie ik in de klas ook terug. Een jongere die normaal teruggetrokken is, kan soms juist bij muziek de kartrekker zijn en anderen helpen. Ik vind dat muziek meer aandacht nodig heeft in het onderwijs, omdat we met muziek dingen kunnen die we bij andere vakken niet kunnen bereiken. Muziek is een scheppingsgave en we hebben ook nog niet half door wat muziek allemaal met ons doet. Zo worden door het vak muziek en met name componeren specifieke delen in de hersenen aangesproken die behulpzaam zouden kunnen zijn bij inzichtvakken als wiskunde en natuurkunde. ”

Stoplicht
Hij wil aan leerlingen niet vertellen welke muziek ze precies moeten luisteren. “Wat mijn eigen wensen zijn, moet niet maatgevend zijn. Jongeren moeten leren om verantwoorde keuzes te maken. Dat doen we aan de hand van twee maatstaven. De eerste is het kijken naar de tekst. Past deze tekst bij de Bijbel? De tweede is het kijken naar de muzieksoort in relatie met de tekst. Past deze muziek nu bij de woorden? Wat doet de muziek met je? Is het opzwepend of gejaagd? Is het muziek die opvoedt of juist een irritant deuntje dat in je hoofd blijft zeuren? We gebruiken daarbij stoplichten. Groen is prima. Bij oranje moet je nadenken of je dit nog wel wilt. Soms kun je niet per se de vinger leggen op wat er niet goed is, maar weet je toch intuïtief dat je het maar niet moet luisteren. Vraag je ook af of de muziek die hier op volgt, ook nog goed is. Bij rood moet je het echt niet (willen) luisteren.”

Intenser door muziek
In de Bijbel vindt Jan-Geert veel voorbeelden van muziek. “In Kolossenzen 3 gaat het bijvoorbeeld over dat we alles moeten doen tot eer van God en daar worden psalmen en lofzangen bij genoemd. Muziek is niet alleen iets om je dagelijks leven mee te vullen, maar ook iets om juist het geestelijke leven te onderhouden en te versterken. Muziek is nog indringender dan woorden. Bij praten komt alleen de stem binnen. Bij zingen komt ook de klank nog binnen. Daarom kan de Bijbelse boodschap veel intenser binnenkomen door muziek.”

Psalmen
De psalmen vindt hij erg belangrijk. “Ze omvatten alle facetten van het dagelijks en geestelijk leven. Voor iedere periode is er iets in de psalmen te vinden. Daarnaast komen ze krachtiger binnen doordat ze op wijs gezet zijn. Toen ik jong was, heb ik Psalm 61 onberijmd helemaal gezongen in het Engels. Ik ken daardoor deze psalm nog steeds. Het kwam toen binnen.” Ook voor zijn persoonlijk leven zijn de psalmen belangrijk. “Het is mijn dagelijks brood. Ik ben er elke dag mee bezig. Ik lees er elke dag wel eentje en op school zingen we ze ook bij de dagopening. Het is belangrijk dat je de psalmen kent, want dan kun je er pas iets aan hebben.”

Zingen en bidden
Op de vraag of hij weleens hoort dat jongeren vinden dat de psalmen niet gezongen kunnen worden als je de Heere zelf niet kent, reageert hij: “Zingen is twee keer bidden. Daar zou je je meer bewust van moeten zijn tijdens het zingen op school en in de kerk. Als je zingt en je ervaart dat je mist wat er in de psalmen staat en dat je de Heere nog niet kent, dan kan dat meteen ook voedsel zijn voor je gebed. Bid dan: ‘Heere, ik zing dit nu wel, maar ik mis het. Mag ik het ook leren kennen?’”

Tot eer van God
Hoe kun je nu muziek maken tot eer van God? “Dan kom je dicht bij jezelf. Hoe maak ik mijn muziek en met welke intentie? Wat is er in mijn hoofd?” Op de vraag of Jan-Geert zelf muziek maakt tot eer van God is het even stil. Aarzelend antwoordt hij: ‘Ja, maar het is lastig. Ik ben weleens zo druk met uitvoeren dat ik mezelf er bewust toe moet zetten en dat ik het bewust musiceren tot Zijn eer niet laat verdringen door de drukte om me heen.”

In gesprek met een leerlinge van Jan-Geert Heuvelman

Even voorstellen...
“Ik ben Caroline Schimmel. Ik ben 17 en ik woon in Leusden. Ik zit in 6VWO.”

Welk instrument bespeel je?
“Ik speel nu al 4,5 jaar viool. Ik wilde dit instrument graag gaan bespelen, omdat ik het geluid prachtig vind. Van kleins af aan had ik al een voorliefde voor snaarinstrumenten. Eerst heb ik blokfluit gespeeld, maar dat was ik al snel zat. Toen wilde ik graag harp leren spelen. Uit praktisch oogpunt zag ik daar toch van af. Daarom ben ik viool gaan spelen.”

Wat betekent muziek voor je?
“Muziek betekent heel veel voor me. Ik vind het heerlijk om naar en uit school alleen te fietsen en ondertussen muziek te luisteren. Je kan dan heerlijk je gedachten laten gaan. Doordat er muziek in alle soorten en maten is, past er bij elke emotie en gevoel wel een toepasselijk nummer bij.”

Waarom doe je mee aan de Scratch Messiah?
“Ik vind het heel gaaf om zo’n bekend stuk samen met klasgenoten te repeteren en uit te voeren. Je gaat daardoor heel anders naar de Messiah kijken.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen