Gereformeerd of niet, maakt dat wat uit?

Het is weer bijna Hervormingsdag. Vorig jaar was het vijfhonderd jaar geleden dat Maarten Luther zijn stellingen in Wittenberg publiceerde. Het begin van de kerkhervorming in Europa. Calvijn en anderen gingen in het spoor van Luther. We zijn weer een jaartje verder en maken ons op voor de herdenking van de Nationale Synode van Dordrecht in 1618-1619. Allemaal erg lang geleden. Wat is daarvan de betekenis voor nu? En maakt het eigenlijk nog uit of je gereformeerd bent? Het gaat toch om de eenheid en niet om de verschillen? Wat is gereformeerd en waarom ben jij het?

Naspreken
Eigenlijk is het woord gereformeerd overbodig. De gereformeerde leer wil namelijk niets anders dan Bijbels spreken over God. Belijden betekent dat je naspreekt wat wordt voorgezegd. Origineel is dat niet. Ketters, die zijn origineel. De Dordtse Leerregels bijvoorbeeld lijken scheiding te maken in de kerk tussen remonstranten en gereformeerden. Toch doen ze dat niet. De kerk van alle tijden had namelijk al eerder de leer van de verkiezing beleden. Ketters hebben steeds weer scheiding gemaakt en dingen op de spits gedreven. En dat gebeurt nog steeds. Daarom moet de kerk zich duidelijk uitspreken. Je mag bijvoorbeeld in de algemene christelijke kerk niet leren dat het heil afhankelijk is van de mens, want dan kom je aan de zaligheid van mensen en de soevereiniteit en eer van God. Zo waakt de gereformeerde belijdenis over ons denken over God.

Lofzang
Gereformeerde theologen hebben nagesproken wat God door Zijn Woord spreekt. Dat moet ons ook heel bescheiden maken. De theologen die betrokken waren bij het opstellen van de Dordtse Leerregels, wilden ‘matig en voorzichtig’ spreken. Belijden is ook rekenschap geven. En dan moet je tegen de letter van de ketter duidelijk zijn. Dat is in onze tijd niet populair. Toch doet het er wel toe; sterker nog: Gods eer is in het geding. Heel de gereformeerde dogmatiek is lofprijzing, jubel over Gods welbehagen, Gods goede wil om zondaren te redden. Zo is de leer van de verkiezing geen uitgewerkt programma om mensen buiten Gods bereik te zetten. Nee, het is een Halleluja! Gods verkiezende liefde is de enige grond voor ons behoud. Mocht je ooit denken een vezel in je te vinden die je God kunt voorhouden tot je behoud; vergeet het. Nooit ben je geschikt voor God, maar God maakt Zijn genade geschikt voor zondaren, die voor Hem eigenlijk totaal ongeschikt zijn. Het is alleen de vrije gunst die eeuwig Hem bewoog! Dankzij Gods verkiezing staat er straks een ontelbare schare voor Zijn troon. Gewassen zondaren, waarop geen spoortje ongerechtigheid is te ontdekken. Verkoren door de Vader, gewassen door de Zoon en toegebracht door de Geest. En ze zingen: “Het komt U toe!”

Doorleefd geloof
Het geloof waarover de gereformeerde belijdenis spreekt, is geen papieren werkelijkheid. Het is ook niet iets dat zich afspeelt in een aparte werkelijkheid. Nee, het gaat om het echte leven. Het gaat om het van God ontvangen geloof. Gelovigen leven niet in een isoleercel. Gelovigen zijn zelf ook allesbehalve perfect. Integendeel zelfs. Geloof het of niet, maar zonden waar jij last van hebt, drukken Gods kinderen vaak ook. En als de Heilige Geest in hen werkt, dan doen die zonden hen vluchten naar Jezus. Trouwens daar gaat het om; het doorleefde geloof, dat beproefd wordt en verdiept in de aanvechting. Door de felle strijd heen is de gereformeerde belijdenis overgeleverd en door de strijd heen ervaren gelovigen dat de gereformeerde leer aan diepe waarheden raakt. Zo leert de Heilige Geest dat de gelovige houvast vindt in het werk van Christus alleen. Meer en meer leer je als gelovige Hem aanhangen, liefhebben en betrouwen.

Kennen
Gereformeerd is nooit een doel op zich. Je kunt nog zo goed weten ‘hoe het allemaal zit’ en er toch niets van begrepen hebben. De waarheid weten is iets anders dan in de waarheid wandelen. Het eerste betekent afstand, het tweede betekent relatie. Ik hoop dat jij onder de goede gereformeerde prediking en belijdenis hebt geleerd, of mag leren, in de waarheid te wandelen en haar lief te hebben. Calvijn begint de Institutie met de kennis van onszelf en de kennis van God. Die twee dingen vormen de hele hoofdinhoud van onze wijsheid, aldus Calvijn. Die kun je niet los van elkaar zien. Wie leert dat er in onszelf geen licht is, leert dat de Heere licht is. En wie leert Wie God is, leert zichzelf te zien in het licht van Gods deugden.

Eerlijk
Daar wil de gereformeerde belijdenis jou hebben: voor het aangezicht van God. Eerlijk, kaal, zonder franje, gewoon zoals je bent, niet mooi gemaakt, niet oprechter dan je eigenlijk bent. Zodat je zegt: “Dit is het Heere. Geen geloof, geen liefde, alleen maar zonde.” Gelukkig ben je als je tot dat inzicht komt. Niet om je te laten verteren door Gods toorn over de zonde, maar om je ervan te overtuigen dat er van beneden naar boven geen weg is. Van hoog naar laag is er wel een weg. Daar openbaart God Zijn onbegrijpelijke genade. Jezus Christus wordt je in het Evangelie van harte aangeboden als je Zaligmaker en ieder die in Hem gelooft, wordt behouden! Zie toch je arme toestand buiten de Zaligmaker! Zie je zonden, je verkeerde neiging, je slechte verlangens; een stroom die niet te stoppen is. Er is geen schijn van kans dat jíj jezelf kunt behouden. Zie de Heere Jezus Christus! Wie in Hem is, kan niet verloren gaan. Vlucht dan tot Hem. Grijp de zoom van Zijn kleed; de kwastjes van Zijn gewaad, die zien op Zijn heiligheid en toewijding aan Zijn Vader. Je kunt alleen maar te goed zijn voor genade, nooit te slecht, want Jezus ontvangt zondaren en eet met hen.

Bevindelijk
Alles wat wij weten over God is slechts beperkte kennis. Wie iets over God zegt, moet tegelijk weten dat God altijd groter is. We doen het met dat wat God Zelf heeft geopenbaard. Niet nieuwsgierig, maar als leerjongeren van Christus (NGB, Artikel 13). Stellig als het gaat om de waarheid van Gods Woord, matig en voorzichtig als het gaat om ons spreken over de dingen van God. De zekerheid is die van Paulus, die gelijk onze beperktheid verwoordt: Want wij zien nu door een spiegel in een duistere rede, maar alsdan zullen wij zien aangezicht tot aangezicht; nu ken ik ten dele, maar alsdan zal ik kennen, gelijk ook ik gekend ben (1 Kor. 13:12).
Gekend worden, om Jezus’ wil. Dat is het! “Ik ken en word door God gekend”, zegt Paulus. Kun je dat Paulus nazeggen? Dat is wel nodig. Zeker weten! Genade is niet vanzelfsprekend. Dat kennen is de vrucht van Gods werk in het hart van zondaren. Wedergeboorte heet dat, waardoor er nieuw leven ontstaat, dat zich naar God keert en Hem leert geloven en gehoorzamen. Zo waakt de gereformeerde belijdenis ook over ons hart, dat steeds iets wil afdoen aan Gods eer en werk en graag iets op rekening van onszelf zet. Nee, zeggen we resoluut, het is louter genade!

Bij kennis gebracht
De Heilige Geest gaat uit, om zondaren te bekeren en te leren. Dat duurt een leven lang. Hij alleen brengt ons bij kennis, in de zin van relatie met God, door onze Heere Jezus Christus. In Hem kennen wij God en door Hem kent God ons. Dat maakt de gereformeerde belijdenis tot een loflied op God, de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Soli Deo Gloria!

Belijdenisgeschriften
De gereformeerde belijdenis wordt in het Nederlandse taalveld vertolkt in de gereformeerde belijdenisgeschriften die je achter in je Bijbeltje vindt:
-> Heidelbergse Catechismus
-> Nederlandse Geloofsbelijdenis
-> Dordtse Leerregels

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen