“Het is mooi om zo dicht bij de natuur te leven.”

U bent boer. Wat voor bedrijf heeft u?
“In 2009 ben ik begonnen als melkveehouder. Daarvoor hield ik vleeskoeien. Ik houd ervan om met koeien te werken en wilde altijd al gaan melken. Tien jaar geleden kreeg ik daarvoor de kans, als ik biologisch vee ging houden. Dat houdt hoofdzakelijk in dat ik geen bestrijdingsmiddelen gebruik. Daarnaast boeren we op natuurland en de koeien lopen zoveel mogelijk buiten. Ik ben begonnen met tien vaarzen en langzamerhand is het bedrijf uitgegroeid tot een melkveehouderij met 220 melkkoeien. Voordat ik biologisch werd, zag ik trouwens de voordelen er niet zo van in. Pas toen ik me er in ging verdiepen, ging er een wereld voor me open.”

Hoe kijkt u er nu dan tegenaan?
“Volgens de Bijbel zijn we rentmeesters van de schepping. God heeft ons de opdracht gegeven om de aarde te bebouwen. Om voedsel te produceren. Daarbij is het belangrijk om goed met de natuur en het milieu om te gaan. Mensen verschillen vaak in mening over de invulling hiervan, maar volgens mij is het biologisch boeren een verantwoorde manier om met de natuur om te gaan. Door op een natuurlijke manier voedsel te produceren en zo lokaal mogelijk. Het is begrijpelijk en ook wel terecht om naar hoge opbrengsten te streven, een boer is tenslotte een ondernemer. Zolang het maar niet ten koste gaat van natuur en milieu, of mensen. Persoonlijk vind ik natuurlijke leefomstandigheden best wel belangrijk. Als ik kijk naar de schepping en de landbouw en veehouderij in de tijd van de Bijbel, haal ik daar veel uit over hoe je met dieren en planten om moet gaan. Ik vind bijvoorbeeld de instelling van het jubeljaar een goed voorbeeld, ook om de verschillen tussen arm en rijk te verminderen. Voor onze tijd: in Nederland is er volop voedsel, terwijl er in andere landen tekorten zijn. Daar is geen simpele oplossing voor, maar onze manier van produceren maakt dit echt niet beter.”

Als boer is men erg afhankelijk van de seizoenen, in feite van God, Die de natuurelementen bestuurt. Hoe ervaart u dat?
“We zijn allemaal afhankelijk van God. Maar als boer sta je daar misschien wel meer bij stil. Bijvoorbeeld als er een regenbui dreigt, terwijl het gras op het land ligt. Dan weet je: dit heb ik niet in de hand. Maar ook als er een kalf ziek is en je niet weet hoe het afloopt. Dat soort dingen kan je zelf niet regelen. Dat zijn dingen die je zelf niet in de hand hebt. Daarin is er echt afhankelijkheid van God.”

Hoe is het om als boer biddag te houden?
“Zoals ik al zei: in elk beroep zijn we afhankelijk van God. En we moeten iedere dag bidden. Maar het is goed om daar op biddag nog eens bij stil te staan. Dat geldt trouwens ook voor dankdag.”

Hoe gaat u om met tegenslag: misoogsten, sterfte onder vee?
“Als je het over misoogsten hebt: tegenwoordig hebben we bijna geen misoogsten meer. Tenminste relatief gezien, als je het vergelijkt met vroeger, of op andere plekken op aarde. Er is in Nederland voedsel genoeg. Natuurlijk, af en toe zijn er wel misoogsten. Soms mislukt de aardappeloogst, of lukt het niet om de maïs op tijd van het land te halen. Maar dit komt veel minder voor dan, bijvoorbeeld, in de tijd van de Bijbel. In de biologische landbouw komen er trouwens nog wel wat meer misoogsten voor, doordat we geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruiken. Maar misoogsten zetten je vaak ook weer stil bij de afhankelijkheid van God. Het zorgt er soms voor dat je een volgende keer, als de oogst wel lukt, extra dankbaar bent.”

En hoe gaat u om met moeilijke dilemma’s zoals zondagsrust?
“Ook op zondag moeten het noodzakelijke werk doorgaan. De koeien moeten gewoon gemolken worden en hun voer krijgen. Daar ben ik wel druk mee. Twee keer per dag melken, het voeren tussendoor. Ik heb gelukkig wel personeel, zodat ik niet heel de dag bezig hoef te zijn. En het land bewerken, gras kuilen en dergelijke, doe ik niet op zondag. Er zijn nog genoeg andere dagen in de week waarop ik dat kan doen. En als het zondag regent en het gras op het land ligt? Dat komt niet zo vaak voor. Ik probeer om vlak voor de zondag niet te gaan maaien. Dan hoef ik er op zondag ook niet over in te zitten. Trouwens, het is echt niet alleen in de boerensector dat er druk is om op zondag te werken. Ik denk dat het in andere sectoren veel meer speelt. Als boer ben je toch ook nog wel eigen baas. Er is niemand die me verplicht op zondag te gaan kuilen. Dat is bij andere beroepen wel eens anders, soms worden daar werknemers wel gedwongen om op zondag te werken.”

En wat vindt u van de regelgeving? Vanuit de regering wordt er behoorlijk wat opgelegd.
“We zitten met veel mensen en veel vee op een klein stukje land. Daar horen regels bij. Ik ben niet zo van het klagen over al die regels. We hebben het met elkaar in Nederland erg goed. Het is belangrijk om dat voor ogen te houden. Wat ik wel erg vind, is dat er zo makkelijk geruimd wordt. Dat er gezonde dieren vernietigd worden. Zodat er goed vlees verloren gaat, terwijl er in andere delen van de wereld honger is. Dat kan toch niet de bedoeling zijn. Dat is geen goed rentmeesterschap.”

Tot slot: Het is anno 2018 niet altijd makkelijk om boer te zijn. Wat motiveert u om dit werk te blijven doen? Wat is het mooie aan het boerenleven?
“Als boer heb ik veel vrijheid. Ik ben eigen baas, kan zelfstandig ondernemen. Als boer hou ik altijd werk. Want boer ben je zeven dagen per week, 24 uur per dag. Maar ik ben ook wel veel thuis. Ik kan bijvoorbeeld ’s ochtends samen met mijn vrouw koffie drinken en ’s middags samen eten. Voor de kinderen is het ook prettig dat ik zoveel thuis ben. Dat is een groot voordeel. En ik ben ook een echte natuurliefhebber. Als ik de weilanden inloop en daar al het leven zie… de plantjes, de vlinders, de bijzondere vogels. Dat is erg mooi om te zien, al die diversiteit, daar kan ik echt van genieten. Mensen weten vaak half niet wat er allemaal voor bijzondere insecten, planten en andere organismen in de natuur te vinden zijn. Wat dat betreft is het zeker prachtig om boer te zijn! Het boerenleven brengt zeker voordelen met zich mee. Er zitten ook veel mooie kanten aan.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen