Schoolstrijd

Voor 1900 gingen veel kinderen sowieso niet naar school. Het was heel gewoon dat ze hun vader en moeder hielpen met het werk. Omdat veel gezinnen arm waren, konden ze de extra hulp of het extra geld dat de kinderen verdienden, goed gebruiken. De kinderen werkten lange dagen, van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds. Bijvoorbeeld in de fabriek of op het land.
Maar in 1901 vond de regering dat dit niet meer mocht. Al eerder was er wel eens een wet opgesteld, waarin kinderarbeid verboden was. Maar daar trokken veel mensen zich niets van aan. In 1901 werd er een wet aangenomen waarin stond dat kinderen van zes tot twaalf jaar verplicht naar school moesten. Die wet kwam er trouwens maar net: toen de regering ging stemmen, waren er 50 stemmen voor en 49 tegen. Een van de mannen die tegen wilde stemmen, was van zijn paard gevallen… en kon niet aan de stemming meedoen. “Het paard is verstandiger dan zijn meester,” zeiden voorstanders van de wet.
Alle kinderen gingen vanaf toen naar school. Hoewel… in de zomer waren sommige klassen opvallend leeg, omdat kinderen bijvoorbeeld thuis werden gehouden om mee te helpen op het land. De meeste scholen waren openbare scholen. Ze kregen geld van de regering (subsidie). Er waren wel christelijke scholen, maar die kregen geen geld. De ouders moesten dat onderwijs zelf betalen. Dat vonden ze niet eerlijk. Twee mannen hebben zich jarenlang ingezet om ervoor te zorgen dat de regering aan de ‘bijzondere’ scholen evenveel geld zou geven als aan de openbare scholen: Abraham Kuyper en Groen van Prinsterer. In 1917, nu honderd jaar geleden, was het eindelijk zover: de ‘schoolstrijd’ was voorbij.

Schoolstrijd
Omdat het nu honderd jaar geleden is dat er vrijheid van onderwijs kwam, maakte schrijfster Marian Schalk een boek: ‘Schoolstrijd’. Het boek gaat over de klas van Thomas. Ze doen mee met een wedstrijd. Als ze genoeg punten verdienen met de opdrachten die de klas moet maken, krijgen ze een gratis schoolreis én mogen ze erbij zijn als een honderd jaar oude tijdcapsule wordt geopend. In de les legt meester Maurits de klas uit waarom het jaar 1917 zo’n bijzonder jaar is voor christelijke scholen. Thomas wil de wedstrijd per se winnen. Maar er is veel concurrentie: alle basisscholen in de gemeente doen mee. Ook Het Palet. En op die school zitten net de vervelende jongens die hem elke dag lastigvallen...
Eigenlijk gaat het in dit boek op twee manieren over schoolstrijd: niet alleen over de schoolstrijd van honderd jaar geleden, maar ook tussen ‘Het Palet’ en ‘De Hoeksteen’ is het steeds ruzie. Hoe dat afloopt, kun je in het boek lezen.

En nu...?
Nu is christelijk onderwijs heel gewoon. En toch… er zijn ook nu weer mensen die vinden dat de regering het ‘bijzondere’ onderwijs geen geld meer moet geven, omdat christelijke scholen de kinderen leren om vanuit de Bijbel te denken. Het Bijbelverhaal dat je meester of juf vertelt, de psalmen die je leert op school, de les over hoe God de wereld schiep… het is toch allemaal niet zo gewoon. Je mag weer elke dag naar school – dank er de Heere voor!

N.a.v. Marian Schalk, Schoolstrijd
(Apeldoorn, De Banier 2017); ISBN 9789402902570; 180 blz.; € 9,95

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen