Honderd procent recht, honderd procent genade

Op welke manier spreekt het Oude Testament over genade en verschilt dit van het Nieuwe Testament?
“De Heere is dezelfde God, die in alle tijden hetzelfde werkt. Hoewel er verschillende woorden voor genade in de grondtekst staan, de bijzondere genade van de redding van de ziel is altijd hetzelfde. Denk eens aan Mefi boseth. Deze man had niets meer: hij kon niet lopen, hij stamde af van de verkeerde familie en moest toen voor David verschijnen. Hij had niks meer te verwachten dan de dood en wat kreeg hij? Genade! Maar ook David zelf wist wat genade was. Eerst leerde Gods Geest hem dat hij bij God in de schuld stond. Hij voelde de eis van Gods gerechtigheid. Dan roept hij uit in Psalm 51: Zijt mij genadig, o God! In het Nieuwe Testament gaat het niet anders. Denk maar aan de bekering van Saulus (Hand.9).”

In Romeinen staat dat de rechtvaardige door het geloof zal leven. Genade en geloof: is dat eigenlijk hetzelfde?
“Calvijn zei: ‘Geloof brengt bij God niets aan’. Het geloof wordt, zonder enig toedoen van ons, in ons gewerkt door de Heilige Geest. Dan wordt de zondaar uit zijn geestelijke dood opgewekt en levend gemaakt. Dit gebeurt wanneer God dit wil en hoe God dit wil. Wij, mensen, zijn daarin honderd procent uitgeschakeld. Dat is vernederend, wij willen dat niet. We willen altijd iets zelf kunnen doen. In de doorleving van de drie stukken, ellende, verlossing en dankbaarheid, wordt het geloof beoefend en dat kan niet zonder genade! Een ouderling uit onze gemeente was ongeneeslijk ziek. Deze man zong van blijdschap, want hij wist dat hij naar de Heere toe mocht en dan nooit meer hoefde te zondigen. Natuurlijk kende de man strijd in zijn geloofsleven, maar zijn grond was vast. Hij was in Christus geborgen. Dat is genade. Wie genade ontvangen heeft, is zo volkomen gelukkig en veilig voor tijd en eeuwigheid.”

Wanneer ervaar je wat genade is?
“God geeft iedereen genade. Soms kun je dat ook zo ervaren. Bijvoorbeeld als je ’s ochtends wakker wordt en je realiseert dat je er nog bent. Je hebt daar niks voor gedaan. Je vraagt jezelf af hoe het bestaat dat de Heere dit allemaal geeft. Dat noemen we algemene genade maar dat is niet zaligmakend. Als je echter als zondaar leert buigen onder God, dan leer je ook wat bijzondere genade is.
Misschien bid je wel veel om genade en leef je best wel serieus. Hoe kan het dan dat je de Zaligmaker toch niet persoonlijk leert kennen? Dit komt doordat je nog niet op het nulpunt bent. Je verwacht nog teveel van jezelf en je nette leventje. Je brengt nog iets mee naar de Heere. Je kunt niet arm genoeg zijn. God leert Zijn kind dat hij er totaal geen recht meer op heeft om gered te worden. Hij wordt het zo onwaardig om genade te ontvangen. Wie zo buigen mag onder Gods recht, zal de ruimte buiten zichzelf, in de Zaligmaker Jezus Christus leren zien.”

Een bekende uitspraak is 'opwas in genade', wat betekent dit?
"Uiteraard moet er eerst sprake zijn van de levendmaking, die de zondaar verenigt met Christus. Door dit werk van de Heilige Geest wordt de wil vernieuwd, waardoor een zondaar zich bekeert en gelooft. Je gaat je schuld met berouw belijden voor God. De Heilige Geest leidt Zijn kinderen tot de kennis van Christus. Op Hem raak je nooit uitgekeken, van Hem is altijd weer meer te leren. Het is zoals met een diamant met honderden geslepen vlakjes. Telkens schittert er weer een ander vlakje. Zo leert Gods kind steeds weer iets anders zien in Hem. Het beoefenen van het geloof is het steeds weer opnieuw doorleven van de drie stukken (ellende, verlossing, dankbaarheid). Zo komt er verdieping in het geloofsleven. In de Bijbel lees je daarom over opwas in de genade. Deze groei betekent niet dat ik een steeds beter gelovige wordt, maar zoals Johannes het sprak: Hij moet wassen (groeien) en ik minder worden. Hoe meer genade Gods kinderen ontvingen, hoe armer ze in zichzelf worden. Hun rijkdom ligt buiten hen, in Christus. Van Zijn schoonheid kun je alleen maar stamelen. Dan voel je je net een kind dat een prachtig berglandschap moet tekenen met alleen maar een zwart potlood.”

Wat betekent genade voor u?
"Genade is een onbevattelijk wonder, het maakt het verschil uit tussen leven en dood. Wat ik steeds meer moet leren, is dat ik in mezelf een goddeloze ben en blijf. Meer niet. Daarom wordt voor mij het wonder steeds groter dat de drie-enige God uit vrije genade naar zo'n ellendige zondaar als ik wilde omzien en dat Hij zo onuitsprekelijk getrouw is. Ook in de uitoefening van het predikambt mag ik ervaren dat de Heere een genadig God is. Dan is het zondagochtend halftien en de gemeente wacht. Dan sta ik onder de preekstoel met lege handen en van mezelf met een dorre ziel. Als de Heere het dan op zo'n moment overneemt en Hij voorop gaat, mag het wel weer eens gaan leven en kan je beker weleens overvloeien. Dan is ook dat enkel genade!”

Er lijkt een tegenstrijdigheid te zijn tussen de oproep om ons te bekeren en de bekering van de Heere te verwachten.
"Wij willen te veel weten. De oproep 'Bekeert u!' betekent: Leef heilig, want God is heilig. Haat en laat de zonde. Als je dat probeert, dan zal je leren dat het je niet lukt, dat je de Heere nodig hebt, dat je aan een einde komt. De Dordtse Leerregels zijn er duidelijk over. We worden ernstig geroepen om tot Hem te komen. En die tot Hem komen, belooft Hij het eeuwige leven. Mensen spreken vaak over een 'spanningsveld' of 'tegenstrijdigheid', maar dit verhult dat wij niet gehoorzaam willen zijn aan de eis van God.
Stel je voor dat je in het water ligt en niet kan zwemmen. Ga je dan eerst nadenken over wie je zou kunnen horen of ga je gelijk om hulp roepen? Het is een zaak van leven of dood. Zo is het ook met genade: Ga niet nadenken of de Heere je wel zal verhoren, maar roep tot Hem. Het is een zaak van leven of dood!”

Zijn er nog andere vergissingen als het gaat om genade?
"Tegenwoordig wordt veel gedacht dat óns geloof doorslaggevend is voor genade. De keuze om te geloven is dan een persoonlijke beslissing. Dit hoor jij misschien ook wel in jouw omgeving. Hoe moet je dat zien? Je kan niet zelf voor genade kiezen, omdat je dat niet wilt (Rom.3:11). Genade is gratie voor een doodschuldige, een rechteloos mens.
Verder ziet men soms dromen of bijzondere gebeurtenissen als een bewijs van Gods genade. De Heere werkt door Woord en Geest, daarom mogen wij Zijn genade niet zelf gaan verbinden aan bepaalde gebeurtenissen. Soms gaat het om tijdgeloof, soms om wondergeloof. We hechten dan waarde aan een gebeurtenis, maar als het niet méér is, zal dit geloof geen wortel hebben.

Tot slot kunnen oprechte kinderen van God rust gaan zoeken buiten de persoonlijke kennis van Christus als hun Zaligmaker. Ze kennen de levendmaking, maar zoeken het in zichzelf en hebben geen omgang met de Heere Jezus Christus. Kennis van de Zaligmaker krijg je, door Hem te ontmoeten. Dit is bevindelijke kennis, die je ontvangt als je in Zijn Woord Zijn stem mag horen. De Heilige Geest schenkt je dan een geloofsoog dat op Hem mag zien.”

Wordt de leer van het Evangelie nu ook bedreigd, zoals in de gemeenten van de Galaten (Gal.2:11-21)?
"De bedreiging van de leer van het Evangelie is iets van alle tijden. In de tijd van de Galaten waren het de Joden die twijfelden, omdat zij door de werken van de wet dachten zalig te worden. Later geloofden de remonstranten in de vrije wil van de mens. De mens wil altijd zelf iets kunnen doen, maar dat is geen fundament voor genade. Pas als alles van de mens wordt weggesneden, ontstaat er ruimte in Jezus. Dit is onmogelijk bij de mens, maar mogelijk bij God. Je hoeft niets mee te brengen, er kan niks bij. Alles is van de Heere. Er is een ruimte van zalig worden in Christus alleen. In Christus komen alle deugden van God samen. God eist honderd procent gerechtigheid en Hij schenkt Zijn kind honderd procent genade. Alleen zo komt God aan Zijn eer. Die boodschap staat altijd onder druk.

Aannemen
Het woord 'aannemen' wordt vaak verkeerd uitgelegd. Wij denken dan dat we iets kunnen grijpen, maar iets wat je aanneemt, is iets wat je ontvangt. Iets wat je krijgt, dat grijp je niet, maar daar houd je je hand voor op.

Bevindelijk
Misschien hoor je in de preek weleens het woord 'bevindelijk' langs komen. Een voorbeeld hiervan is "Het geloofsleven is bevindelijk”. Dit woord betekent ervaring. Het geloof is dus geen wetenschap of gevoel, maar een zielservaring.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen