Iedere week een nieuwe Bach
Wij loven U, O God, wij loven U en verkondigen Uw wonderen. Stel je voor dat je componist bent en met deze tekst aan de slag moet. Je moet een openingsstuk voor orkest schrijven, gevolgd door een openingskoor. Daarna schrijf je nog muziek voor een recitatief (soort opzeg-muziek) en een paar arias (solo zangstukken) en een slotkoor. Wat zou je dan doen? Welke instrumenten kies je? Welke melodie? Wat ga je doen met het koor en de solisten die je tot je beschikking hebt?
Al eeuwenlang krijgen kerkelijke componisten regelmatig te maken met zulke vragen. Ze krijgen teksten aangeleverd, uit de Bijbel of van tekstschrijvers en moeten dan aan de slag om muziek te maken voor de komende zondag of voor een andere speciale gelegenheid.
In de achttiende eeuw was dat niet anders. In Leipzig woonde toen een briljante componist, die elke week een cantate moest maken voor de aankomende zondag. Maar ook bij een of andere speciale bijeenkomst werd een beroep op hem gedaan. Voor de wisseling van de gemeenteraad van Leipzig kreeg de toen 46-jarige Johann Sebastian Bach een tekst uit het begin van Psalm 75 en een serie andere teksten om op muziek te zetten.
Bach’s levensdoel was om muziek te schrijven tot eer van God, maar bij deze gelegenheid was de eer van God misschien niet de enige reden om eens royaal uit te pakken. Bach wilde natuurlijk ook laten zien wat hij in huis had en welke muziekstijlen hij allemaal beheerste en, eerlijk is eerlijk, het resultaat mag er zijn.
Cantate BWV 29 begint met een spetterend openingsstuk met een flinke orkestbezetting inclusief trompetten en een aanstekelijke, vlotte orgelpartij, waarbij Bach allerlei muzikale toeren uithaalt om het woord ‘loven’ een hoop glans en inhoud te geven. Het is aanstekelijke muziek. Als je wilt zien hoe tekst uitgebeeld kan worden in muziek, kun je hier goed terecht. Het openingskoor erop volgend is helemaal geschreven in wat toen een ‘oude’ stijl werd genoemd. Wat statig en ingehouden, maar vol vreugde en genoegen zingt het koor: ‘Wir danken Dir, Gott’. Bij het beluisteren word je meegetrokken in de opgaande lijnen die de partijen zingen en raak je weer onder de indruk van hoe muziek een tekst kan uitbeelden.
Het allermooiste stuk van deze cantate is misschien wel de sopraan aria. Met een eenvoudige en rustige begeleiding van het orkest, met een hobo als uitkomende stem, zingt de sopraan met een schitterende melodie:
‘Denk aan ons in Uw liefde; Sluit ons in Uw erbarmen in; Zegen hen die ons regeren; Die ons leiden, beschutten, besturen; Zegen, die gehoorzaam zijn’
Nieuwsgierig naar hoe dit klinkt? Op www.allofbach. com kun je deze cantate vinden. Uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging onder leiding van Jos van Veldhoven. En als je toch op de site zit kun je gelijk een hoop ander werk van Bach zien en horen.
Cantate
Een cantate is een religieus muziekstuk in verschillende delen voor de Lutherse eredienst. Vaak wordt een openingsstuk afgewisseld met recitatieven en aria’s en als laatste een slotkoor met een koraal.
All of Bach
De Nederlandse Bachvereniging is vorig jaar begonnen met het opnemen van alle werken van Johann Sebastian Bach op video (in HD-kwaliteit) en ze te publiceren op de website allofbach.com. Ook geven dirigenten en solisten hun kijk op de muziek. Van alles is er te vinden: van cantates tot concerten, en orgel- en orkestmuziek. Elke week komt er een nieuwe opname bij.
www.allofbach.com
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 10 maart 2016
Daniel | 32 Pagina's