Onvrijwillig op reis

Het zou goed kunnen dat je binnenkort op reis gaat. Binnen Nederland, maar misschien wel door Europa, of zelfs naar een ander werelddeel. Vluchtelingen zijn ook op reis, maar niet voor de ontspanning. Sommige mensen denken dat al die vluchtelingen gelukszoekers zijn, die hier een beter leven willen. Natuurlijk is er misschien een enkeling die om die reden vertrekt uit zijn eigen land, maar bij de meesten is het een verschrikkelijke situatie die hen ertoe brengt om te vertrekken.

Rijke vluchtelingen
Om meer te weten te komen over vluchtelingen vragen we Janneke den Hartog om ons mee te nemen naar hun leefwereld. Zij werkt via stichting Gave onder andere op het asielzoekerscentrum in Utrecht. Zij kan ons veel vertellen over vluchtelingen. Bijvoorbeeld dat veel asielzoekers die in Nederland komen erg rijk waren in hun land van herkomst. Dat zal je misschien verbazen, maar Janneke vertelt dat de reis naar Nederland veel geld kost. “De meeste vluchtelingen in Europa komen hier via mensensmokkelaars. Dat kost al snel een paar duizend euro en dat is heel veel geld voor die mensen. De arme mensen kunnen dat niet betalen en vluchten vaak naar een buurland en blijven daar in vluchtelingenkampen.”

De reis
Om in Europa te komen lopen de vluchtelingen enorme risico’s. Kijk alleen maar naar al die ongelukken met boten die de Middellandse Zee oversteken. Sommige vluchtelingen komen door de woestijn, op een overvolle vrachtwagen. Ze hebben per persoon twee liter water en als ze er vanaf vallen rijdt de vrachtwagen door…
De mensensmokkelaars proberen alles om niet gepakt te worden. Janneke vertelt over een mevrouw die naar Rotterdam gebracht zou worden, maar een uur ervoor uit de auto is gegooid. “Het gebeurt vaker dat vluchtelingen in een verlaten gebied worden achtergelaten, zodat de mensensmokkelaar ongezien weg kan komen.”

Vervolging
De redenen om te vluchten zijn heel verschillend. De laatste jaren vluchten veel mensen voor het oorlogsgeweld in Syrië. Er zijn ook mensen die enorm gediscrimineerd worden in hun eigen land, zoals de Oeigoeren in China. En er zijn mensen die vervolgd worden om hun politieke opvattingen of geloof. Janneke vertelt van een gezin uit Iran. De vader en moeder kwamen tot geloof, maar de ouders van de man kwamen erachter. Ze hebben geen moment meer gewacht, hun kinderen meegenomen en zijn gevlucht. Ze wisten dat het anders niet goed zou afl open. Hun kinderen vertelden ze niks, totdat ze in Nederland waren. “Toen hebben ze hun kinderen over God en hun geloof verteld. Na een paar maanden vroeg iemand aan het meisje of ze het niet erg vond dat ze helemaal geen vriendjes en vriendinnetjes had in Nederland. Ik vond het zo bijzonder wat ze toen in haar kinderlijke onschuld antwoordde: ‘mijn vriend is Jezus’. Ondanks haar situatie had dat kleine meisje al zoveel meegekregen van het geloof van haar ouders.”

Veel achterlaten
Veel vluchtelingen laten heel wat achter: een mooi huis, familie, vrienden, het land waaraan ze gewend zijn. Zou jij zomaar je biezen pakken en naar een ander land gaan? Waarschijnlijk niet. Er is wel heel wat voor nodig om je zover te krijgen. Dat geldt ook voor vluchtelingen. En wat als je moet vluchten, omdat je christen bent geworden? Zou je dat ervoor over hebben? Of zou je je geloof verzwijgen? “Ik vind dat wel eens beschamend”, zegt Janneke eerlijk. “Ik vraag me wel eens af of ik er zoveel voor over zou hebben.”

Verveling
Eenmaal in Nederland wordt het niet veel makkelijker. De vluchtelingen moeten zich melden in Ter Apel, hun verhaal vertellen en horen dan meestal binnen enkele weken of ze mogen blijven. Daarna gaan ze naar een asielzoekerscentrum om de verdere procedure af te wachten of totdat ze een huis aangeboden krijgen. Op het asielzoekerscentrum is de ruimte beperkt en zitten ze soms met vier tot zes mensen op een kamer. “De mensen weten niet waar ze aan toe zijn, hoe lang ze moeten blijven en kunnen niks opbouwen. Er zijn wel wat activiteiten en de kinderen gaan naar school, maar verder is er vooral verveling. De ouders zijn vaak afhankelijk van de kinderen, omdat die beter Nederlands kunnen spreken. Bovendien missen ze hun familie, die in veel culturen een grote rol speelt.”

Kans voor christenen
Als ze in Nederland mogen blijven krijgen de vluchtelingen na verloop van tijd een huis toegewezen en een uitkering. Daar kunnen ze van rondkomen, maar het is niet makkelijk om een leven op te bouwen. Janneke ziet daar tegelijk een kans. “Die eerste tijd waarin de vluchteling zelfstandig gaat wonen is moeilijk voor ze en dan kunnen ze heel goed hulp en aandacht gebruiken. Elke gemeente in Nederland vangt een aantal vluchtelingen per jaar op. Daar ligt een kans voor ons christenen. Niet om gelijk de Bijbel op tafel te leggen of te evangeliseren, maar door er te zijn. Geef ze een warm onthaal in de wijk. Door hulp aan te bieden bij klussen in huis, ze wegwijs te maken in de buurt of gewoon door een kopje koffi e te drinken. Zeker onder moslims is dit van belang, omdat ze dan nog geen andere moslims kennen en er nog ruimte is voor christenen. Natuurlijk is het belangrijk dat je dit biddend doet. Als ze dan vragen waarom je komt kun je zeggen dat God je gestuurd heeft. Dan is er een opening voor het Evangelie.”

Namir
Namir is een jonge vrouw uit Afghanistan. Ze woont al ongeveer tien jaar in het asielzoekerscentrum. Ze is gevlucht omdat ze uitgehuwelijkt was aan een neef die veel ouder is. Ze wilde absoluut niet met hem trouwen. De enige oplossing die zij zag was vluchten.
Een mensensmokkelaar heeft Namir tijdens de reis naar Nederland begeleid. Haar ouders hebben de man duizenden dollars betaald voor zijn hulp. Haar vader verdiende goed en had dat geld gespaard. Er volgt een rit van wekenlang in vrachtauto’s, zonder te weten waar de reis eindigt. Namir was verstopt in een geheime ruimte in de achterbak. Raampjes zaten er niet in. Uit een gat in de vloer kwam wat frisse lucht. Soms kreeg ze brood, worst en water. Naar de wc gaan betekende boven een gehalveerde jerrycan hangen. Het laatste stuk naar Nederland reisde ze met het vliegtuig. Vlak voor de landing vroeg de mensensmokkelaar of hij op het geld zou passen dat ze had gekregen om de eerste tijd in het nieuwe land te kunnen leven. Het was veel geld, wel een paar duizend dollar. De man stopte het geld in zijn jasje, maar eenmaal op Schiphol verdween hij spoorloos. Hulpeloos liep Namir rond, tot ze de plaats ontdekte waar iedereen zijn paspoort moet laten zien. Daarvandaan werd ze door de marechaussee meegenomen. Hier kon ze haar verhaal vertellen en tot vandaag wacht ze op een beslissing over haar status. Een half jaar geleden moest ze eigenlijk terug naar Afghanistan. Op het laatste moment hoorde ze van haar advocaat dat ze toch nog in beroep kan gaan. Namir weet dat ze gelijk vermoord wordt als ze terug naar Afghanistan gaat.

Aisha
De 26-jarige Aisha is samen met haar man en vijf kinderen gevlucht uit Syrië. Eindelijk kwamen ze bij de boot aan. Het grootste deel van de reis hadden ze erop zitten, dachten ze. Er was hen verteld dat er tweehonderd mensen mee zouden varen. Dat leek wel haalbaar. Eenmaal aan boord, werd de boot voller en voller. De mensensmokkelaars duwden in totaal vijfhonderd mensen in het kleine bootje. Ook de beloofde zwemvesten waren er niet. Aisha’s man werd zeeziek. Zo ziek dat ze dacht dat hij de reis van vijf dagen niet zou overleven. Ze moest alleen voor haar vijf kindjes zorgen. Er was bijna geen eten en drinken. Het was een hele zware en moeilijk reis. Gelukkig hebben ze nu als gezin een woning toegewezen gekregen en kunnen ze een nieuw leven opbouwen.

Aisha en Namir heten in werkelijkheid anders.

Wat kun je doen?
- Bid voor vluchtelingen
- Geef aan organisaties die hulp bieden
- Bezoek een vluchteling die in je wijk of dorp is komen wonen
- Word vrijwilliger in een asielzoekerscentrum

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen