Drie jonge kunstenaars aan het woord
Hoe word je eigenlijk kunstenaar? En is er in de kunstwereld ook plaats voor christenen? Kun je als christen wel genieten van niet-christelijke kunst? Drie jonge kunstenaars vertellen iets over hun vak: muziek, literatuur en schilderkunst. Ze zijn bevlogen en enthousiast en onderstrepen dat je als christen een boodschap hebt, die je via kunst heel goed kunt uitdragen. Want bij kunst gaat het erom wat er in je hart leeft en hoe je dat tot uitdrukking brengt.
Wie is Niels de Klerk?
“Een amateur-organist, maar ik vraag me af of ik wel het predicaat kunstenaar verdien. Als dat zo is, is dit in elk geval ‘spelenderwijs’ gegaan. Ik ben zeventien jaar en zit op het moment in de zesde klas van het vwo op de Gomarus SG in Gorinchem. Ik heb heel veel met klassieke muziek, met name orgelmuziek, speel ruim acht jaar orgel en heb bijna al die tijd les van Jaco van de Werken.”
Ga je ook verder in de muziek?
Volgend jaar wil ik economie gaan studeren. Ik heb heel lang getwijfeld om aan het conservatorium orgel te gaan studeren, maar het is erg onzeker of daar later wel voldoende werk in te vinden is.
Op dit moment besteed ik heel veel van mijn tijd aan orgelspelen. Zondags begeleid ik erediensten in diverse kerken. Het begeleiden van samenzang is fantastisch om te doen. Het is natuurlijk de vraag of je het kunst moet noemen of ‘kunde’… Een bewerking over een Psalm of gezang is misschien niet altijd kunst te noemen, al speel ik het ook met veel plezier.
Is er christelijke muziek die iets met kunst heeft te maken?
“Christelijke muziek die ook kunst is, bestaat zeker! Om maar een bekende naam te noemen: de muziek van Bach is zeker kunst en ook zeker christelijk. Hij ondertekende niet voor niets al zijn composities met ‘SDG’: Soli Deo Gloria (God alleen de eer). Maar ook nu wordt er nog nieuwe christelijke kunst gemaakt.
Misschien zou dit soort klassieke muziek in de gereformeerde gezindte best meer in de schijnwerpers mogen staan. Het is prachtig en er zit zo’n rijke boodschap in. Aan de andere kant zitten er in veel van onze kerken kundige organisten die geweldig tot zingen inspireren en dat is zeker kunst. Een christen moet kunst op waarde leren schatten als gave van God. Het moet dan natuurlijk wel tot Gods eer zijn.”
Kun je als jongere de muziekwereld in vandaag de dag?
“In de muziekwereld zijn nog best veel christelijke kunstenaars, zeker als het om pianisten en organisten gaat. In 2012 won ik het Feike Asma Concours in mijn leeftijdscategorie, dit jaar won ik op datzelfde concours de aanmoedigingsprijs en de schoolprijs. Op zo’n concours zie je pas hoeveel muzikaal jong talent er is.
Als je kunstenaar wilt worden in de muziek vind ik het heel belangrijk dat je niet alleen de noten speelt die op papier staan, maar ook echt muziek maakt! Dat is een heel groot verschil. Muziek moet iets met je doen. Dat probeer ik dus ook altijd en ik hoop dat ik dat nog lang mag doen.”
Sarah Romijn, wat heb jij met literatuur?
“Hoewel ik twee jaar geleden bijna niet durfde te bekennen dat ik Nederlands wilde studeren, kan ik nu met trots te zeggen dat ik een negentienjarige student Nederlands ben aan de Universiteit Utrecht. Wat kan je literatuur noemen en wat niet? Wie bepaalt eigenlijk wat literatuur is en wat niet? Dit zijn verschillende vragen waar wij, als studenten Nederlands die zich verdiepen in de literatuur, mee bezig zijn. Gelukkig mag ik daarnaast ook ‘gewoon’ boeken en gedichten lezen. Literatuur leert ons heel veel. Hoe dacht men vroeger over religie, opvoeding, onderwijs en wetenschap? Je kunt de ontwikkeling zien, die wij als mensheid hebben doorgemaakt door de eeuwen heen. Ook als christen kun je veel leren door middel van literatuur.”
Jij hebt een aantal jaren geleden een dichtwedstrijd gewonnen. Kun je iets vertellen over hoe je dichter of schrijver wordt?
“Dat was in 2010 toen ik won met mijn gedicht ‘Sterretje’. De inspiratie kwam tijdens het tandenpoetsen en het gedicht had ik binnen tien minuten uitgewerkt in mijn schrift. Tip één: als je een idee krijgt, schrijf het direct op. Zet het in je mobiele telefoon, schrijf het in je agenda. Je kunt het altijd later uitwerken als je er tijd voor hebt. Dit was niet het enige gedicht dat ik had geschreven. Ik schreef vroeger altijd gedichtjes in een schriftje, die ik had verstopt in mijn boekenkast. Tip twee is dan ook: blijf schrijven! Als je iets wil kunnen, moet je oefenen. Talent heb je gekregen, maar de kneepjes van het vak leer je door te doen. Blijf niet in hetzelfde hangen, maar experimenteer! Gedichten zonder een rijmschema, schrijf over verschillende onderwerpen, leef je uit! Tip drie: als je uitgeschreven bent, verstop het dan niet in je kast. Laat het iemand lezen die er gevoel voor heeft. Bijvoorbeeld je docent Nederlands, of iemand in je nabije omgeving die gevoel heeft voor taal. Als je commentaar hebt ontvangen, probeer het uit te werken in je verhaal. Kritiek ontvangen is misschien best lastig, maar je hebt het wel nodig. Als je dit hebt afgerond, is je gedicht klaar. Doe mee aan wedstrijden, gebruik eventueel internet of social media om jouw kunst een plekje te geven.”
Christelijke literatuur is dat mogelijk?
“Christelijke literatuur is anders ten opzichte van niet-christelijke literatuur als je kijkt naar taalgebruik, onderwerpen en de visie van de auteur. Als christen probeer je rekening te houden met Gods Woord en Zijn geboden. Dit zie je ter ug in het werk van een christelijke auteur. Als christen is het niet moeilijk om als christen te schrijven. Je bent vaak opgegroeid met de normen en waarden die je deelt met andere christenen. Als christelijke schrijver ben je er wel voor een klein publiek. Dit betekent gelukkig niet dat er ook weinig literaire christelijke schrijvers zijn. Literatuur is een kunstvorm die altijd geliefd zal blijven.”
Wordt literatuur wel gewaardeerd door christenen?
“Ik denk het wel. Lezen is een goede manier om je te ontspannen. Op zondagmiddag of in de vakantie is het heerlijk om een goed boek te pakken. Als christenen zijn wij gezegend met de vrijheid dat we in alle rust een christelijk boek mogen lezen. Zulke boeken kunnen je helpen met jouw visie op het leven als christen.”
Hoe doe je dat in je studie?
“Als christen ben je vrij om te kiezen of je alleen maar werken van christelijke auteurs wil lezen. Zelf moet ik voor mijn studie regelmatig onchristelijke werken lezen. Hierbij moet je wel duidelijk je grenzen aangeven. In mijn vrije tijd lees ik geen boeken waar in gevloekt wordt, of waar godslasterlijke taal wordt uitgesproken. Seksualiteit speelt in literatuur vaak een grote rol. Wat belangrijk is bij het selecteren van de boeken, is dat je de vraag stelt: welke invloed heeft dit boek op mij? Waarom heeft de auteur dit opgeschreven of dit verwerkt in zijn verhaal?”
Wie ben je?
“Ik ben Claudia Wessels uit Rijssen. Al van jongs af kreeg ik de liefde voor het schilderen mee van mijn opa, Albert Wessels. Hij liet mij de schoonheid zien van kleur, compositie en vorm en de schoonheid van de schepping. En hoe bijzonder het is om je talent te gebruiken om te evangeliseren. Beelden kunnen namelijk erg krachtig zijn.
Kunst zie ik als middel om mensen te laten nadenken. In het bijzonder over de rijke inhoud van Gods Woord. Als onderwerp gebruik ik vooral Bijbelse taferelen en de mens. Daarnaast schilder ik bloemen, omdat je daarin ook zo wonderlijk Gods schepping en Gods Hand ziet.”
Hoe ben je kunstenaar geworden?
“Tijdens de opleiding voor docent Beeldende kunst en vormgeving moesten we een ‘eigen’ kunstcollectie maken. Je leert hoe je iets aan anderen kunt laten zien door een onderwerp te verbeelden. Mijn afstudeercollectie waren wazige zelfportretten. Je ziet me, maar toch ook weer niet. Dit is een kritische noot bij de individualistische maatschappij. We zien elkaar, maar toch ook weer niet. Zien wij de ander zoals hij of zij zich laat zien of willen wij verder kijken dan de buitenste laag?”
Waarom is kunst belangrijk?
“Een kunstenaar heeft de gave om alles scherper te zien en om daarop te reageren. Hij probeert een gevoelige snaar in de samenleving te raken. Daardoor kan het je veel leren over de maatschappij of over de geschiedenis. Kunst wijst ons op dingen die we zelf niet altijd zien. De kunstenaar legt zijn gevoel en zijn blik op de zaak in zijn kunstwerk. Daardoor ga je nadenken.”
Bestaat er christelijke kunst?
“Ja! Het is wel moeilijk om als christen kunstenaar te zijn. Er is helaas onder christenen weinig kennis over kunst en cultuur. Dit leidt vaak tot onbegrip. Dat is jammer, want het kan een evangelisatiemiddel zijn. God heeft ieder eigen gaven gegeven, waaronder beeldend talent. We doen God tekort als we Hem daar niet mee dienen. Calvijn keurde het gebruik van beelden als vervanger van het Woord af, maar benadrukte dat mensen hun van God gegeven talent moeten benutten.”
Kun je als christen van onchristelijke kunst genieten?
“Natuurlijk niet als dit in strijd is met de Tien Geboden. Maar, zoals gezegd, wil kunst je laten nadenken. Daarom is het goed je erin te verdiepen, ook als dit van een onchristelijke kunstenaar is. Er is veel kunst waar je als christen van kunt genieten. Hoe kunstenaars kunnen werken met kleur, vorm en compositie is prachtig! Denk bijvoorbeeld aan het Meisje met de Parel van Vermeer.”
www.claudiawessels.com
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 13 november 2014
Daniel | 32 Pagina's