Dik prekenboek van Augustinus

Toch denk ik dat het de moeite waard is om eens een paar preken van Augustinus te lezen. Hopelijk heb je dan de smaak te pakken en lees je het boek zo uit. Waarom denk ik dat het de moeite waard is om dit prekenboek, De Schatkamer van het geloof, te lezen? Ik geef je vier redenen.

1. Bekend schrijver
Augustinus is niet zomaar de eerste de beste theoloog uit de kerkgeschiedenis. Deze kerkvader uit Noord-Afrika is een heel belangrijke uitlegger van de Bijbel. Iedere zondag hoor je in de kerk een uitleg in de lijn van Augustinus, denk bijvoorbeeld aan de bijbelse lijnen over zonde en genade of over hoe we in de wereld moeten staan. Voor Luther en Calvijn was hij een van de belangrijkste theologen, via Augustinus ontdekten ze de waarheden die in de Reformatie centraal staan.
Als je deze preken van Augustinus leest, komt hij heel dichtbij. Je kunt je zomaar voor je halen hoe hij zit of staat te preken als hij zegt: “Ik ben u een preek verschuldigd, u mij de aandacht.”

2. Originele vragen
Preken van Augustinus zijn altijd verrassend. Hij stelt originele vragen bij de Bijbeltekst. Vragen die misschien niet bij ons opkomen, maar die wel mooie dingen naar boven brengen. Zo vraagt Augustinus zich bijvoorbeeld af in een preek over Mozes en de brandende braambos hoe het kan dat in Genesis staat dat God verschijnt in de braambos en in Handelingen staat dat het een engel is. De eenvoudige oplossing is volgens Augustinus dat God door de engel spreekt. Preken van Augustinus kunnen dus een nieuw licht op een tekst werpen of iets naar boven halen wat je aan het denken zet. Het helpt je om nieuwe en oude schatten de delven uit de goudmijn van Gods Woord.

3. Andere uitlegmethode
In deze preken over het Oude Testament maak je kennis met de manier waarop in de tijd van Augustinus het Oude Testament werd uitgelegd. Omdat de geschiedenissen van het Oude Testament als te alledaags en aards worden gezien, gaat Augustinus steeds op zoek naar de geestelijke uitleg. Hij zoekt dan naar een Nieuwtestamentische uitleg van het Oude Testament. “Het oude testament is de verhulling van het nieuwe, het nieuwe de onthulling van het oude,” schrijft hij. Vaak gebruikt Augustinus daarvoor de tegenstelling tussen geest en vlees, zoals je die in met name de brieven van Paulus kunt vinden. Zo legt hij bijvoorbeeld het verschil tussen Ezau en Jakob uit. Ezau is vleselijk, de beharing van Ezau duidt volgens Augustinus op zonden.
Soms zijn het wat gezochte verklaringen van de teksten. Zo legt Augustinus de betekenis van de tien plagen in Egypte uit aan den hand van de tien geboden. Bijvoorbeeld bij de tweede plaag: “Zet de tweede plaag nu af tegen het tweede gebod. Wat is de tweede plaag? Een enorm aantal kikkers. En kikkers? Kikkers kwaken... Je wordt meteen op de bijpassende ijdelheid (het tweede gebod bij Augustinus) gewezen.”

4. Frisse vertaling
Deze vertaling van Augustinus’ preken voor het volk leest lekker. Het is een vertaling in mooi hedendaags Nederlands. Het kan even wennen zijn dat bijbelteksten anders vertaald zijn, maar dat is uiteraard het gevolg van het feit dat Augustinus een andere vertaling van de Bijbel had. Misschien valt het je ook op dat Augustinus ook over teksten uit de boeken van Jesus Sirach en Judith preekt. Deze legt hij dan vervolgens in lijn met de niet-apocriefe boeken uit, precies zoals ook door bijvoorbeeld de Nederlandse Geloofsbelijdenis aangeraden wordt.

Om het met een uitspraak van Augustinus uit zijn bekendste boek, Belijdenissen, te zeggen: neem en lees!

Aurelius Augustinus, Schatkamer van het geloof: Preken over teksten uit het Oude Testament, Vertaald door Anke Tigchelaar, Joost van Neer en Martijn Schrama (Budel: Damon 2013) ISBN 9789460360671; 822 blz.; € 89,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen