Paleis Het Loo in Apeldoorn

In de westvleugel van het paleis is een tijdelijke tentoonstelling over de laatste levensjaren van koningin Wilhelmina. Na haar troonsafstand trok zij zich terug op Het Loo. Ze had geen hofhouding meer en vulde haar tijd met schilderen en mennen. Wilhelmina wordt nog wel eens genoemd als godvrezende koningin. Alieke en Joanne zoeken naar aanwijzingen. We zien een kaptafel, handgeschreven kaarten met de beste wensen voor het nieuwe jaar en tafelbelletjes om de dienaren te roepen. Dan komen we bij een vitrine met boeken en andere documenten. Alieke: “Wilhelmina schreef een boek over de rol van het geloof in haar leven: Eenzaam maar niet alleen.” Volgens de informatie heet het boek zo “vanwege de aanwezigheid van de levende Christus in haar leven”.

Twee of drie
Er ligt ook een Engelstalige toespraak. De openingsspeech van één van de internationale religieuze conferenties die Wilhelmina op Het Loo organiseerde. In de kapel werden dan jeugddiensten gehouden. Joanne leest het Engelse stuk voor Alieke valt een ons bekende tekst op: “Where two or three are gathered together in My name, there am I in the midst of them; Waar twee of drie in Mijn Naam vergaderd zijn…” We lopen verder langs heel veel jurken en foto’s. De inrichting van de theesalon is te zien. Precies zo neergezet als op de grote foto die erbij staat. De tafel is gedekt met per bord drie messen en drie vorken. Joanne beweert dat zij thuis zo niet eten. Op een infobord lezen we dat Wilhelmina op 3 oktober 1955 haar eerste en enige televisietoespraak hield, bezorgd als ze was over het toenemend aantal verkeersslachtoffers. “Kijk!” Joanne wijst naar bewegende zwart-wit beelden van de bijzetting in de Nieuwe Kerk in Delft. Wilhelmina overleed in haar slaap op Het Loo op 28 november 1962. Op het scherm zien we Koningin Juliana en prinses Beatrix zingen. “Jammer dat je niets hoort.” Het valt op dat er vooral wit te zien is. Koningin Wilhelmina wilde graag witte rouw vanwege de vreugde over de opstanding na de dood. Haar uitvaart moest in het teken van blijmoedig christendom staan. Alieke: “Ik vind de witte rouw wel mooi. Het valt op. Daardoor kijken we er nu nog op terug.”

Vijfenzeventig
Op de eerste verdieping van de westvleugel is een expositie over koningin Beatrix. Vijfenzeventig kunstenaars portretteren haar. Er zijn prachtige schilderijen en kunstzinnige portretten met strakke lijnen. Sommige portretten zijn gemaakt van postzegels of gepoetste centen. Sommige zijn zo abstract dat de koningin nauwelijks te herkennen is. Ook is de bekende rood-wit-blauwe zeefdruk van Carla Rodenberg te zien, in 1995 gemaakt in opdracht van de Rijksvoorlichtingsdienst. Joanne en Alieke geven de voorkeur aan een natuurgetrouw portret met olieverf van Judith Steenkamer. Ze vullen een stembiljet in waarmee het publiek zijn favoriete beeld van onze vertrekkende koningin kan kiezen. Een leuke expositie om doorheen te lopen, maar hier vinden we niet de verdieping die we zochten.

Eens
Via een paar oud ruikende kamers met tapijten en serviezen, komen we in de kapel in de oostvleugel van het paleis. Een orgel laat de gezangen horen die klonken bij de uitvaart van Wilhelmina. In de kapel werd door haar personeel de dodenwacht gehouden, de dag na haar overlijden. Op een instructiebrief lezen we: “De wacht wordt betrokken in stemmige kleding, zonder overjas, hoofddeksel of handschoenen.” Onder de kansel staat een vitrine met het programma van de rouwdienst. De prediking ging over Matthëus 28 vers 20: “En zie, Ik ben met ulieden al de dagen tot de voleinding der wereld.” Eenzaam maar niet alleen. Op de terugweg lopen we langs de Koninklijke stallen. Op een rij staan daar drie voertuigen. Als eerste een soort woonwagen. Hiermee trok Wilhelmina de bossen in om te schilderen. Daarnaast haar groene Mercedes-Benz, een cabriolet uit 1953. Maar het meest opvallend is de witte lijkkoets met acht paarden. Indrukwekkend. Hiermee maakte de vorstin haar laatste reis. Wilhelmina liet aan haar volk zien dat de koningin een onderdaan wilde zijn van de Koning der koningen. Eens komt ook onze laatste reis. Wat laten wij met ons leven zien? Van wie zijn wij een onderdaan?

Wat vonden jullie het mooist om te zien?
Joanne: “De inrichting van het paleis”. Alieke: “Ik vond het allemaal wel mooi. Ik was er nog nooit geweest, dus dan is het extra leuk!”

Zou je willen ruilen met iets van Wilhelmina?
Joanne: “Om elke dag in een paleis te leven lijkt me te veel. Te overweldigend.” Alieke: “Mooi welke teksten er gezongen werden in de rouwdienst: ‘Christus onze Heer’ verrees’ en ‘A Toi la gloire’ (U zij de glorie).” Joanne: “Dat is hoe zij in het leven stond.”

Denk je wel eens na over je eigen levensavond?
Alieke: “Dat lijkt vaak nog zo ver weg. Maar het kan ook al heel dichtbij zijn. Ik denk er vooral over na in de lijdenstijd, als je hoort over het lijden en sterven van de Heere Jezus.”

Wist je dat …

‘Loo’ een oud woord voor ‘bos’ is?
de aanslag op koningin Beatrix in 2009 vlak bij Het Loo werd gepleegd?
de Oranjes niet begraven worden, maar bijgezet in de grafkelders van de Nieuwe Kerk in Delft?

 www.paleishetloo.nl

Martijn Stijnen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen