Er is geen God

Zomaar een gesprekje dat ik onlangs opving, terwijl we voor het verkeerslicht stonden te wachten. Deze studenten rekenen het christelijk geloof tot de achterhaalde verhalen. Geloof je dat het wel waar is? Dan ben je gewoon gehersenspoeld door je opvoeding.

De vier ruiters
Deze jongens hebben een aantal beroemde medestanders die overal van zich hebben laten horen. De zogenaamde ‘nieuwe atheïsten’. Zo worden Daniel Dennett, Richard Dawkins, Christopher Hitchens en Sam Harris genoemd. Hun aggressieve manier van het bestrijden van het christelijk geloof zorgt ervoor dat christenen als dom worden gezien. Volgens atheïst Hitchens is het probleem “dat geloven iets goeds zou zijn, in plaats van een menselijke zwakheid.”
Zelf noemden deze Britse en Amerikaanse schrijvers zich ‘the four horsemen’. Ze bedoelden hiermee de vier ruiters, uit Openbaring, die het oordeel brengen op de aarde. Op die manier zouden ze ook met God en geloof afrekenen. De beruchte boeken van Dennett, Dawkins, Hitchens en Harris deden inderdaad veel stof opwaaien. Hun ramacties ook, zoals in het instellen van een internationale dag voor de godslastering. Religie wordt belachelijk gemaakt en de indruk wordt gewekt dat gezonde hedendaagse mensen niet geloven. Dawkins ziet geloof als een psychiatrische aandoening. Hij schrijft bijvoorbeeld in The God Delusion (God als misvatting): “Als één persoon lijdt aan waanvoorstellingen, dan heet dat ‘krankzinnigheid’. Als veel mensen tegelijk lijden aan waanvoorstellingen dan noemt men dat ‘religie’.”

Welke reactie?
Wat moet je nu doen, als je van mening bent dat dit niet klopt? Er zijn verschillende mogelijkheden om op kritiek op het christelijk geloof te reageren.

1. Pas je aan
Maak geloof wetenschappelijk (en schrap of vul alles aan wat niet zo mooi past). Dat is het antwoord van het christelijke evolutionisme. Zegt de wetenschap dat de aarde in tig miljoen jaar onstaan is? Dan hebben de zes scheppingsdagen vast heel lang geduurd. Eén dag is voor God immers als duizend jaar? Deze benadering heeft als grootste nadeel dat de Bijbel niet meer zelf mag spreken. De uitleg van de Bijbel wordt aangepast aan de wetenschappelijke gegevens.

2. Reageer niet
Laat mensen die allerlei kritische dingen zeggen links liggen en verdiep je er verder niet in. Veel mensen boeit het christelijk geloof toch helemaal niet, net zomin als de verwerping ervan. Onchristelijke collega’s of medestudenten zullen dan ook niet zo snel over deze nieuwe atheïsten beginnen. Ook niet over hun Nederlandse medestanders zoals de Utrechtse professor Herman Philipse. Als ze er toch over beginnen, kun je je vast wel met een grapje er van af maken. Een bevredigend gevoel geeft dat niet. Is dat wat Petrus bedoelt met verantwoording afleggen van de hoop die in ons is?

3. God is anders
Zie geloof als een totaal andere categorie. “God is God, en daarmee uit”, schreef de niet-christelijke filosoof Ger Groot een keer in NRC Handelsblad. Als we discussiëren over geloof als een soort wetenschap, dan doen we net alsof je de Bijbelse gegevens ook wetenschappelijk kunt onderzoeken. Alsof je geloof - en het bestaan van God - aan kunt tonen met een MRI-scan. Laten we daarom in de gaten houden dat God van een totaal andere orde is. Ook al levert dat niet direct een goed antwoord op aan een kritische medestudent of collega.

4. Beroep je op de logica
Geef een puur logische tegenwerping. Als je de argumenten van de nieuwe atheïsten gedetailleerd bekijkt, blijkt er van alles te ramacties melen. Zo is het bijvoorbeeld onmogelijk om te bewijzen dat God niet bestaat. Ook is het de vraag wat precies de status van wetenschappelijke kennis is. Zodra een wetenschapper zegt iets onweerlegbaar te hebben aangetoond, overtreedt hij of zij de grens. Een goede wetenschapper moet namelijk open staan voor de mogelijkheid dat een nieuw onderzoek toch het tegenovergestelde laat zien. Aan de andere kant is een ‘geloof’ niet irrationeel. De Amerikaanse filosoof Alvin Plantinga heeft laten zien dat geloofskennis ook aan de voorwaarden voor betrouwbare kennis kan voldoen. Als je zo’n logisch antwoord wilt geven is dat niet makkelijk. Je moet je huiswerk gedaan hebben en je verdiepen in de ander. Waar gaat het om? Maar uiteindelijk levert dit wel veel op. Christenen zijn niet dommer dan anderen. Ook v
oor je collega’s en medestudenten is de boodschap van de Bijbel heilzaam, ook al zijn er flink wat intellectuele en culturele drempels.

Nuttige bronnen

Alvin Plantinga is één van de belangrijkste filosofen die deze atheïsten van een goed weerwoord heeft voorzien. Zijn nieuwste boek Where the Conflict Really Lies vat veel van zijn andere boeken samen. Veel van zijn boeken zijn ook vertaald. Ook zijn er goede Nederlandse inleidingen op zijn werk verkrijgbaar, onder andere van René van Woudenberg en dr. P. de Vries.

Alistair McGrath is een beroemd theoloog, momenteel hoogleraar aan Kings College in Londen. Hij reageert in een aantal boeken op het ‘nieuwe atheisme’, waarvan sommige vertaald zijn, zoals Dawkins als misvatting.

ForumC geeft interessante lezingen en publiceert boeken over geloof en wetenschap. Op www.forumc.nl kun je ook nuttige links vinden naar goede Engelstalige sites op dit gebied.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen