Rome en Reformatie: een blijvende kloof

Wat zijn de overeenkomsten tussen de Gereformeerde Gemeenten en de Rooms Katholieke Kerk?
Evangelist Van den Boogaart: “We hebben allebei een kerk. De doop, daar wordt de drie-enige Naam van de Heere genoemd. De belijdenis van de 12 artikelen. Het Onze Vader. De Wet van de Heere. Dat zijn natuurlijk goede aanknopingspunten.”
Pastoor Schilder: “Een andere overeenkomst zie ik in de moraal: bijvoorbeeld dat het huwelijk belangrijk is en voor het leven bindend. Ook het naleven van de tien geboden. Dat schept een band.”

Wat zijn de belangrijkste verschillen?
Van den Boogaart: “De Roomskatholieke Kerk is heel sterk verwaterd. Eerst is de zondag als rustdag losgelaten en toen ging het steeds verder. Dit jaar worden er weer twee kerken in Tilburg gesloten. Er is een enorme verwereldlijking. De bovenlaag van de kerk hecht wel belang aan de leer, maar op het grondvlak doet iedereen wat hij wil. Veel mensen missen ook de kennis van de Bijbel. Ze komen met Oosterse godsdienst, met de reïncarnatiegedachte bijvoorbeeld.”
Schilder: “De sleutel voor alle verschillen is dat we als katholieken bisschoppen hebben. Christus is begonnen met de apostelen. De apostelen hebben opvolgers gekozen en die weer hun opvolgers. En al die opvolgers, de bisschoppen, belichamen de ene zending van Christus. Daar hangt de geldigheid van de sacramenten vanaf. De bisschoppen, samen met de bisschop van Rome (de paus), kunnen onfeilbare uitspraken doen over het geloof.
We zijn ook niet bang om het heilige af te beelden. Maar we aanbidden onde beelden niet. We aanbidden alleen God, we vereren heiligen en we gaan eerbiedig om met afbeeldingen van het heilige. De materie is een voertuig voor het geestelijke. Dat is typisch katholiek, als je er niet in opgevoed bent, dan leer je het denk ik nooit”

En de grote dogmatische verschillen?
Schilder: “Wij bidden tot Jezus Christus, dat mag. Maar we zijn ook gewend om voorbeeldige leden van Gods familie, engelen en heiligen, te vragen om ons te helpen op weg naar Christus. Dat is de rol van Maria. Ze kan ons helpen, zoals een moeder haar kinderen, om tot Christus te komen.”
De roomse leer van Maria’s hemelvaart en de leer van de onbevlekte ontvangenis van Maria staan of vallen met het leergezag van de bisschoppen. Schilder: “De bisschoppen erkennen niet alleen wat in de Schrift staat. Ze zien ook de mondelinge overlevering, de traditie, de gewoontes van de gelovigen als iets wat gezag heeft voor de christenen. Iets mag niet in strijd zijn met de Schrift, maar mag wel een aanvulling zijn.”
Van den Boogaart ziet de verering van Maria als een groot verschil: “Het gaat erom: wat zegt de Bijbel over de moeder des Heeren? Alles wat wij daarbij doen, dat voegen we toe aan de Bijbel. Daarvan zegt Openbaring dat we dat niet mogen. Niet Maria, maar Christus is de Middelaar Gods en der mensen. En onder de hemel is geen andere Naam aan de mensen gegeven. Dat is Bijbels, toch? En Maria roemt in God, haar Zaligmaker.”

Wat is het verschil tussen de roomse mis en het Heilig Avondmaal?
Schilder: “Wij geloven dat het brood en de wijn niet alleen tekenen zijn, maar ook wezenlijk veranderen in het vlees en bloed van Christus. Ook dat de offergave van Christus op onbloedige wijze wordt voortgezet en vernieuwd in de viering van de mis.” Van den Boogaart benadrukt benadrukt dat de Bijbel de verandering van brood en wijn niet ondersteunt: “God is een God van wonderen, maar ook van orde. Als in Egypte het water in bloed verandert of bij de bruiloft in Kana in wijn, dan is dat een wonderteken. Maar het is wel écht bloed, want de vissen stierven. En échte wijn, want het smaakte als de beste wijn. Die nuchterheid, die orde mis je bij de Roomse mis. Helemaal als het brood ook nog aanbeden wordt. In het Heilig Avondmaal gaat het er juist om dat we niet aan dit brood en deze wijn moeten hechten, maar onze harten opwaarts naar de hemel moeten heffen. Waar Hij is, die met Zijn lichaam en Zijn bloed Zijn gemeente gekocht heeft.”

Een ander groot verschil gaat over goede werken. Wat is het verschil precies?
“We moeten meewerken aan onze eigen redding”, zegt pastoor Schilder. “Als we geen goede werken doen, als we lui blijven, dan zullen we verloren gaan. Het gaat om geloof en werken, je kunt niet maar één van beiden doen.”
Van den Boogaart zegt dat mensen nooit door hun goede werken tot God kunnen komen: “Alleen Christus’ werk is volkomen. Gods kinderen doen goede werken uit dankbaarheid.Goede werken zijn vruchten van het werk van Gods Geest in hen. Het gaat om de diepe overtuiging vanuit de Schrift: we zijn verloren, we liggen onder Gods oordeel. Het is noodzakelijk en mogelijk, om wedergeboren te worden. Om vrede met God te ontvangen door het geloof in Christus de Gekruisigde. Vandaar ook het appèl op het hart om bekeerd en wedergeboren te worden. Roomsen hebben daar niets mee. Men is gedoopt, men heeft geen zekerheid nodig. Men is daar ook niet mee bezig. Daarom gaat het er alleen nog om: probeer meer goed te doen dan kwaad en belijd je zonden in de biecht. Dan moet het gewoon goed komen.”

De Heidelbergse Catechismus zegt dat de roomse leer vervloekt is. Het Concilie van Trente vervloekt 126 keer de protestanten. Moeten we dat niet herzien?
“Als er roomse mensen in de zondagse dienst deze bekende uitspraak van de catechismus horen, dan schrikken ze wel even”, zegt Van den Boogaart. “Kijk, de roomse kerk, heeft ons vervloekt, als personen. Wij verwerpen wel het dogma, de leer, maar niet de persoon. Dat is wel een heel groot verschil. Een leer die niet naar Gods Woord is, kan geen dageraad hebben. Dan bedrieg je mensen op weg naar de eeuwigheid. Dat kan niet goed komen.”
Schilder ziet ook geen reden voor aanpassing: “De kerkelijke leer kan niet herroepen worden. We moeten deze uitspraak niet willen afschaffen, net zo goed als de protestanten dat niet moeten doen met de uitspraak in de Heidelbergse Catechismus. Als de katholieke kerkleer niet waar is, dan is de mis ook vervloekte afgoderij. En andersom ook: als je echt gelooft dat Christus aanwezig is in de mis, dan kan iemand die dat afwijst niet fel genoeg veroordeeld worden. Want het is het heiligste dat er is.”

Is de kloof tussen Rome en Reformatie te overbruggen?
De leerverschillen zijn volgens pastoor Schilder niet te overbruggen: “We kunnen nooit zeggen: weet je wat, de protestanten erkennen de bisschoppen en de katholieken laten Maria vallen. Dat kan niet, omdat het zo fundamenteel is. Op praktisch vlak kunnen we wel dingen samen doen, bijvoorbeeld in de zorg voor noodlijdenden of in de politiek. Een diaken hier is nu kandidaat voor de Christenunie.” Van den Boogaart ziet ook dat overeenkomsten niet tot eenheid leiden: “We bedoelen toch vaak iets heel anders. Toch zijn veel Roomsen geïnteresseerd in wat wij doen. Als we een themamorgen hebben, zit het vol.
Dan kan ik voluit Bijbels spreken. Als ze het er niet mee eens zijn, dan is dat jammer. Want wat de Heere zegt in Zijn Woord, dat heeft het laatste woord.”

Evangelist Van den Boogaart werkt al dertien jaar als evangelist in Tilburg. Hij komt daar in aanraking met veel mensen: “Allerlei mensen, allerlei wind van leer, soms alleszins godsdienstig. Ik denk dat tachtig procent van de mensen -op papier - katholiek is.”

Pastoor Schilder is sinds 2006 pastoor in Tilburg. Hij kreeg landelijke bekendheid met een aantal rechtzaken over het luiden van de kerkklok op iedere werkdag om 7.15 uur ’s ochtends.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen