Preek
Moet de preek zo centraal blijven als ze tot nog toe in de gereformeerde traditie heeft gestaan? Of zijn de tijden dusdanig veranderd, dat we de preekstoel beter aan een zijpilaar kunnen hangen om het podium vrij te houden voor koor, avondmaalstafel of vrije meditatieruimte?
Weinigen kunnen het in de eenentwintigste eeuw nog opbrengen om langdurig te luisteren naar een doorwrochte monoloog. Mensen van nu zijn snelle informatieverzamelaars, gewend op internet te grasduinen met steekwoorden. Kranten worden dunner, artikelen korter. Wie aandacht wil trekken, gebruikt pakkende one-liners. Beelden worden sowieso krachtiger geacht dan woorden of zinnen.
Veel predikers zijn de wanhoop nabij. De spanningsboog van hun hoorders is zo kort geworden dat ze haast niet meer weten tot welke hulpmiddelen zich te wenden. De beamer maakt overuren. Waar hij nog niet is geïntroduceerd, wordt bij de preekvoorbereiding druk gezocht naar pakkende voorbeelden. De homiletiek (communicatie van de preek) is meer dan ooit een kunst geworden.
Daarbij dringt dus nu de vraag zich op of het niet beter is minder te preken en meer te zingen of op een andere wijze samen te zijn. Binnen het geheel van de christelijke traditie is dat geen vreemde vraag. In de oosters-orthodoxe kerk staan de iconen en rituelen centraal. Wie een roomse kerk binnenloopt, ziet aan het einde van het gangpad niet een spreekgestoelte, maar het altaar van de eucharistie. In charismatische kerken wordt meer energie gestoken in zang en muziek dan bij ons.
Interactie
Wat denk jij van de preek? Moet het allemaal korter? Sprankelender misschien? Heb je die drie punten na een aantal jaren wel een beetje gezien? Zou je niet wat enthousiaster willen zingen? Zouden gemeenten niet kleiner moeten zijn, zodat de prediker de interactie met de gemeente kan opzoeken zoals bijvoorbeeld Augustinus dat deed? Moeten de diakenen niet af en toe vertellen over hun werk?
Van mij mag je zulke vragen stellen. Onze traditie is niet heilig. In de wereldkerk zijn verschillende accenten altijd aanwezig geweest. Onder het Oude Testament was er al de sacramentele lijn van de tempeldienst en de profetische stroming die zich daar soms lijnrecht tegenover positioneerde. Ruimte voor kritische vragen mag er zijn, zeker nu het geschreven en gesproken woord niet meer zo centraal staan als voorheen. Als evangelist op een zendingspost denk ik ook veel over deze vragen na. Mensen hier in Ecuador zijn al helemaal geen informatieverwerkers. Vooral niet in de sloppenwijk. Doeners zijn het eigenlijk. Als ik ze aan het begin van de catechisatie een paar dunne boekje geef, grappen ze onderling dat het wel lijkt alsof ze op de universiteit zitten. Ik kan niet anders dan daar in de voorbereiding voor de zondag rekening mee houden.
Gehoor
Toch kan ik, als ik mijn Bijbel goed lees, de kansel niet aan de zijkant hangen, hoeveel kerken dat ook hebben gedaan. De Heere Jezus zei: Predik het evangelie... De apostelen zijn uitgegaan als predikers, niet als priesters. Op de Areopagus liet Paulus een homiletisch hoogstandje zien, maar het bleef een preek en werd geen drama. Later schreef hij: Het geloof is uit het gehoor en het gehoor door het Woord van God. In de eerste Korinthebrief voegt hij eraan toe dat deze Woordverkondiging voor andere stromingen een dwaasheid lijkt te zijn. Maar onder Gods zegen is het een kracht tot de zaligheid. Als dát Bijbels is, dan kunnen we daar ook in de eenentwintigste eeuw op vertrouwen. Al hebben we het tij niet mee.
Misschien moet het pakkender, wellicht soms praktischer. Dat blijft een worsteling. Bid maar voor je predikant - hij heeft het niet makkelijk. Bid ook voor jezelf nu luisteren steeds moeilijker wordt. Want: wie oren heeft, die hore... dat blijft het wonder dat God doet.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 november 2012
Daniel | 36 Pagina's