Theocratie

Theocratie

Het denken over theocratie heeft onder gereformeerden altijd grote belangstelling gehad. Calvijn besluit zijn Institutie met een hoofdstuk over het ambt van de overheid. Ook de Nederlandse Geloofsbelijdenis gaat in artikel 36 in op de plaats en de taak van de overheid. In ons land is veel nagedacht over de Bijbel en de overheid. Iemand die hierin belangrijke dingen heeft gezegd is dr. A. A. Van Ruler. Van Ruler heeft in de jaren na de Oorlog van zich laten horen. Hij bepleitte een bepaalde vorm van theocratie. Zijn visie steunt heel sterk op zijn theologische opvattingen. Volgens Van Ruler gaat het in het geloof en de Bijbel om de voleinding. Christus is daarbij het middel; het Rijk van God is het uiteindelijke doel. Het Oude Testament zou in zijn opvatting de eigenlijke Bijbel zijn. Het Nieuwe Testament is een aanvulling. De overheid krijgt in de visie van Van Ruler een hele belangrijke taak. Ze is geroepen om het rijk van God dichterbij te brengen. De overheid wordt in deze visie nog belangrijker dan de kerk. Zo gaf Van Ruler een hele eigen invulling aan het begrip theocratie. Dat kerk en staat verschillende taken hebben erkent Van Ruler te weinig. J.P. de Vries, voormalig hoofdredacteur van het Nederlands Dagblad, schreef over dit onderwerp een boeiende dissertatie. De visie van Van Ruler op de theocratie wordt grondig uitgewerkt. De Vries constateert in dit boek dat iemand als ds. G.H. Kersten geen echte theocraat was. Dat klopt. Kersten sloot aan bij de gedachten van de gereformeerde theologen van de zeventiende en achtiende eeuw. En die keken echt anders tegen de relatie tussen overheid en kerk aan dan Van Ruler. De oude theologen maakten sterk onderscheid tussen de taken van kerk en staat en wilden de staat binden aan de twee tafels van de tien geboden. Dat was de gebruikelijke opvatting voor de staatkunde.
Maar zij zagen het niet als een taak van de overheid om het rijk van God dichterbij te brengen. Dat is het werk van Gods Geest en daarbij maakt Hij gebruik van de kerk. In het boek van De Vries is veel te vinden. Wel vond ik het een gemis dat de visie van Van Ruler niet getoetst werd aan bijvoorbeeld de visie van Guido de Brès of één van de gereformeerde theologen van de zeventiende eeuw.
De dingen die in dit boek aan de orde komen zijn verleden tijd. We leven inmiddels in de eenentwintigste eeuw. Hoe we de overheid moeten zien is een moeilijke en lastige vraag. Persoonlijk zou ik al blij zijn als we in dit land, anno 2012, zoiets als godsdienstvrijheid voor allen zouden kunnen behouden. Maar goed, dat is een andere discussie.

J.P. de Vries,
Een theocratisch visioen.
(Zoetermeer: Boekencentrum 2011)
ISBN 9789023926122; 354 blz.; € 29,90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen