Het hoogste Woord

Wat is de basis van christelijke politiek? De Bijbel als het Woord van God is de bron. Over het Goddelijk karakter van een rustdag (in het Oude Testament de sabbat) is de Bijbel heel duidelijk. Christelijke politici zullen daarnaast altijd wijzen op de maatschappelijke betekenis van de zondag. Dat is geen ‘trucje’ om niet-christenen ook mee te krijgen. De Bijbel zelf legt de nadruk op de maatschappelijke zegen die verbonden is aan het houden van Gods geboden.
Maar, heel veel hedendaagse politieke vraagstukken zijn toch niet Het hoogste Woord De Bijbelse norm in de politieke praktijk zomaar uit de Bijbel te beantwoorden? Voor een aantal onderwerpen, zoals de manier waarop de Bijbel over het huwelijk spreekt, geldt dat je rechtstreekse lijnen kunt trekken naar de politieke praktijk. Voor het antwoord op de vraag hoe strikt Nederland moet zijn in de toelating van vluchtelingen is dat lastiger. Daar moeten de Bijbelse waarden van barmhartigheid en rechtvaardigheid tegen elkaar worden afgewogen. Daarom is het belangrijk dat christelijke politiek uitgaat van Bijbelse uitgangspunten en die beginselen steeds legt naast de praktijk.

Betrokkenheid iedereen
Ook laat het voorbeeld over de zondag zien dat politiek niet uitbesteed kan worden aan politici. In veel plaatsen is het verzet tegen zondagsopenstelling succesvol geweest, doordat ondernemers duidelijk maakten er geen behoefte aan te hebben. Christelijke politiek vraagt de betrokkenheid van alle christenen: van ondernemers die bezwaar maken bij hun gemeente en van burgers die laten weten wel eens rust te willen. Zeker binnen je woonplaats zijn er vaak veel mogelijkheden actief te zijn, door lid te worden van een politieke jongerenvereniging, door eens een vergadering van de gemeenteraad over een actueel onderwerp bij te wonen of door een e-mail te sturen naar de wethouder over een voor jou belangrijk onderwerp.

Macht en idealen
Een verschil tussen politiek en de kerk is dat christelijke politici in hun pogingen de zondag als rustdag te behouden coalities zullen sluiten met partijen die vanuit een andere achtergrond tot een zelfde standpunt komen. Ze streven naar zoveel mogelijk invloed. In de kerk is dat anders, daar wordt beleden dat ‘ik, inzonderheid op den sabbat, dat is den rustdag, tot de gemeente Gods naarstiglijk kome, om Gods Woord te horen, de sacramenten te gebruiken, God den Heere openlijk aan te roepen, en den armen Christelijke handreiking te doen’ (Heidelbergse Catechismus, zondag 38). In de kerk gaat het om een geestelijk koninkrijk, waar politieke macht geen rol speelt. In de christelijke politiek is het altijd zoeken naar de balans tussen principes en invloed. Enerzijds is het een groot risico om invloed belangrijker te vinden dan de identiteit van je partij. In de polivolkstiek is het altijd prettiger om mee te doen dan grotendeels aan de zijlijn te staan. Dat laatste is vaak het lot van een partij die een identiteit heeft die afwijkt van de opvattingen van andere partijen. Aan de andere kant is er een gevaar het behoud van identiteit zo te benadrukken dat er geen oog is voor de kansen die de politiek biedt om idealen te realiseren. Idealen zijn er niet om ze op te poetsen, maar in de praktijk te realiseren. Het feit dat er in Nederland drie christelijke partijen zijn, laat zien dat die balans niet door iedereen op dezelfde manier wordt gezien.

Christelijke partijen?
Waarom zou een christen politiek bedrijven binnen een christelijke partij? Kan dat ook bij de VVD? Er zijn niet zoveel voorbeelden van belijdende christenen die zichtbaar waren of zijn binnen een nietchristelijke partij. Voor eigenlijk alle niet-christelijke partijen in Nederland geldt dat ze liberale ideeën hebben op het gebied van abortus, euthanasie, het homohuwelijk en medische-ethiek. Voor het in stand houden van het bijzonder onderwijs is binnen deze partijen ook steeds minder draagvlak. In Nederland is dan ook lastig voor een christen binnen een niet-christelijke partij te functioneren. Dat geldt niet voor elk land in de wereld. In de Verenigde Staten en in Groot-Brittannië zijn er als gevolg van het kiessysteem geen kleine partijen. Christenen kiezen er in die landen vaker voor zich aan te sluiten bij één van de grote partijen, die geen expliciet christelijke achtergrond hebben.

En de kiezer dan? Als Gods Woord het kompas is voor een christenpoliticus, is het dan nog belangrijk wat de kiezer vindt? Christelijke partijen verschillen daarin inderdaad van andere partijen. De PVV komt op voor ‘Henk en Ingrid’, wie dat ook mogen zijn en wat zij ook mogen willen. De VVD zet zich in voor ‘de hardwerkende Nederlander’. De ideeën van deze partijen zijn afkomstig uit het gedachtegoed van de Franse Revolutie, waar de wil van het volk de hoogste norm is. Overigens blijkt vaak in de praktijk dat het niet het volk is dat het voor het zeggen heeft, maar de partij en de leider die méént de wil van het volk te kennen. De structuur van de PVV, die draait om leider Geert Wilders, laat dat perfect zien. De PVV laat ook zien dat een partij die de wil van het volk als hoogste norm heeft, meebeweegt met alle maatschappelijke hypes. Zulke partijen zijn niet in staat leiding te geven als dat nodig is en moeilijke beslissingen uit te leggen als dat gevraagd wordt. Iedereen die het huidige politieke klimaat wil begrijpen, raad ik aan Groen van Prinsterer’s Ongeloof en Revolutie er bij te pakken. Hij schrijft over de praktische consequentie van volkssoevereiniteit: “Alle burgers zijn mede-regenten, ieder is integrerend deel der volkssoevereiniteit. Dat is vererend, maar zodra men tot de minderheid behoort, is het voorrecht gering. Zonderlinge vrijheid, welke op het despotisme der meerderheid uitloopt. (….) Er is telkens, ter doorzetting, ter doordrijving, een minderheid die de overige minderheden aan haar fysieke of morele overmacht onderwerpt. Het is altijd een fractie, een factie, een veelvermogend individu, een machtig man die het soevereine volk vervangt.” Voor een christelijke partij is de stem van het volk niet de hoogste norm. Maar de democratie, het kiezen van politici door het volk, is wel de vorm waarbinnen christelijke politiek in Nederland gestalte krijgt. Een christenpoliticus moet zowel verantwoording afleggen richting God als richting de kiezer. Als het goed is, beschermt dat tegen al te veel invloed van de waan van de dag.

Verkiezingen
Binnenkort mag iedereen die achttien jaar of ouder is weer naar de stembus. Weer, want het is nog niet lang geleden. De SGP heeft er daarom voor gekozen niet met een helemaal nieuw programma en kandidatenlijst te komen. Het is buitengewoon jammer dat er - dankzij de PVV - nieuwe verkiezingen in crisistijd nodig zijn. Ondertussen verliezen iedere maand duizenden mensen hun baan en dulden veel maatregelen geen uitstel.
Er zijn veel verschillende meningen over een oplossing van de crisis waarin we ons bevinden. Er is in ieder geval één groep die moet worden aangepakt: zij die weigeren huwelijken van mensen van gelijk geslacht te sluiten, zij die vrouwen niet toelaten in politieke functies: ofwel iedereen die niet wil buigen voor het beeld van het gelijkheidsdenken Toch moeten we niet al te pessimistisch zijn; ook na 12 september zullen we geen strobreed in de weg gelegd worden wanneer we naar de kerk gaan. Dat is voor veel christenen wereldwijd een ongekende luxepositie.
Het is te hopen dat christelijke politiek na 12 september een constructieve rol zal spelen in het gezond maken van de overheidsfinanciën en een weerhoudende rol zal spelen door maatregelen tegen te houden die indruisen tegen Gods geboden. Dat is een zaak van gebed voor ons allemaal.

G. van Prinsterer, Ongeloof en Revolutie, ISBN 9789072801296

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen