Genoeg aan het Lam

Kohlbrugge preekt op 31 juli 1833 als gastprediker in de Reformierte Kirche van Elberfeld (Duitsland).
Veel tijd om de preek te maken heeft hij niet. Opnieuw buigt hij zich over Romeinen 7 vers 14, een tekst die hem al een tijdje bezig houdt. In dit vers staat: Want wij weten dat de wet geestelijk is, maar ik ben vleselijk, verkocht onder de zonde. Terwijl hij de preek voorbereidt dringt de betekenis van deze tekst tot hem door. Het is voor hem een overweldigende ervaring.
De preek die hij die avond houdt slaat in als een bom. Kohlbrugge denkt dat er staat dat de zondaar ‘vleselijk’ wordt genoemd, voor zover hij nog zonde heeft, maar dat hij ‘geest’ is voor zover hij bekeerd is. Plotseling ontdekt hij iets. De tekst zegt iets heel anders dan hij steeds gedacht had. Er staat niet dat Paulus zondig is voor zover hij vleselijk is, verkocht, maar juist dat hij vleselijk is en daarom: verkocht onder de zonde. Paulus blijft zolang hij op de aarde is vleselijk, verkocht onder de zonde. Dit betekent dat wij slaaf zijn van de zonde, zoals een slaaf werd verkocht om zijn heer te dienen. Ook al heeft deze slaaf helemaal geen zin om zijn heer te dienen, hij moet. Hij kan niet eens anders. Zo is het met ons ook. De komma tussen ‘vleselijk’ en ‘verkocht onder de zonde’ is een ware ontdekking voor hem. Hij beleeft een tweede bekering. Hij schrijft de preek aus einem Guss. Hij schrijft deze preek aan één stuk.

Scherp
Elberfeld ligt in het Duitse Wuppertal. Er woonden daar veel christenen die sterk beïnvloed waren door voorgangers en predikers die veel nadruk legden op de activiteit van de gelovige om zichzelf te heiligen.
De rechtvaardiging van mensen is dan een geschenk van God, maar de heiliging is een opgave voor christenen. Kohlbrugge keerde zich tegen deze opvattingen. In Christus is er voor zondaren rechtvaardigheid, maar ook heiligheid. Hij roept het uit: “Ja Heere, ik heb aan het Lam genoeg. Tegenover de zwarte zondaar - hij is verkocht onder de zonde - blinkt Jezus Christus als de Morgenster. In Hem alleen zijn zondaren rechtvaardig en heilig.
Dit betekent een geestelijk failliet voor christenen, althans in zichzelf: “Werp uw heiligingskrukken weg, werp ze ver van u weg! U komt er de berg Sion niet mee op.” Het is een scherp woord, want van zondaren heeft Kohlbrugge totaal geen verwachting. Maar het is ook een vertroostend woord, omdat de verwachting ook niet van zondaren is, maar van Koning Jezus.
Wij zijn als gelovige wel van Christus, Zijn eigendom, maar dan moeten we dat ook helemaal laten staan. Of je gehoorzaamt heel de Wet, of je leef helemaal uit het geloof van Christus. Maar de mens kan de Wet niet volkomen houden, want hij is slaaf van de zonde.
Christus alleen heeft voldaan. Hij heeft alle werken van de wet volbracht. Hij was gehoorzaam. De mens kan en mag niets doen aan zijn zaligheid. Steeds weer komt Kohlbrugge hierop terug: Wij zijn door Christus Jezus gerechtvaardigd en daarom ook alleen in Hem heilig.

In Christus
De heiliging van zondaren ligt in Christus. Dat heeft Kohlbrugge heel scherp gezien. Deze ontdekking van Kohlbrugge is eigenlijk het belangrijkste punt in zijn leven. Zo zag hij het zelf ook. Het is ook heel erg belangrijk geweest voor zijn preken en zijn theologie. Natuurlijk moeten we Kohlbrugge ook in zijn eigen tijd plaatsen. Hij richtte zich tegen het zelfvertrouwen van de goede liberale mens, maar ook tegen het zelfvertrouwen van de vrome mens. Het streven van de mens naar heiligheid en dat hij daarin iets voor God zou kunnen presteren, is dwaas.
Als theoloog lag zijn nadruk op de rechtvaardiging, waardoor de heiliging daarin op lijkt te gaan. Het gaat niet zozeer om de goede werken, maar om de noodzaak van het in Christus geborgen zijn. De rechtvaardiging is een daad van God, die eenmaal en steeds opnieuw gestalte krijgt. Wat ook opvalt bij Kohlbrugge is dat de zekerheid voor de gelovige echt alleen in Christus ligt. Dit betekent dat gelovigen zekerheid vinden in het Woord van God alleen. Dit geloof wordt wel bestreden. Juist de meest verzekerde gelovige is ook een aangevochten christen.

Lezenswaardig
Tot op de dag van vandaag spreekt Kohlbrugge mensen aan. Nog steeds verschijnen er preken van hem, ook zijn er veel dagboeken van hem. Ik moedig je aan om iets van hem te lezen. Soms is het best moeilijk. Maar zijn boodschap is het waard. In zijn radicale boodschap ligt troost. Een arme, schuldige, zwarte zondaar hoeft zichzelf niet op te knappen. Dat kan trouwens niet eens. Een zondaar, die door de Geest van de Heere is overtuigd van zijn zondaarsbestaan, mag in Chrisus alles vinden. Hij heeft de zaligheid verdiend. Hij rechtvaardigt de goddeloze en in Hem is Zijn kerk heilig.
Rust niet, voordat je in Hem geborgen bent!

Herman Friedrich Kohlbrugge (1803-1875)

Frits Kohlbrugge werd geboren in Amsterdam. Hij was de zoon van een Duitse vader. Het gezin Kohlbrugge werd in 1809 lid van de Hersteld- Lutherse Gemeente.
Hij studeerde theologie en hield in 1825 zijn eerste preek en werd hulpprediker in Amsterdam. Hij beleefde een ‘eerste’ bekering tot een ‘actief leven’ van gerechtigheid en heiligheid, op grond van goede werken.
De jonge Frits had aan zijn vader beloofd doctor in de theologie te worden, daarom verhuisde hij naar Utrecht, waar hij op 4 juni 1929 zijn proefschrift over Psalm 45 verdedigde. Na zijn promotie trouwde Kohlbrugge.
Hij heeft kerkelijk altijd een eenzaam leven gehad. De Hervormde Kerk wil hem niet. Hij komt in Elberfeld terecht, waar hij ds. G.D. Krummacher vervangt in de beroemde dienst op 31 juli 1833. Ondertussen is zijn eerste vrouw, van wie hij veel hield, overleden. In Nederland werd hij gezien als ‘uitvaagsel’, toch ontvangt hij in 1856 een uitnodiging om te preken in Vianen. Later preekt hij op meerdere Hervormde kansels. Maar hij bleef in Elberfeld. Kohlbrugge stierf op 5 maart 1875.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen