Op zoek naar je wortels

Net als in Niemandsland kiest Guurtje Leguijt in dit boek voor het ik-perspectief. De lezer kruipt op die manier makkelijk in de huid van Emma. Meeleven is niet moeilijk.
Vooral de passages van haar jeugd zijn erg indrukwekkend. Via flashbacks wordt verteld hoe Emma haar jeugd heeft ervaren. Die terugblikken staan er niet voor niets en hebben alles te maken met haar baantje op de kunstacademie. Ze luisterde eens een les af die ging over de wortels van je bestaan en dat stemde haar tot nadenken.
“Deze tekening is van het meisje dat schuldig is aan mijn kruistocht naar het verleden.” Emma gaat op zoek naar haar oorsprong en doet net alsof ze dat voor een studieopdracht moet doen. Ze onderneemt de reis naar haar geboortedorp en gaat op bezoek bij verschillende buren om een compleet verhaal te krijgen. Haar moeder vertelt haar namelijk steeds een ander verhaal.
Het zijn juist deze verhalen die de lezer in verwarring brengen. Ze komen deels tot je door flashbacks waarin de moeder de zoveelste versie aan Emma vertelt en deels door de gedachten van Emma.

Jeugdherinneringen
Emma is opgevoed door haar moeder. Haar vader kent ze niet en ze weet niet wat er met hem is gebeurd. Wat wel steeds duidelijk is uit de verhalen van haar moeder is dat Emma een buitenechtelijk kind is. Nadat Emma’s vader uit beeld is verdwenen, gaat het bergafwaarts met haar moeder. Dat lees je vooral in de flashbacks over Emma’s jeugd. Zo vertelt ze de juf dat haar moeder ziek is en vaak hoofdpijn heeft en verdrietig is. Als de juf vraagt of het migraine is, kan ze geen antwoord geven, maar ze vertelt wel opgewekt dat haar moeder een drankje heeft. “Van de dokter?” vraagt de juf. “Van de supermarkt, zei ik, opgelucht dat ik eindelijk een goed antwoord had.”
Leguijt hanteert het ik-perspectief op een uitstekende manier. Door de kinderlijke antwoorden en de reacties van de juf is een nadere invulling niet nodig. Als lezer kun je zelf je conclusie trekken. Soms scheert ze daarmee langs de rand van het betamelijke, bijvoorbeeld als ze een gebeurtenis op school beschrijft waaruit blijkt dat Emma misbruikt wordt door de vriend van haar moeder.

Dakloos
Als ze op de middelbare school zit en examen moet doen, neemt ze het besluit om weg te lopen. Ze komt in een nieuwe wereld terecht en leeft temidden van dakloze jongeren. In deze tijd neemt ze een nieuwe naam aan. Het is niet meer Madonna, maar Emma. Met Brace wordt ze beste maatjes. Jeremia is de leider en na verloop van tijd begint ook hij Emma te misbruiken.
Via de opvang komt ze terecht bij de hulpverlening. Daar wordt ze geholpen met haar terugkeer in de maatschappij. Ook krijgt ze een flatje toegewezen. Dat ze nu toch in een garagebox woont, is een complexe geschiedenis.
Nu Emma een huis en een baan heeft, is alle contact met het daklozenwereldje verbroken. Ze heeft er ook bewust afstand van genomen, maar door de vraag - die ze bij een les opving - naar je bestaan, keert ze voor even terug naar deze wortels. Ze komt daardoor weer in contact met Brace, die ook terug wil keren naar de maatschappij en haar ouderlijk huis. De oude vriendschap wordt weer opgepakt en gedurende de rest van het verhaal houden ze dan ook contact met elkaar.

Marko
Het werk op de kunstacademie intrigeert Emma. Ze kijkt graag naar werkstukken die de studenten scheppen. Soms kan ze het niet laten wat tekeningen te verbeteren.
De enige tekening die ze ongemoeid laat is die van een baby - de onschuld. De rest heeft verbetering nodig, is nog niet af. Zo is het ook in Emma’s leven, het is incompleet.
Daarom gaat ze op zoek naar de ontbrekende stukjes. Langzaam maar zeker wordt het levensverhaal van dit meisje vormgegeven. Haar vader blijkt helemaal niet overleden te zijn, zoals haar moeder altijd beweerde. “Wat ik nu ook weet is waarom ik altijd al die vreemde verhalen van mijn moeder over het overlijden van mijn vader heb aangehoord. Met elk verhaal dat ze vertelde werd duidelijker dat ze een leugenaar was en dat dus ook haar laatste verhaal gelogen was.
Daarmee werd de kans dat het overlijden van mijn vader onwaar was groter.”
Opvallend genoeg gaat Emma nu zelf verhalen verzinnen over wat haar moeder haar vader op de mouw gespeld heeft. Want dat haar vader door haar moeder op het verkeerde spoor is gezet en daardoor zijn kind niet heeft zien opgroeien, is haar wel duidelijk.
Maar dan hoort ze het verhaal van Marko, haar vader.

Er lopen nogal wat verhaallijnen door elkaar. Emma’s jeugd en de wisselende verhalen van haar moeder, haar daklozentijd, het werk op de kunstacademie en de tramreis met vaste reizigers ernaartoe, het onderzoek naar haar wortels dat uiteindelijk resulteert in een ontmoeting met Marko. Het is een hechte constructie die knap beschreven is, maar dat is Leguijt wel toevertrouwd. Het slot is heel bijzonder, want wie is de man uit de tram die nu tevreden op een bankje in het park zit? Het antwoord is aan de lezer, die daarmee misschien wel op de diepere laag van deze roman stuit.

Guurtje Leguijt, Badwater (Zoetermeer: Mozaiek 2011) ISBN 9789023993872; 336 blz.; € 18,90

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen