Niet meer willen leven

Jongeren die hun leven willen beëindigen hebben het gevoel dat hun toekomst zwart en uitzichtloos is.
Dat blijkt uit onderzoek onder jongeren die een poging tot zelfdoding overleefden. Hun idealen lijken onbereikbaar. Ze voelen zich wanhopig en machteloos. Jongeren die zichzelf van het leven willen beroven, ervaren hun bestaan als ondraaglijk en hebben het gevoel sterven beter is. Soms wordt zelfdoding als een heldendaad gezien. Er zijn zelfs jongeren die dat willen nadoen! Bedenk dat zelfdoding nooit een dappere daad is, maar een wanhoopsdaad!

Psychologie
Zelfdoding kun je zien als een schreeuw om hulp. Jongeren die worstelen met zelfdoding hebben veel pijn van binnen. Ze zien zelfdoding als een manier om deze innerlijke pijn niet meer te voelen en te ontsnappen aan dit ‘ondraaglijke’ gevoel. Zelfdoding is voor hen een manier om hun kwellende gedachten stop te zetten.

Denkfouten
Jongeren die zich zo wanhopig voelen dat ze niet meer willen leven, maken vaak ‘denkfouten’. Een voorbeeld hiervan is ‘rampdenken’: je denkt zo negatief dat je het allerergste verwacht. Bijvoorbeeld naar aanleiding van één onvoldoende denken dat je hele toekomst verknoeid is. Eigenlijk is er sprake van een ‘vernauwing van denken’.

Mythes
Veel jongeren denken wel eens na over zelfdoding. Het grootste verzinsel is dat jongeren die erover praten het niet doen. Jongeren die een poging tot zelfdoding doen, hebben er van tevoren soms één of meerdere keren over gesproken. Het komt dus niet altijd onverwacht. Ook is er in de meeste gevallen sprake van meer dan één probleem dat tot zelfdoding leidt.
Het is onjuist om te denken dat zelfdoding niet tegen te houden is. Goede begeleiding en hulpverlening kan helpen om anders tegen het leven en problemen aan te kijken.
Tenslotte is het niet zo dat je als jongere op een idee gebracht wordt wanneer zelfdoding bespreekbaar wordt gemaakt. Je haalt jongeren juist uit hun isolement door oprecht naar hun problemen te luisteren.

Zichtbare signalen
Vaak is er sprake van meerdere signalen, zoals een opvallende verandering in uiterlijk, duidelijke verandering in gedrag (bijvoorbeeld zichzelf beschadigen), concentratie- en geheugenproblemen, slechtere schoolprestaties, soms een plotselinge opleving na een lange periode van somberheid. Een ander signaal is het erover praten op Hyves, msn, Twitter of per sms.

Zwarte tunnel
Jongeren die zich van het leven willen beroven, ervaren zichzelf in een zwarte tunnel zonder uitgang.
Toch zie je vaak dat jongeren die een poging doen, dat vaak impulsief doen. Dat betekent dat ze op het moment van de daad, niet meer nadenken over de gevolgen ervan.
Jongeren zij impulsief, omdat het voorste gedeelte van hun hersenen nog niet volledig ontwikkeld is. Dit gedeelte van de hersenen regelt onder andere hoe iemand omgaat met de impulsen van buitenaf. Zo’n impuls kan zijn, dat je je zo slecht voelt dat je op dat moment de beslissing neemt om een einde aan je leven te maken.

Klasgenoot
Het is belangrijk om met elkaar onder leiding van je mentor, een andere begeleider of hulpverlener te praten over wat de zelfdoding van je vriend(in) of klasgenoot voor je betekent. Wat heeft je het meeste pijn gedaan en wat heb je nodig om dit te verwerken? Ga niet te gedetailleerd in op hoe iemand het precies heeft gedaan. Als je met schuldgevoelens worstelt omdat je wist van de plannen van je vriend(in) of als je de overledene misschien zelfs hebt gepest, is het ook belangrijk om hierover te spreken met anderen.
Je bent nooit verantwoordelijk voor de daden van een ander, ook niet wanneer iemand zichzelf doodt.
Verder kan een zelfdoding een extra grote invloed op je hebben als je eerder te maken hebt gehad met rouw.
Denk ook met elkaar na over alternatieve oplossingen voor zelfdoding. Kiezen voor de dood is ‘nee’ zeggen tegen het leven. Het leven waarin de Heere ook zegeningen kan geven, zoals het halen van een diploma,het hebben van een goed gesprek, gezelligheid met vrienden.
Maar boven alles is het leven genadetijd waarin Hij je Zijn eeuwige zegen kan geven.

Worsteling
Als je een vriend of vriendin hebt die aangeeft zichzelf van het leven te beroven, beloof dan nooit dat je er niet over zult spreken met anderen! Je kunt die last niet alleen aan.
Schakel -ook als je zelf worstelt met plannen tot zelfdoding - hulp in van volwassenen. Zij kunnen jou of je vriend(in) helpen om goede hulpverlening te vinden, waar je kunt praten over problemen. In hulpverlening kun je werken aan een beter zelfbeeld en het opnieuw vinden van levensdoelen.
Bedenk dat zelfdoding nooit een oplossing is voor problemen! Al lijkt je leven nog zo uitzichtloos, het is nooit onmogelijk om uit zo’n diep dal op te klimmen. Meestal heeft dat wel tijd nodig. Bovendien: we mogen niet doodslaan, ook ons zelf niet. God heeft ons het leven gegeven. Hij weet van onze diepste nood en kent onze gedachten en strijd.
Ook al ervaren wij het soms anders, de Heere is overal. Lees maar in Psalm 139: 8: Zo ik opvoer ten hemel, Gij zijt daar; of bedde ik mij in de hel, zie, Gij zijt daar.


met dank aan Elzeline Strijker, GZ-psycholoog en calamiteitenfunctionaris GGD Midden Nederland

www.stichtingdevluchtheuvel.nl
www.eleos.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen