Geen geheimschrift

Ieder getal heeft een betekenis, een waarde. Het getal twee betekend dat het twee keer zoveel is als het getal één.
Daarnaast hebben sommige getallen ook een symbolische waarde.
Veertig dagen is niet alleen een aantal dagen, maar heeft ook een extra betekenis: een lange, complete periode. Het doet denken aan de veertig dagen van Mozes op de berg Sinaï, de veertig jaren van het volk Israël in de woestijn en de veertig dagen van Jezus op de berg.
Ook kun je denken aan de veertig dagen die Ninevé kreeg om zich te bekeren en de veertig dagen van de lijdenstijd. Maar hoe weet je nu of een getal een extra betekenis heeft? Wanneer is het symbolisch bedoeld?

Codeersleutel
In het algemeen is een getal gewoon als een hoeveelheid bedoeld.
De Bijbel is geen mysterieus boek waar alle getallen eigenlijk een andere betekenis hebben. De Bijbel is niet in geheimschrift geschreven, waar je een codeersleutel voor nodig hebt.
Volgens sommige uitleggers lijkt het daar echter wel eens op. Bijvoorbeeld in uitleggers die de Joodse stroming van de Kaballah volgen. Die zoeken achter ieder woord een andere betekenis. Daar is de ‘getalswaarde’ van een woord de codeersleutel. Alle Hebreeuwse letters hebben zo’n getalswaarde. De eerste letter van het Hebreeuwse alfabet ‘aleph’ heeft de waarde van één. De tweede letter ‘beth’ heeft de waarde van twee en de ‘jod’ bijvoorbeeld de waarde van tien. Zo kun je van ieder woord in de Bijbel een getal maken en daarmee aan het rekenen slaan.
Optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. Dan blijkt dat het Hebreeuwse woord voor Egypte 380 waard is, terwijl het beloofde land de helft daarvan is: 190. Zo kun je allerlei dingen ‘ontdekken’, maar blijf je ver van de kern van de Bijbel, die eenvoudigen wijsheid leert.

Rijkdom
Toch zijn er wel bepaalde getallen die ook een bijzondere betekenis hebben. Je kunt ze herkennen aan het feit dat ze heel vaak voorkomen.
Ze komen voor in geschiedenissen, maar ook heel vaak in profetieën en visioenen, zoals in Ezechiël en Openbaring. De symbolische betekenis van die getallen kun je gebruiken voor de uitleg van een bepaalde tekst.
Deze getallen hebben dus naast hun gewone betekenis ook een symbolische betekenis. Door daarop te letten bij het Bijbellezen, zie je iets van de rijkdom van de Bijbel. Veertig is dan bijvoorbeeld niet alleen maar een aantal dagen, maar dan besef je dat het een diepgaande en langdurige beproeving is geweest die de Heere Jezus heeft doorstaan in de veertig dagen in de woestijn. Of dan merk je op dat de veertig dagen die Ninevé kreeg een ruime tijdsperiode is waarin Gods lankmoedigheid en genade te zien is. Opvallend trouwens dat deze periode lang genoeg was voor de Ninevieten om zich tot God te bekeren.

---
Getallen in de Bijbel

Drie
Het eerste getal wat ook een symbolische betekenis heeft, is het getal drie. Drie staat voor de overtreffende trap, zoals ook in het alledaagse spreekwoord ‘driemaal is scheepsrecht’. Zo slaat Bileam zijn ezel drie keer, daarna is de maat vol. God roept Samuël drie keer, waarna Samuël leert dat het God is Die roept – en niet Eli. Jesaja ziet dat de engelen God de hoogste eer toebrengen, als ze zeggen: Heilig, heilig, heilig is de HEERE der heirscharen! De ganse aarde is van Zijn heerlijkheid vol! Drie is ook het getal van de Drie-eenheid van God.

Vier
De aarde heeft vier windstreken: oost, west, noord en zuid. Het symbolische gebruik van het getal vier verwijst daarnaar. Ezechiël ziet een visioen met vier dieren, die allemaal vier gezichten, vier vleugelen en vier zijkanten hebben (Ezechiël 1: 6-8). Zoals ook de kanttekeningen zeggen, wijst het getal vier erop dat deze vier dieren of engelen wereldwijd Gods bevelen uitvoeren.

Zeven
Dit is misschien wel het bekendste en meest gebruikte symbolische getal. Het komt meer dan vierhonderd keer voor in de Bijbel en bijna altijd met de symbolische betekenis van volmaaktheid of volheid. Genesis 1 beschrijft dat God de wereld schiep in zes dagen en dat Hij op de zevende dag rustte. De zevende dag is dus de dag van God, de dag des Heeren. Vervolgens wordt het getal zeven heel vaak gebruikt in de Bijbel. Zowel voor positieve dingen, zoals de onvruchtbare Hanna die zeven kinderen krijgt, als voor negatieve dingen, zoals de wraak van Lamech. Petrus vraagt aan de Heere Jezus of hij heel vaak zijn broeder moet vergeven: hoe menigmaal zal mijn broeder tegen mij zondigen, en ik hem vergeven! Tot zevenmaal? Jezus antwoordt dan door te zegen dat hij altijd moet vergeven: Ik zeg u, niet tot zevenmaal, maar tot zeventigmaal zevenmaal.
Omdat zeven de volheid aangeeft, betekent zes juist vaak dat het niet volmaakt is en kan acht de overvloed symboliseren. Het getal zes wordt ook wel gebruikt als getal van de mens (bijvoorbeeld in Openbaring 13). De mens is immers op de zesde dag geschapen.

Twaalf
Ook het getal twaalf komt heel vaak in de Bijbel voor. Twaalf geeft aan dat een groep compleet is. Jakob had twaalf zonen en later zijn er ook twaalf stammen van Israël. Ook Nahor, de broer van Abraham had twaalf zonen, evenals Ismaël, de zoon van Abraham. In het Nieuwe Testament heeft de Heere Jezus twaalf discipelen. In de Openbaring aan Johannes komt dit gebruik van het getal twaalf terug in de 144.000 duizend mensen die van de aarde gekocht zijn en bij het Lam horen. Zoals Openbaringen 7 beschrijft, is dit het totaal van 12000 mensen uit de twaalf stammen. Door het herhaalde gebruik van het getal twaalf wordt duidelijk dat dit een symbolisch getal is. Dit getal laat zien dat allen die door de Vader aan Christus gegeven zijn daar zullen staan.

Veertig
Dit getal geeft in de Bijbel een erg lange periode aan. Het regende veertig dagen en veertig nachten bij de zondvloed. Even zo lang was Mozes op de berg, was Elia onderweg naar Horeb en was Jezus in de woestijn. Mozes was ook veertig jaar aan het hof van Farao, veertig jaar in de woestijn van Midian en veertig jaar leider van het volk Israël door de woestijn.

Vijftig
De Israëlieten herdachten op het paasfeest dat God hen uit Egypte had bevrijd. Nadat er daarna zeven weken voorbij waren, dus op de vijftigste dag, was het 'wekenfeest'. Dan werd herdacht dat het volk Israël vijftig dagen na de bevrijding uit Egypte bij de Sinaï kwam en daar Gods wet ontving. Na de uitstorting van de Heilige Geest wordt het wekenfeest ‘Pinksteren’ genoemd. Pinksteren is afkomstig van het Griekse ‘pentèkostè’. Dat betekent: vijftigste. Hier heeft vijftig dus een heel bijzondere symbolische betekenis gekregen, als verwijzing naar het heilsfeit van Pinksteren.

---
Augustinus en getallen
Een voorbeeld van het gebruik van getallen als een codeersleutel in de Bijbeluitleg is een stukje uit een preek van Augustinus.
Augustinus gebruikt hier getallen om naar een ‘diepere’ betekenis achter de tekst van Lukas 14: 19 te zoeken.
“De tweede zei: ‘Ik heb vijf juk ossen gekocht’. Vijf koppels ossen: dat zijn de zintuigen van ons lichaam. Ons lichaam heeft vijf zintuigen, zoals iedereen weet. Er zijn mensen die ver afstaan van het geloof, die verslingerd zijn aan het aardse, bezeten van het materiële: ze weigeren iets te geloven als ze het niet met de vijfvoudige zintuigen van hun lichaam kunnen waarnemen. Van die zintuigen maken zij hun eigen maatstaf voor de hele waarheid.”

Aurelius Augustinus, Als korrels tussen kaf. Preken over teksten uit het Marcus- en het Lucasevangelie (Amsterdam: Ambo 2002).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen