Dienaar van de wet

Vergunst is een drukbezet man. Vijftig, soms zestig uur per week is de Apeldoorner wekelijks kwijt aan zijn werk. Daarbij komen nog tal van bestuursfuncties. Lachend: “Ik ben een snelle werker.” Begonnen als leraar geschiedenis en maatschappijleer aan de Driestar, maakte hij een switch naar een rechtenstudie. In gesprek met de vice-president van de Zutphense rechtbank.

Wat voor zaken behandelt u?
“Ik zeg altijd: ik doe alles waar mensen ruzie over kunnen maken. Dienaar van de wet Rechter Vergunst: Ik moet wel eens een Salomonsoordeel vellen Dat kunnen familieruzies zijn, twisten over erfenissen, onenigheid tussen werkgevers en werknemers, niet nagekomen contracten in het bedrijfsleven, maar ook over een afwikkeling van een auto-ongeval of het verkeerd strooien van kunstmest moet ik een oordeel uitspreken.”

Hoe zien uw werkdagen eruit?
“Dat is moeilijk te zeggen. Geen dag lijkt op de andere. Soms heb ik een paar zittingen op een dag. Andere dagen zit ik vooral in de bibliotheek om literatuur na te slaan. Of ik moet bijpraten met een advocaat of andere belangrijke betrokkenen.”

Hoe bepaalt de rechter de hoogte van een straf?
“Een zitting duurt meestal zo’n anderhalf tot twee uur. Aan het einde wordt het vonnis uitgesproken, tenminste als de zaak is afgehandeld. Om de hoogte van de straf te bepalen kijk je naar vergelijkbare zaken uit het verleden. Immers, gelijke gevallen moet je gelijk behandelen. Is een zaak niet afgehandeld binnen de termijn van een zitting, dan wordt de zaak verdaagd tot een paar weken later. Vaak moeten nog getuigen of deskundigen worden gehoord om zo alsnog tot een afgewogen oordeel te kunnen komen.”

Is Nederland gebaat bij hogere straffen?
“In vergelijking met omringende landen hebben wij absoluut geen soft beleid. Ik snap de roep om minimumstraffen in te voeren ook niet goed. Dat is pure symboolpolitiek. Het ontneemt de rechter de mogelijkheid om een op het geval toegesneden beslissing te nemen. Te vaak denkt men dat hogere straffen helpen om de criminaliteit terug te dringen, maar dat is maar zeer de vraag.”

Zijn er dossiers waar u als christen moeite mee heeft?
“Buitenstaanders hebben vaak een verkeerd beeld over de rechtspraak. Over zaken als abortus en euthanasie hoef ik niet te oordelen. Ethische discussies over dit soort gevoeligheden zijn in de jaren tachtig en negentig al uitgevochten voor de rechter. Wel moet ik me af en toe uitspreken over boedelscheidingen en over de omgang van gescheiden ouders met hun kinderen. Dat raakt je christelijke identiteit. Een enkele keer kun je als christen iets van jezelf laten zien. Ik heb wel eens gezegd: ‘Waarom zoveel haat en nijd? Waarom geen genade voor recht?’”

Hoe zou u bijvoorbeeld oordelen over, om maar wat te noemen, de bouw van een minaret of de komst van een rockfestival?
“In de eerste plaats: als rechter ben je dienaar van de wet. Als er geen juridische bezwaren zijn, heb ik als rechter geen enkele ruimte om de komst van een festival tegen te houden of de bouwvoorschriften van een minaret ongeldig te verklaren. De staat is geen middel om godsdienstige overtuigingen door te duwen. Principiële bezwaren moeten niet via de rechter, maar ergens anders worden uitgevochten.”

Welke zaak heeft u het meest geraakt?
“Nog niet zo lang geleden moest ik recht spreken in een heel ingewikkelde zaak. Het ging om een vrouw, die in het buitenland actief was geweest in de seksindustrie. Ze was naar Nederland gekomen en kreeg daar relatie na relatie. Op een gegeven moment had ze drie kinderen bij drie mannen. Maar nu wilde ze terug naar haar geboorteland. Tegelijkertijd wilde ze één van de drie kinderen meenemen, die al jaren bij één van haar ex-mannen woonde. Die man was echter niet de vader van dat kind. Die man wilde dat kind echter niet afgeven, hoewel hij juridisch geen zeggenschap had over dat kind, dat niet van hem was. Het kind woonde bij hem, samen met haar halfzusje. Dan sta je als rechter werkelijk een Salomonsoordeel te vellen. Je moet beslissen over het lot en misschien wel het leven van dat kind.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen