Meeste stemmen gelden…

Een synode is een kerkelijke vergadering. Al vanaf het ontstaan van de nieuwtestamentische kerk zijn zulke vergaderingen bekend (zie kader). Het woordje ‘synode’ is Grieks voor ‘samen op weg’. Een synode is hetzelfde als een concilie. Ook de Gereformeerde Gemeenten hebben verschillende kerkelijke vergaderingen: de kerkenraadsvergaderingen, de classisvergaderingen, de jaarlijkse Particuliere Synode en eens in de drie jaar de Generale Synode. Wat in de ‘mindere’ vergaderingen afgehandeld kan worden, wordt niet op de ‘meerdere’ vergadering besproken. Dat wil zeggen: dingen die binnen de kerkenraad kunnen worden geregeld, worden niet besproken op de classisvergadering. Maar komt de kerkenraad er zelf niet uit, of is een gemeentelid het niet eens met een besluit van de kerkenraad, dan kan het punt worden ingebracht op de classisvergadering. En komen de mannen ook daar niet tot een bevredigende oplossing, dan wordt er een beroep gedaan op de Particuliere Synode. Daarna kan een zaak worden ingebracht op de Generale Synode (zie afbeelding).

Voor iedereen
Soms zijn er zaken die meerdere gemeenten of het geheel van het kerkverband betreffen. In dat geval is het logisch dat men er ook gezamenlijk over vergadert. Besluiten die landelijk genomen worden gaan bijvoorbeeld over de kerkelijke organisaties, zoals bijvoorbeeld de Vluchtheuvel, het deputaatschap Bijbelverspreiding of de Jeugdbond. Ook gaan die besluiten over het gebruik van de Statenvertaling in de erediensten en de psalmberijmingen die worden gezongen. Besluiten worden genomen door een onderwerp in stemming te brengen. De meerderheid van stemmen geldt. Tenminste, als wat besloten wordt in overeenstemming is met het Woord van God. De afgevaardigden proberen in onderling overleg te komen tot een zo groot mogelijke meerderheid in de beslissing. Een besluit nemen met één stem meerderheid, is een synode onwaardig.

Roepende kerk
De Generale Synode wordt ‘bijeengeroepen’ door de roepende kerk. Dat is iedere keer een andere gemeente. Voor de Generale Synode die in september begint, is dat de gemeente van Tricht-Geldermalsen. Deze gemeente zorgt er – samen met de medewerkers van het Kerkelijk Bureau – voor dat de stukken voor iedereen aanwezig zijn, is verantwoordelijk voor de verkiezing van het moderamen – zeg maar: het bestuur - en de opening van de synode. Ook organiseert de roepende kerk de bidstond voor de synode. Tijdens deze bidstond wordt een preek wordt gehouden en om wijsheid en de leiding van de Heere gebeden.

Mannelijke leden en doopleden mogen als belangstellenden bij de synode aanwezig zijn. Maar wanneer er besluiten over personen worden genomen, gaat de vergadering ‘in comité’. Dat betekent dat niet-ambtsdragers dan de ruimte moeten te verlaten. Vanuit de ‘zusterkerken’ zijn ook vertegenwoordigers uitgenodigd. Zusterkerken zijn de Netherlands Reformed Congregations in Noord- Amerika, de Gereja Jemaat Protestan di Papua en de Nigeria Reformed Church.

Koning van de kerk
De Rooms-Katholieke kerk wordt van bovenaf geregeerd – door de paus-kardinalen-aartsbischoppenbisschop- pastoor. In de tijd van de Reformatie werd het omgekeerde model ingevoerd. De plaatselijke gemeente is zelfstandig; die gemeenten kiezen hun afgevaardigden naar de classis. Van daaruit worden afgevaardigden gekozen die deelnemen aan de Particuliere Synode. Vanuit de Particuliere Synode worden weer deelnemers afgevaardigd naar de Generale Synode. Op de Generale Synode worden besluiten genomen die in de lagere vergaderingen niet genomen konden worden of waar beroep over ingediend is. Daarnaast worden besluiten genomen die overstijgend zijn en alle gemeenten betreffen. Het is belangrijk en bijbels dat een kerkverband goed georganiseerd is: Laat alle dingen eerlijk en met orde geschieden (1 Korinthiërs 14: 40). Maar het is nog belangrijker om altijd te bedenken dat er maar één Koning van de kerk is: de Heere Jezus Christus. Hij is Koning van de Kerk, die kerkmuren overstijgt. Hij regeert Zijn Kerk, Hij heeft het laatste Woord. Daarom is gebed nodig voor elke kerkelijke vergadering, in klein en groot verband. Het gebed of Hij wil leiden en regeren door Zijn Woord en Geest. In de Kerk van alle tijden en plaatsen, binnen het geheel van de Gereformeerde Gemeenten, in de plaatselijke gemeente, in eigen huis en hart.

---
Jeruzalem en Dordrecht: synodeplaatsen

Dordrecht, 1618-1619
De spanning is voelbaar in de vergaderzaal in de Kloveniersdoelen in Dordt. De Staten-Generaal hebben een Nationale Synode bijeen laten roepen. Tijdens deze synode, onder leiding van ds. Johannes Bogerman, worden ‘remonstranten’ ter verantwoording geroepen voor de leer die zij voorstaan. Het besluit van de Synode valt uit in het voordeel van de contra-remonstranten. De standpunten tegen de remonstranten worden uiteengezet in vijf punten: de Dordtse Leerregels. De opstelling van de Dordtse Leerregels is niet de enige belangrijke uitkomst van deze vergadering. Er wordt ook besloten de hele Bijbel uit het Hebreeuws en Grieks in het Nederlands te vertalen. Daarnaast wordt tijdens de synode in Dordrecht de Dordtse Kerkorde aangenomen, die voor een groot deel nog altijd de gang van zaken in de Gereformeerde Gemeenten bepaalt. De synode van 1618-1619 is dus nog steeds van grote invloed op de gang van zaken de kerk.

Jeruzalem, 49
Hoewel de synode van Dordt één van de bekendste is, was het zeker niet de eerste. Bekend is bijvoorbeeld de Synode of het Concilie van Efeze in 449. Het allereerste Concilie was die in het jaar 49 in Jeruzalem. Deze ‘synode’ wordt ook wel het apostelconvent genoemd. In Handelingen 15 kun je hierover lezen. Paulus en Barnabas zijn als afgevaardigden vanuit de gemeente van Antiochië aanwezig. Tijdens deze vergadering worden door de apostelen besluiten genomen ten aanzien van de regels waar bekeerde heidenen zich al dan niet aan moeten houden. Bekeerde Farizeeërs vonden dat ook de heidenen besneden moesten worden en de wetten van Mozes moesten houden. De apostelen willen het degenen die zich uit de heidenen tot God bekeren niet lastig maken. De volgende regels worden voorgeschreven: bekeerde heidenen moeten zich onthouden van de dingen die door de afgoden besmet zijn, van hoererij, van het verstikte en van bloed.

---
“Gelukkig zijn er altijd ook jongeren”

Hoe belangrijk zijn de kerkelijke vergaderingen? Oud-hoofdredacteur van Daniël ds. P. Mulder was tijdens de vorige Generale Synode lid van het moderamen. Hij noemt een paar redenen waarom die vergaderingen belangrijk zijn.

“In de eerste plaats wil de Heere dat Zijn kerk door de ambten wordt geregeerd. Eigenlijk behartigen deze kerkelijke vergaderingen in opdracht van Christus de belangen van – een deel van – Zijn kerk op aarde. In ons geval van de gemeenten waarin de Heere ons een plaats heeft gegeven.”

Bijbels geluid
“Er moet zendingswerk gedaan worden. De kerk moet het geluid van de bijbelse waarden en normen laten horen naar overheid en samenleving. Zeker vandaag! De hoofdlijnen van dat zendingswerk en de contacten met de overheid bepaalt de Generale Synode. De uitvoering wordt door de synode aan ‘deputaten’ opgedragen Zij leggen na drie jaar verantwoording af in de synode. Zulk werk gebeurt ook een beetje namens de jongeren. Meeleven kun je doen door bijvoorbeeld de bidstond bij te wonen. Het is goed rond Gods Woord samen te komen aan de vooravond van deze belangrijke vergaderingen. En Zijn zegen en leiding samen te vragen. In de Utrechtse kerk zijn altijd heel wat mannen die een stuk van een vergaderdag bijwonen. Daar zijn gelukkig altijd ook jongeren bij. Zij leven mee; en beleven meteen een stukje onderlinge verbondenheid.”

Niet te organiseren
“In Handelingen 15 lezen we van de eerste synode. Het ging over vragen van het zendingswerk. Opmerkelijk is hoe de apostelen en ouderlingen het genomen besluit meedelen: Het heeft de Heilige Geest en ons goedgedacht, schrijven ze. Vanuit diepe afhankelijkheid van de Heilige Geest had men beraadslaagd. Nu mogen zij ook geloven dat deze ‘Sturing’ er was. Zo mogen zij als ambtsdragers leiding geven. Zullen wij samen, ouderen en jongeren, in en buiten de eredienst, bidden of de Heere deze leiding ook ons wil geven? Dat kunnen wij niet organiseren. Onze zonden zouden dat verhinderen. Maar de Heere kan het genadig geven. En dat zou zijn tot echt welzijn van Zijn kerk en tot eer van Zijn Naam.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen