Een prachtig Boek

Wim van ’t Zelfde fietste naar C&A om een nieuw pak. Hij had net een nieuwe baan gekregen en moest daarvoor een pak hebben. Onderweg kwam hij langs de boekwinkel van Lindenberg in Rotterdam. Daar lag een prachtige oude Bijbel, voor ‘maar’ 250 gulden. Hij kon die niet laten liggen. Dus werd de Bijbel gekocht. Van de rest van het geld kon nog net een stropdas gekocht worden. Wims moeder betaalde een nieuw pak. “En wat denk je dat er bewaard is gebleven?”, vraagt Van ’t Zelfde. “De Bijbel natuurlijk. Dat pak is al lang weggegooid.” Hij wijst een grote, oude Bijbel aan, die er nog mooi uitziet. “Kijk hier ligt-ie.” Het is één van de vele Bijbels in het Bijbelmuseum. Ze liggen er in allerlei soorten en maten. Vooral veel Bijbels die na de eerste gedrukte Statenbijbel in 1637 verschenen. Er ligt een kanselbijbel die versleten is doordat veel dominees er op geleund hebben. Een enorm dikke, maar illegaal gedrukte Statenbijbel uit 1643. “De meeste soorten Nederlandse statenbijbels liggen hier wel”, zegt Van ’t Zelfde.

Half jaarsalaris
Voor Van ’t Zelfde bleek de Bijbel meer waard te zijn dan zijn eerste pak. “Toen ging het nog vooral om het boek zelf, later ook om de inhoud van het boek.” Het museum is er het bewijs van dat niet alleen de boeken mooi zijn, maar ook de inhoud. Zo’n mooie grote Statenbijbel kostte in de zeventiende eeuw zo’n 100 gulden. Dat was een half jaarsalaris van een ambachtsman. Maar dat geld was goed besteed. De Bijbels waren van hoge kwaliteit. De inhoud was zuiver. En er werd goed hout, leer en papier gebruikt. “Kijk maar, dit ziet er toch nog prachtig uit. Is wel 350 jaar oud!” Overigens lusten ook de muizen er wel pap van, zo blijkt uit een exemplaar dat half door de muizen verorberd is. De Bijbels zijn ook echt veel waard. Wat denk je van een Staphorster Bijbel, het ‘boek vol zilverwerk’? Het museum is niet voor niets goed beveiligd tegen diefstal.

Mooi
Veel Bijbels in het museum bevatten mooie platen, die de Bijbelse geschiedenissen en gelijkenissen uitbeelden. Soms zijn ze zelfs met de hand ingekleurd en met bladgoud ingelegd. Deze platen laten niet alleen de geschiedenis zien, maar vertellen ook veel over de tekenaar of schilder. Op de ene landkaart in een Bijbel zie je dat Nieuw-Guinea nog aan Australië (“Hollandia Nova”) vast zit. De rest van Australië en de zee eromheen is nog wit – onbekend gebied in 1686. In een iets latere Bijbel is te zien dat inmiddels bekend is dat Australië een apart eiland is. Ook zie je dat iedere bijbellezer een geschiedenis iets anders leest. Een tekenaar uit Italië tekent de ontmoeting tussen Jakob en Rachel in het Italiaanse, Toscaanse landschap. Ze omhelzen elkaar op z’n Italiaans. Bij een Hollandse tekenaar geeft Jakob alleen een handkus aan Rachel, terwijl ze elkaar ontmoeten in een landschap dat op de Alblasserwaard lijkt. In een Lutherbijbel draagt de duivel bij de verzoeking van Jezus in de woestijn een monnikspij. Dat laat zien hoe groot de afkeer van de Rooms-Katholieke kerk en de monniken was. Al deze mooie platen laten zien hoe belangrijk de Bijbel is. Grote schilders zoals Rembrandt vonden het niet te min een Bijbel te illustreren.

Gids
De Bijbel is een gids. Soms heel letterlijk. De Bijbels in het museum zijn vele eeuwen meegegaan. Soms staat er een hele familiegeschiedenis in: toen overleed over-opa aan die ziekte, toen leidde de pokkenepidemie tot de dood van iemand anders. Blijkbaar vonden mensen houvast in hun Bijbel. Daar schreven ze de belangrijke gebeurtenissen op. Waarschijnlijk hebben ze niet alleen houvast gevonden in de familiegeschiedenis op het schutblad. Vooral uit de inhoud konden ze troost putten: het geloof in Jezus Christus is de enige vaste grond. In het Bijbelmuseum kun je zien hoe mensen de Bijbel gebruikten en nog steeds gebruiken. Daar zie je hoeveel de Bijbel waard is.

www.statenbijbelmuseum.nl
---
“Mooie platen en tekeningen”

Marijke Evertse uit Brakel
Wat vind je van het museum?
“Ik heb een heel ander beeld gekregen van het uiterlijk van de Bijbel. Hier heb je allemaal mooie grote Bijbels met mooie platen erin.”
Waarom zouden andere jongeren hier moeten gaan kijken?
“Vooral om de mooie platen en tekeningen in de Bijbels. Dat vind ik toch wel het mooiste aan dit museum.”

Corianne Slegh uit Delwijnen
Hoe dacht je dat het museum zou zijn?
“Oubollig. Allemaal oude Bijbels.”
En hoe was het?
“Er waren wel veel oude Bijbels, maar die zijn juist wel interessant. Ik vond vooral de platen in de Bijbels erg mooi. Die brengen de geschiedenis heel duidelijk naar voren. Ook zie je dat iedereen een geschiedenis op zijn eigen manier leest.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen