Elke bladzij is een dag der zaligheid
Het kerkelijk jaar is niet Bijbels, wel veelzeggend
Aan het begin van een schooljaar was je nieuwsgierig naar de nieuwe schoolagenda. Vaak vond je hem saai. Daarom kocht je een andere. Je moeder riep: ‘Koop je een christelijke?’ Christelijk? Ja, een christelijke agenda begint elke week met de zondag. In gesprek met ds. G. Clements over het kerkelijk jaar.
Ieder jaar herdenken we in onze kerken de heilsfeiten. Is dat een Bijbelse of nieuwtestamentische gewoonte? “Nee, in de Bijbel kennen wij alleen de wekelijkse viering van de opstanding van Christus: onze zondag. Ze is het hart van het kerkelijk jaar dat pas in de na-Bijbelse tijd tot ontwikkeling kwam.”
Maar, hoe is dit gebruik dan in de kerken gekomen?
“Pasen is het oudste officiële feest. Het ontstond uit de viering van de zondag. Athanasius noemde de paaszondag de ‘eerstgeborene van de feesten’. Op het concilie van Nicea (325) is de paasdatum vastgesteld: de zondag na de eerste volle maan in de lente. De vijftig dagen na Pasen vormen dan de Paastijd, met daarin op de veertigste dag de hemelvaart en op de vijftigste dag het Pinksterfeest. Al spoedig gaf men ook aandacht aan de periode voor Pasen. Weer een periode van vijftig dagen, die wij kennen in zeven lijdenszondagen uitlopend op de Goede Vrijdag als grote gedenkdag. Een tweede belangrijke periode in het kerkelijk jaar is de Kersttijd. Deze gedenktijd is van latere datum. Ooit werd 25 december gevierd bij de Germanen. De boze werd verjaagd en het licht begroet. Deze dag werd gekerstend door de geboorte van Christus te vieren als het Licht der wereld. Ook nu begon men de perioden ervoor en erna aandacht geven. De zondagen ervoor vormen de advent.”
Geen Bijbelse gewoonte, wel goed?
“Ja, het kerkelijk jaar is een gezegend middel om Gods grote daden te overdenken. De heilsfeiten bepalen ons er bij dat elke bladzij in onze agenda een dag der zaligheid is.”
Welk geestelijk nut kunnen we verkrijgen uit het vieren van de grote feesten?
“Op indrukwekkende manier is daarvan belijdenis afgelegd in de Cathechismus. Met Kerst, dat Christus met Zijn onschuld mijn zonde, waarin ik geboren ben, bedekt. Met Goede Vrijdag, dat niet anders voor mijn zonden kon betaald worden dan door de dood van Gods Zoon. Met Pasen, dat Hij de dood heeft overwonnen. Met Hemelvaart, dat Hij in de hemel mijn Voorspraak is en mij een plaats bereid. Met Pinksteren, dat de Heilige Geest mij Christus en Zijn weldaden deelachtig maakt, mij troost en eeuwig bij mij blijft.”
De lijdensweken bepalen ons bij woorden als ‘schuld’ en ‘straf’. Geen woorden van deze tijd.
“Het is waar dat de moderne mens zich heeft vrijgevochten van ieder gezag boven hem. Maar denk echter niet dat de tijd van Luther meer open stond voor het gezag van God en de rechtvaardige eis van Zijn wet. Later schrijft Luther dat hij er God om haatte en vroeg: ‘Houdt U dan nooit op om mij te plagen?’ We moeten nooit vergeten dat de weerstand tegen een rechtvaardig God stamt uit het paradijs. Het is altijd een wonder als een mens voor de Heere buigt en belijdt: ‘Uw doen is enkel majesteit, aanbiddelijke heerlijkheid, en uw gerechtigheid onendig’.”
Is er ook een zondag in het jaar aan de verwachting van Christus’ wederkomst gewijd?
“Nee, maar het is goed na Pinksteren over de wederkomst te preken. Het bepaalt ons erbij dat het einde van alle dingen nabij is: Zijt dan nuchteren, en waakt in de gebeden (1 Petrus 4: 7).”
Wij leven in de nieuwtestamentische tijd en herdenken de heilsfeiten. Maakt dit het geloofsleven anders dan van een oudtestamentisch mens?
“Het Oude Testament eindigt onvervuld. En deze allen hebben de belofte niet verkregen (Hebreeën 11:39). Het Nieuwe Testament is de tijd van de vervulling. Toch is de heerlijkheid van de oudtestamentische heilsbelofte ook in het Nieuwe Testament niet ten volle vervuld. De pelgrim is in hope zalig. Hier is het land van de rust niet. Heel mooi zie je dat in Bunyan’s Christenreis. Al kende Christen de bewuste vergeving van zonden, toch bleef Hoop zijn vriend. Als hij in het water van de doodsrivier dreigt te verzinken, roept hij: ‘Ik zal het beloofde land nooit zien’. Hoop zegt: ‘Jezus Christus is gisteren en heden Dezelfde tot in der eeuwigheid’. Dan zegt Christen: ‘Heil ons, ik voel nu grond!’ En zo kwam hij thuis.”
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 18 maart 2010
Daniel | 32 Pagina's