Jaarwisseling in de biblebelt

“De jaarwisseling is relatief rustig verlopen, zo heette het op Nieuwjaarsdag. Toch is ‘rustig’ niet het eerste woord dat opkomt als de voorlopige balans wordt opgemaakt van de schade: 1370 brandstichtingen, 97 gevallen van geweld tegen hulpverleners, ongeveer 800 arrestaties. In totaal werden 2753 incidenten geregistreerd, de 7641 vuurwerkincidenten niet meegerekend. De politie was paraat op een nog niet eerder vertoond niveau. In de grote steden draaiden Openbaar Ministerie en rechtbanken overuren om verdachten via ‘supersnelrecht’ meteen te kunnen berechten. Als treurig dieptepunt vierde menige leerkracht Oud en Nieuw op school, om te voorkomen dat hij op 1 januari slechts smeulende resten zou aantreffen…” Aldus De Volkskrant op 3 januari 2009.

Tienduizenden euro’s schade
In de nieuwjaarstoespraken die zij ieder jaar houden, lieten korpschefs van de politie, burgemeesters en Officieren van Justitie zich somber uit over het gedrag van Nederlanders op straat. Op zijn wekelijkse persconferentie op 11 januari 2008 sprak premier Balkende zelfs van een “zieke mentaliteit” en een “gebrek aan beschaving”. De onrust rond de jaarwisselingen lijkt alleen maar erger te worden. Bleef het eerst bij incidenten rond het gebruik van vuurwerk, de laatste jaren nemen het geweld en de vernielingen toe. Het lijkt wel of bij sommige mensen rond Oud en Nieuw alle remmen los gaan. In veel gemeenten wordt aan het einde van het jaar voor tienduizenden euro’s schade aangericht. Auto’s, brievenbussen, afvalbakken, bushokjes, verkeersborden en zelfs huizen moeten er aan geloven.

Rumoerige Biblebelt
Sinds een paar jaar berichten de media ook over een ander opmerkelijk feit. Uit onderzoek van de Politieacademie is gebleken dat in gemeenten waar meer dan 5 procent van de inwoners heeft gestemd op SGP of ChristenUnie, maar liefst vier keer zo veel overlast is rond de jaarwisseling dan in plaatsen waar minder dan 5 procent op deze partijen stemt. Het onderzoek wees uit dat ongeregeldheden rond Oud en Nieuw in verhouding veel vaker voorkomen in dorpen die zijn gelegen in de zogenaamde ‘biblebelt’. Deze ‘bijbelgordel’ loopt van de Zeeuwse eilanden via het rivierengebied van de provincies Zuid-Holland, Utrecht, Gelderland naar de Veluwe en vervolgens naar de kop van Overijssel. Het overgrote deel van de Daniëllezers woont in deze strook. Ook het Reformatorisch Dagblad constateerde dat de biblebelt met oudjaar rumoeriger is en dat er in dit gebied meer schade wordt aangericht dan in plaatsen erbuiten. In veel gemeenten met een grote reformatorische bevolkingsgroep zijn de problemen rond de jaarwisseling groter dan het landelijk gemiddelde…

Dubbelzinnige houding
Hoe de gemiddelde Nederlander hier tegen aan kijkt, is niet moeilijk in te denken. “Aan de ene kant houdt men zich aan allerlei normen rond kleding, omgaan met de zondag en televisiebezit. Aan de andere kant lijkt het alsof het gedrag rond de jaarwisseling, maar ook zwartwerken of creatief omgaan met de belastingaangifte tot een heel andere categorie behoort.” En: “In orthodox-christelijke gezelschappen heerst een dubbelzinnige houding ten opzichte van overheidsgezag. We moeten ons onderwerpen aan de overheid, maar sommige zaken kunnen we best onderling regelen, zo menen ze.” Een ander meende dat jaarwisseling op zaterdagavond perfect is voor ‘die kleine plaatsen’: “Dan moeten ‘ze’ zondag naar de kerk en is het veel rustiger…”

Uitlaatklep voor jongeren
Opvallend is ook dat blijkbaar veel van de onrust veroorzaakt wordt door jongeren. Diverse jongeren moesten zelfs voor de rechter verschijnen om zich te verantwoorden voor hun daden. Het politierapport concludeerde dat jongeren in de biblebelt hun kans schoon zien om de jaarwisseling als uitlaatklep te gebruiken. Wat vinden onze jongeren eigenlijk van deze berichten in de media? Annemieke Kwetters vertelt dat haar woonplaats Veen behoorlijk berucht is als het om Oud en Nieuw gaat. “Na middernacht werd er altijd een groot vuur gemaakt op een kruitpunt midden in Veen. Dit liep zo uit de hand dat de gemeente de politie en de Mobiele Eenheid inzette om de rust terug te brengen.” Wat vindt ze ervan dat er een verband wordt gelegd tussen de biblebelt en de onrust met oud en nieuw? “Onzin, dat heeft er totaal niets mee te maken. Hier in het dorp was het van alle soorten wat. Kerkelijke mensen, maar ook niet kerkelijke. Het is makkelijk te zeggen dat als er iets in de biblebelt gebeurt de refo’s dat gedaan hebben. Je kunt toch ook niet zeggen dat als er in Brabant of Limburg iets gebeurt, alle katholieken dat hebben gedaan?”

Tijd om te veranderen
Pieter-Jan de Lange en Eline van den Bosse uit Kapelle-Biezelinge denken daar anders over. Pieter-Jan: “Het is inderdaad vaak onrustiger in dorpen die liggen op de biblebelt. Het is begrijpelijk dat het dan in verband wordt gebracht met de jongeren uit onze gezindte. De dorpen bestaan voor een groot deel uit mensen uit onze gezindte en als daar ook nog eens precies die onrust plaats heeft, is de link snel gelegd. Het is jammer dat wij als christenen dat imago krijgen. De wereld zou anders over ons moeten spreken en denken.”
Eline is het daar mee eens. Hoewel er in Kapelle geen sprake is van rellen met Oud en Nieuw zegt ze: “Dit is echt beschamend om te lezen. We zijn geleerd dat we gezag moeten hebben voor de mensen die over ons gesteld zijn. Maar in plaats dat we gehoorzamen, plegen we zelfs geweld tegen hen. We maken onze gezindte tot een schande, in plaats van tot een voorbeeld. Ik vind dat het tijd wordt om dit te veranderen. Natuurlijk is het leuk om vuurwerk af te steken, maar er zijn wel grenzen.”

Geen haar beter
Marieke van der Velde, Ingrid Herweijer en Geerd Struik wonen in Dirksland. Marieke geeft aan dat met Oud en Nieuw veel mensen, jong en oud, de straat opgaan om elkaar een goed nieuwjaar te wensen. Dan gaat de ‘jeugd’ naar het spui, een plek waar een vreugdevuur wordt gemaakt om het nieuwe jaar in te wijden.
Ingrid: “In het afgelopen jaar is er bij mijn weten geen sprake geweest van rellen of ‘explosieve onrust’ in Dirksland. Dat was andere jaren wel anders. Het is nog niet zo lang geleden dat de ME er aan te pas moest komen om de hulpverleningsdiensten te ondersteunen bij uit de hand gelopen rellen.” Ze vraagt zich af of de biblebelt niet té nadrukkelijk in de schijnwerpers staat. Toch wil ze het ook niet direct ontkennen: “Kerkelijke jongeren - mezelf ingesloten - zijn geen haar beter dan onkerkelijke jongeren, al wéten ze wel beter. Kennelijk maakt de jaarwisseling ook onder kerkelijke jongeren zoveel los, dat ze zich laten meeslepen in een uitgieting van losbandigheid.”

Voorbeeldfunctie
Marieke: “Je kunt niet omdat het toevallig Oud en nieuw is al je normen en waarden aan de kant zetten om te doen waar jij dan toevallig zin in hebt. We horen nog wel een zekere voorbeeldfunctie te hebben.”
Geerd: “Het valt niet te ontkennen dat christelijke jongeren een rol spelen in de onrust. Maar daarom vind ik het nog wel jammer dat er zo de nadruk op wordt gelegd. Er lopen ook genoeg onchristelijke jongeren rond. We moeten ons als jeugd in ieder geval wel heel goed realiseren dat er niet alleen naar ons als persoon, maar ook naar ons als christen gekeken wordt.”

---
“Doe niet als de wereld”
Hoe breng je de laatste uren van het oude jaar en de eerste uren van het nieuwe jaar door? Ds. A. Verschuure uit Scherpenzeel wijst op Romeinen 12: 2a. “Paulus schrijft daar over hoe onze levenswandel moet zijn voor Gods aangezicht: En wordt dezer wereld niet gelijkvormig, maar wordt veranderd door de vernieuwing uws gemoeds. Wordt dezer wereld niet gelijkvormig. Dat betekent: doe niet hetzelfde als de boze wereld. Neem niet dezelfde vorm aan in je gedrag als de boze wereld. Dat geldt voor elke dag en dus ook voor ons gedrag tijdens de jaarwisseling. Paulus wijst dus op de buitenkant die anderen zien en de binnenkant: hoe het zou moeten zijn in ons hart.”

Hier en nu
Wat dat wereldse gedrag is? Ds. Verschuure wijst op Romeinen 13. “Daar noemt Paulus vier dingen. Opstaan tegen de overheid (vers 1 en 5), wandelen in brasserijen, wandelen in dronkenschappen en wandelen in ontuchtigheden (13b). Als het gaat over de overheid: Wees niet opstandig tijdens de jaarwisseling. Luister naar de regels van Gods dienares, de plaatselijke overheid. Wandel ook niet in brasserijen. Paulus bedoelt daarmee een leven in overdaad, zonder enige ernst, waarin het alleen gaat om het hier en nu. Wat geeft de wereld overdadige geld uit voor vuurwerk… En de wereld geniet bij de jaarwisseling alleen van het hier en nu. Levensernst is daarbij niet te vinden. De Heere zegt tegen ons: ‘Doe dat niet’. Koop geen vuurwerk, besteed daar je geld niet aan. Kunnen we ons als rentmeester het bedrag wat we daarvoor uitgeven aan de Heere verantwoorden? Maar laat er iets zijn tijdens de jaarwisseling van de levensernst; weer is er een jaar voorbij, weer zijn wij nader gekomen bij de eeuwigheid. Vuurwerk gooien en bidden ‘Mijn ziel doorziet gij uw lot, hoe zult gij rechtvaardig verschijnen voor God?’ kan niet samengaan. Dat geldt ook voor wandelen in dronkenschappen. ‘Onmatig zuipen van wijn of sterke drank’, aldus de kanttekening. De Heere zegt dat we niet op de boze wereld moeten lijken. Laat het overmatige drankgebruik na, altijd, ook tijdens de jaarwisseling. En wandel niet in ontuchtigheden. Want wat gaat dat vaak samen: feesten, drinken en onkuise gedachten, woorden en daden. Doe dat niet. Leer met Jozef bidden: zou ik zulk een groot kwaad doen en zondigen tegen God?”

Smekend
Over het belangrijkste, ook bij de jaarwisseling, is ds. Verschuure duidelijk: “Het gaat er om dat ons innerlijk wordt vernieuwd door het wonder van de wedergeboorte. Het gaat er om dat de Heilige Geest ons dode hart levend maakt. Het zou groot zijn als je tijdens de jaarwisseling – alleen of als gezin – in onwaardigheid en ootmoed, smekend op je knieën zou gaan. ‘Heere, neig mijn hart en voeg het sâam tot de vreze van Uw naam’.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen