Ophouden met Sint

Steeds minder mensen vieren nog ouderwets Sinterklaas. Uit een onderzoek van 100% NL Magazine blijkt dat 16 procent van de Nederlanders het feest dit jaar aan zich voorbij zal laten gaan. Een onderzoek van de Britse krant The Times gaat nog verder. Ophouden met Sint, aldus het dagblad: We strooien gewoon cadeaus rond, we jagen anderen op kosten, bovendien hebben we ons geld nu wel voor belangrijker zaken nodig. Wie was Sinterklaas eigenlijk? Sinterklaas is een verbastering van de namen Sint en Nicolaas. Nicolaas van Myra werd rond het jaar 280 geboren in Patara, in het zuiden van Turkije. Volgens een oude overlevering komt Nicolaas uit een rijk en zeer gelovig gezin. In ieder geval werd Nicolaas op 19- jarige leeftijd tot priester gewijd in de vroegchristelijke kerk. Enkele jaren later bekleedde hij al het ambt van bisschop.

Bovennatuurlijk
Omdat zijn ouders vroeg stierven, kreeg de jonge bisschop beschikking over het geld dat van zijn ouders was. Van dat geld en van zijn eigen inkomen deelde hij onder de armen en zieken. Er heerste in die tijd de pest in Myra. Het is lastig om te bepalen wat waar en wat niet waar is over het leven van Nicolaas. Verschillende mythen doen de ronde, die aan Nicolaas bovennatuurlijke krachten toeschrijven. Zo zou hij eens drie jongens uit de dood hebben opgewekt, die door een herbergier vermoord waren.

Kaakslag
Het is goed mogelijk dat Nicolaas aanwezig is geweest bij het concilie van Nicea in 325. In de Oosters- Orthodoxe traditie gaat het verhaal dat Nicolaas Arius een kaakslag gaf, omdat Nicolaas kwaad werd over Arius’ verloochening van de Drie-eenheid Gods. Hiervoor werd Nicolaas in de kerker gegooid, maar ‘s nachts zou hij uit zijn boeien bevrijd zijn door Maria. Bovendien zou hij van haar zijn bisschoppelijke gewaden terug hebben gekregen, alsook een Bijbel. Twee jaar na zijn dood, op 6 december 352, werd Nicolaas heilig verklaard. Sint Nicolaas.

Reformatie
Tot zover het opmerkelijke ‘levensverhaal’ van Nicolaas. Wat er werkelijk van waar is, blijft een vraag. Na de dood van de bisschop van Myra hebben de Rooms-Katholieke kerk en de Oosters-Orthodoxe kerk een feestdag ingesteld om de goede werken van Nicolaas in ere te houden. In de loop van de geschiedenis ontaardde Sinterklaas echter steeds meer tot een dag van kermis en openbare dronkenschap. In Nederland is het vooral de predikant Wittewrongel (1609-1662) die waarschuwde tegen het vieren van Sinterklaas. Hij hekelde de heidense en roomse elementen in het Sinterklaasfeest. In zijn boek Christelicke Huys-houdinghe gaat de Amsterdamse predikant uitgebreid in op bezwaren tegen de verering van de ‘goedheiligman’. ”Wie ziet niet dat de vruchten van de Sint- Nicolaasavonden onvruchtbare werken der duisternis zijn? Zal men voor zijn jonge kinderen Sint- Nicolaasgoed kopen, om hun al van hun tere jeugd met zulk grof bijgeloof en afgoderij te bezoedelen?“

Mijter
Waarom gebruikt Wittewrongel zulke stevige taal tegen het vieren van Sinterklaas? Dat is omdat hij het feest en de gebruiken niet los kan zien van de Germaanse invloeden die het feest in de loop van de tijd heeft ondergaan. Het rijden van Nicolaas op een schimmel zou verwijzen naar de Germaanse oppergod Wodan, die meestal eveneens afgebeeld staat als een ruiter. Ook heeft Wittewrongel moeite met de kerkelijke kledij van de Sint. De mijter, de staf, het kleed met daarop een kruis hebben immers veel raakvlakken met de kleding van roomse priesters.

Naastenliefde
Steeds minder mensen vieren Sinterklaas. The Times vindt zelfs dat Sinterklaas een verkeerde invloed heeft op kinderen. Die zouden alsmaar meer willen. En als deze crisis iets geleerd heeft, dan is het wel dat hebzucht zondig is. Sinterklaas zou een rooms feest zijn, omgeven met heidense mythes, waarschuwt Wittewrongel. Daarmee heeft deze Amsterdamse oudvader een punt. Maar sinds de zestiende eeuw heeft Sinterklaas een andere ontwikkeling meegemaakt. De invloed van Rome is sterk naar de achtergrond gedreven. Door de reclame is Sinterklaas in de eerste plaats een gezellig familiefeest geworden. En dat is op zichzelf niet verkeerd. Juist in tijden van crisis en individualisme is het fijn als je nog met vrienden, kennissen of familie bij elkaar mag zijn. En het geven van cadeaus aan elkaar is ook niet per definitie verkeerd. Dat drukt iets van waardering en verbondenheid uit. Geven van je overvloed is zelfs een Bijbelse opdracht. Denk in deze donkere dagen voor Kerst dan ook eens aan jongeren die het minder goed hebben dan jij, of aan iemand die eenzaam is. Nicolaas van Myra stelt jou voor de vraag hoe het zit met jouw geldbesteding. Zit het Bijbels gezien goed met jouw verlangen naar cadeaus? Geef jij anderen wat je Bijbels gezien hoort te geven? Niet om daarmee wat te worden voor een ander, maar uit liefde voor je naaste.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen