Händel en zijn Messiah

Wat is de Messiah voor een muziekstuk?
“De Messiah – Messias in het Nederlands – is Händels grootste meesterwerk. De teksten in dit muziekstuk zijn allemaal letterlijke Bijbelteksten, die door koor en solisten in het Engels worden gezongen. Die teksten gaan maar over een ding: het heilswerk van Christus. Händel deelde de Messiah op in drie delen. In de eerste plaats de profetieën in het Oude Testament over de komst van de Messias. Daarna Zijn dood, de opstanding en de hemelvaart. En ten slotte Zijn wederkomst en heerschappij.”

Dus Händel bedacht niet zelf de teksten, maar gebruikte Bijbelteksten?
“Händels tekstschrijver Charles Jennens zocht een reeks teksten uit waarmee hij naar Händel ging. Die maakte hier passende muziek voor. Meer eigenlijk, hij schreef muziek die de tekst vertólkt. Heel letterlijk en soms ook heel suggestief is het een muzikale uiting van de tekst.”

Wat bedoelt u met vertolken?
“Neem als voorbeeld het indrukwekkende ‘Surely, he hath borne our griefs, and carried our sorrows’. Waarlijk, Hij heeft onze krankheden op Zich genomen en onze smarten heeft Hij gedragen. De inleiding door fel vioolspel symboliseert de zweepslagen waarmee de Borg werd getroffen. Maar dan klinkt krachtig de profetie ‘Surely’ de uitroep van het waarachtig geloof. Dit voorbeeld laat zien dat Händel met zijn muziek dicht aansluit bij de Bijbeltekst. Hij brengt de boodschap van de tekst in de muziek tot klinken.”

Als je de Messiah uitvoert, welke vragen komen er dan bovendrijven met betrekking tot het wel of niet geoorloofd zijn van deze muziek?
“Ik denk dat het zeker geoorloofd is deze muziek uit te voeren en er naar te luisteren. Daar ben ik echt van overtuigd. De Messiah vraagt er mijns inziens wel om dat hij wordt uitgevoerd door mensen die een persoonlijke binding hebben met het christelijk geloof. Zo vind ik het ook een stuk dat thuis hoort in een kerk en niet in een concertzaal. Als je de Messiah vergelijkt met de passionen van Johann Sebastian Bach, de Mattheüs- en Johannespassion, speelt nog een andere vraag. Mag je de woorden die Jezus in het Evangelie sprak, door een solist laten uitvoeren? Daar wordt wisselend over gedacht. Bij respectvolle en eerbiedige uitvoering heb ik er niets op tegen. Wij zingen toch ook allemaal Psalm 22: 1? Maar deze vraag is bij de Messiah niet aan de orde. Daar wordt Jezus nooit sprekend ingevoerd. Om terug te komen op je vraag: ‘Is het geoorloofd?’ Ja, maar het dient wel te gebeuren in het besef dat het hier gaat om zeer heilige dingen. De omgeving en de aankleding van de uitvoering en de mensen mogen daar niet strijdig mee zijn.”

Wat is de betekenis van Händel voor de christelijke muziek?
“Ik denk dat de betekenis van Handel voor de christelijke muziek groot is vanwege de Messiah, maar daar blijft het wat mij betreft ook bij. Het grootste deel van zijn muziek heeft een totaal ander karakter: operamuziek en instrumentale muziek.”

http://nl.wikipedia.org/wiki/Messiah

---
Tekst als bijzaak?
Leo Mauritz reageert op vier stellingen
1. De show en entourage van de uitvoering staat Gods Woord in de weg.
“Ja, dat is goed mogelijk. Het uitvoeren van de Messiah vereist eerbied, omdat Gods Woord wordt gezongen.”
2. In het Oude Testament lezen we van musicerende Levieten in de eredienst, zoals bij Nehemia of bij David. Daarom kunnen we gerust, zoals in de Messiah gebeurt, Bijbelteksten muzikaal uitvoeren.
“We hebben het dan over twee verschillende culturen. Wat in de ene cultuur gebruikelijk is, hoef je bij de andere niet gelijk toe te passen. In onze cultuur is het de gewoonte de kerkdienst sober in te richten. De klank van een orgel past daar goed bij. Laten we ons daarbij houden. Een uitvoering echter is nog wat anders dan de eredienst. Op gepaste wijze kunnen we in een uitvoering de Bijbelse boodschap laten horen.”
3. Muziek versterkt Gods Woord.
“Gods Woord vraagt om geloof. Daar komt ook emotie bij. Muziek is ook emotie. Muziek kan mensen raken. Door een psalmvers te zingen kan het een mens dieper raken dan het alleen te lezen.”
4. De nadruk valt in de Messiah op de mooie muziek in plaats van op de Bijbeltekst.
“Dat is een groot gevaar. Het is genade als het licht anders mag vallen. De kans bestaat dat de muziek een doel in zichzelf wordt en dat de tekst bijzaak is. Om er aan bij te dragen dat de tekst goed wordt verstaan moet er bij een uitvoering altijd een goede vertaling van de tekst beschikbaar zijn.”

---
Piet Baaijens: Händel brengt je tot zingen

“Van zijn innerlijke leven weten we eigenlijk weinig,” zegt Baaijens over de mens Händel. Buiten zijn muzikale praktijk leidde hij een rustig en volgens vrienden godvruchtig leven. “Wel weten we dat het Händel tijdens het componeren van de Messiah bij tijden was of hij de hemel geopend zag.”

Wat is de betekenis van Händel voor de christelijke muziek?
“Wat is christelijke muziek? Bij christelijke muziek denken we vaak aan psalmen, geestelijke liederen of op muziek gezette religieuze teksten. Maar christelijke muziek is veel breder. Ook instrumentale muziek als een sonate, een symfonie of een preludium voor orgel kan als christelijke muziek worden beschouwd. Bach schreef ook boven zijn wereldlijke composities ‘Soli Deo Gloria’ en de Oostenrijkse componist Anton Bruckner wijdde zijn negende symfonie ‘aan de goede God’. Instrumentale muziek, in al haar geïnspireerdheid, kan dus evengoed Gods grootheid en goedheid ‘bezingen’. Belangrijk is dat we niet gemakzuchtig zijn in het maken van muziek, maar dat we streven naar het goede. Händel leverde hieraan in ieder geval onmiskenbaar zijn bijdrage. Hij schreef aansprekende melodieën, maar wel van grote kwaliteit. Hij wist als geen ander hoe je pakkende koormuziek moet schrijven. Je zit bij het luisteren naar Händels muziek meteen goed in je vel. Daarmee heeft Händel het zingen van goede koormuziek ook binnen het bereik van amateurkoren gebracht. Al tijdens Händels leven werden veel koren opgericht om zijn oratoria, waaronder de Messiah, te kunnen zingen. Het is mede Händels verdienste geweest dat Gods gave aan mensen om te kunnen zingen, door zijn kunst verder tot ontplooiing kwam. Händels muziek brengt mensen tot musiceren!”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen