Kritisch met humor

Een kleine zoektocht op Youtube naar cabaret levert een lijst met vele filmpjes en geluidsfragmenten op. De titels geven al aan wat voor soort filmpje het is. Regelmatig gaat het over seks en godslasterlijke zaken. Overslaan maar. Eens kijken wat ‘Cola’ te bieden heeft. Het lijkt een vrij onschuldig onderwerp. Wat valt er nu te vertellen over cola? Theo Maassen weet er wel raad mee. Wát hij zegt, is eigenlijk niet zo bijzonder. Het is de toon die de muziek maakt en door zijn stem en mimiek krijgt hij met weinig moeite de lachers op z’n hand. Al filosoferend over een blikje cola stapt hij ineens over naar het onderwerp seks. Zijn levensmoraal is duidelijk: haal eruit wat erin zit, het leven is een feest. Of, zoals hij het zelf zegt: “Ik wil ook veel. Nee, ik wil alles.”

Voorwaar
Cabaret is een vorm van theater die voornamelijk bestaat uit muziek, grappen en sketches. De cabaretgroep Voorwaar - razend populair onder refojongeren, omdat die volgens hen ‘nog wel kan’ - zingt liedjes waarin kerkelijke thema’s aan de orde komen. Tussendoor worden grappige opmerkingen gemaakt, zoals een ‘samen-op-de-brede-, o nee smalle-, wegproces’ waarin het Gekrookte riet en Bewaar het Pand samengaan. Dat levert de beweging ‘het gekraakte pand’ op. En bij een kwartetspel wordt gevraagd naar Calvijn pindakaas met hele noten in de categorie Christelijk voedsel. Als gevraagd wordt naar ‘de enige ware kerk’ roepen de drie cabaretiers allemaal dat zij die hebben, waardoor ze vervolgens ruzie krijgen over wie nu de ware kerk heeft…

Vloeken
In hun voorstellingen laten cabaretiers hun kritiek horen op de maatschappij door de vinger op de zere plek te leggen. Ali B doet dat bijvoorbeeld in zijn raps. Zo laat hij je nadenken over het milieu en een verantwoord gebruik van de aarde. Dat sluit toch heel mooi aan bij het ‘bouwen en bewaren’, zoals dat in de Bijbel staat? Jammer alleen dat hij af en toe een grof woord erdoor gooit. Dat grove zie je vooral bij mensen als Hans Teeuwen, Sanne Wallis de Vries, Tineke Schouten en noem maar op. Hun taalgebruik is ronduit onbeschoft. Hoe gekker, hoe lolliger, zo lijkt het. Een sketch zonder vloek en godslastering bestaat bij hen dan ook niet. Een ‘gewone’ vloek is erg, maar in dit verband wordt er vreselijk de spot mee gedreven en doet het pijn om aan te horen. Niet alleen het geloof van christenen, maar ook dat van moslims en boeddhisten wordt belachelijk gemaakt.

Typetjes
Het naspelen van personen of stemmetjes imiteren is ook populair bij cabaretiers. Najib Amhali zal voor veel jongeren geen onbekende zijn. Deze Marokkaan wisselt moeiteloos van stem als hij verschillende personen probeert na te spelen. Bijna altijd worden onderwerpen uit het nieuws gecombineerd met het spelen van gekke typetjes. Op die manier wordt aan een groot publiek, op een grappige manier, verteld wat je van een aantal zaken vindt. Politici worden regelmatig op de korrel genomen. Bij veel cabaretiers speelt ergernis een rol. Je hoort ze dan zeggen dat ze zich ergeren aan bepaalde zaken of dat ze iets of iemand haten. Niet zelden zijn ze zeer beledigend. Vooral de jongere generatie neemt geen blad voor de mond en zegt wat ze denkt, waardoor er op een platvloerse manier gesproken wordt over vrouwen, seksualiteit en geloof. De meeste grappen en grollen hebben dan ook een dubbelzinnige betekenis.

Geslaagde grap
Humor is pas geslaagd als er niemand mee gekwetst wordt. Wil je een grap uithalen, waarmee je iemand pijn zult doen, dan kun je het beter maar laten. Uit je gedrag blijkt wie je bent en voor w(W)ie je leeft. Als christenjongere moet je je leven naast de Tien Geboden leggen. Dat geldt ook voor je humor. Dat heb je onlangs nog kunnen lezen in Daniël. Als je de cabaretgroep Voorwaar bekijkt, lijkt het allemaal heel onschuldig. Op een kritische manier wordt de christelijke zuil onder de loep genomen. Vaak raken ze de kern van het probleem. Ernstige onderwerpen worden met een knipoog gebracht. Er zitten ook leuke doordenkers tussen. Misschien is daar niets mis mee, al zijn er vraagtekens te zetten bij het feit dat kerkelijke onderwerpen - en soms ook Bijbelse - op deze manier onder de aandacht worden ge - bracht. Wie heeft er echter wel naar Voorwaar gekeken of geluisterd en nog nooit naar een andere cabaretier? Grenzen gaan vervagen. Vraag jongeren naar dit onderwerp en je hoort precies wat bekende namen zijn. Bij vele krijg je de toevoeging: ‘die is eigenlijk wel grof’. Hoezo verkeerd?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen