De wereld in puzzelstukjes

Als iemand autisme heeft, zie je dat meestal niet aan de buitenkant. Autisme zit namelijk aan de binnenkant: de hersenen van mensen met autisme werken op een andere manier. Dat heeft invloed op de manier waarop ze denken en doen, maar ook zien, horen en voelen. Ze hebben daardoor veel moeite om de wereld om hen heen te begrijpen. Ook voelen ze zichzelf vaak onbegrepen, niet geaccepteerd en daardoor vaak eenzaam. Onderzoek heeft nog niet duidelijk gemaakt wat de precieze oorzaak is van autisme. Wel weten onderzoekers dat autisme aangeboren is. Er is geen behandeling waardoor autisme kan genezen. Joshua (16) heeft een autistische stoornis. Hij geeft aan dat hij het lastig vindt om op een goede manier contact te maken. Dat is begrijpelijk want ‘sociale codes’, zoals emoties, gezichtsuitdrukkingen of de manier waarop je iets zegt, begrijpen mensen met een vorm van autisme vaak niet. Als je bedenkt dat meer dan de helft van onze communicatie bepaald wordt door zulke ‘sociale codes’, weet je hoe weinig van onze boodschap bij iemand met autisme overkomt. Ook nemen mensen met autisme alles heel letterlijk wat je zegt. Daardoor kunnen makkelijk misverstanden ontstaan. Joshua liep stage bij een meneer waar hij meedeed met een computerproject. Deze meneer gebruikte vaak gezegdes en spreekwoorden. Joshua: “Ik durfde het niet zo goed, maar ik had eigenlijk willen vragen, kunt u dat misschien nader uitleggen of toelichten?”

Logeerhuis
Joshua geeft aan dat hij zich niet zo snel zal uiten. “Anderen kunnen niet zo goed zien hoe ik me voel.”. Aan de andere kant vinden mensen met autisme het ook moeilijk om zich in te leven in een ander, om te bedenken hoe een ander zich zal voelen of wat een ander zal denken. Daardoor reageren ze vaak anders dan je zou verwachten. Doordat ze de wereld zien als allemaal losse puzzelstukjes die kriskras door elkaar liggen, raken ze snel het overzicht kwijt. Ze kunnen zichzelf dan terugtrekken in een hoekje waar het veilig is. Anderen worden juist heel druk. Als dingen plotseling anders gaan dan ze dachten, kunnen ze in paniek raken of boos worden. Dat kan best lastig zijn in een gezin waar een broer of zus autisme heeft. Joshua geeft aan dat hij één keer in de drie weken een weekend naar een logeerhuis gaat. Hij gaat er graag naartoe, omdat de jongeren elkaar daar goed begrijpen. Hoewel ze allemaal sociale beperkingen hebben, is geen jongere met autisme hetzelfde. Er zijn namelijk verschillende vormen van autisme. Naast ‘autistische stoornis’ heb je de stoornis van Asperger en PDDNOS. Bij jongeren met een autistische stoornis zie je dat vaak aan hun manier van bewegen. Ze maken bijvoorbeeld veel dezelfde bewegingen, of lopen een beetje houterig. Jongeren met Asperger praten vaak veel en kunnen hele moeilijke woorden gebruiken. PDDNOS is een soort verzamelnaam van jongeren die kenmerken hebben die bij autisme horen. Je zou alle vormen van autisme kunnen vergelijken met de regenboog, die heel veel kleuren in zich heeft. Dat noemen ze ook wel een kleurenspectrum. Zo is dat bij autisme ook, en daarom noemen ze al die vormen van autisme bij elkaar ook wel ‘autismespectrum stoornissen’ (ASS). Hoe moet je omgaan met deze jongeren? Buiten de groep laten staan? Geintjes over maken? We zeggen snel: ‘Hij moet zich maar aanpassen’. Maar misschien kunnen we het omdraaien: Hoe kan ik me aanpassen? In het kader ‘Tips’ staan een aantal dingen die je daarbij kunnen helpen. Want we lezen hoe de Heere Jezus juist die mensen opzocht, die in Israël buiten de groep stonden: bedelaars, zieke mensen, blinden… Dit laat zien dat ook wij ons best moeten doen juist die klasgenoot met Asperger bij de groep te laten horen. Om wat extra’s te doen voor dat meisje met PDD-NOS op de JeV.

---
Allemaal
Elke jongere met een vorm van autisme is anders. Toch staat in de Bijbel dat mensen in feite allemaal hetzelfde zijn. Dat staat in Romeinen 3: 11 en 12: Er is niemand die verstandig is, er is niemand die God zoekt; allen zijn zij afgeweken. Omdat mensen allemaal van God zijn afgeweken is de zonde gekomen. Daardoor zijn er jongeren ziek en daardoor zijn er jongeren met een vorm van autisme. En daardoor merkt iedereen gevolgen van de zonde in het leven. Gelukkig staat een paar verzen verder in Romeinen nog iets wat de Heere alle mensen voorhoudt: …de rechtvaardigheid Gods door het geloof van Jezus Christus, tot allen en over allen die geloven; want er is geen onderscheid (Romeinen 3: 22). Allemaal een schepsel van God, zowel mensen met als zonder een vorm van autisme, allemaal zondaren, maar voor allemaal is er genade mogelijk.

---
Tips
• Duidelijkheid is heel belangrijk voor een jongere met autisme. We gebruiken vaak woorden als misschien, even, daarna. Wees concreet: ‘misschien’ is: ‘ja’ of ‘nee’, ‘even’ is: ‘vijf minuten’, en ‘daarna’ is: ‘als de pauze afgelopen is’.
• Een jongere met autisme neemt alles letterlijk wat je zegt. Probeer daar rekening mee te houden door dingen te zeggen die maar op één manier opgevat kunnen worden. Als je een grapje maakt, zeg dat er dan bij en leg uit wat er zo grappig is.
• Jongeren met een vorm van autisme voelen zich vaak eenzaam! Ze kunnen moeilijk contact maken en contact houden, maar willen dat wel heel graag. Betrek ze daarom bij de groep, vraag of ze erbij komen staan en maak een praatje.
• Maak nooit opmerkingen als: ‘Doe niet zo autistisch’ of ‘Wat een autist!’. Dit kan niet alleen jongeren met autisme, maar ook een broer, zus of de ouders heel veel pijn doen. Ook deze jongeren zijn unieke schepselen van God, waar we met respect mee om moeten gaan.
• Sommige jongeren met autisme weten door therapie wat autisme met hen doet. Als je merkt dat een jongere hier makkelijk over praat, kun je er ook naar vragen, zodat je rekening met hem of haar kunt houden.
• Elke jongere met een vorm van autisme is anders. Denk daarom niet te snel dat je weet hoe iemand is. Joshua zegt hierover: ‘Trek minimaal een week met me op. Dan weet je hoe ik ben’.
• Als je in het kerkblad zet dat de eerstvolgende JV-avond een ‘verrassingsavond’ is, is de kans groot dat een jongere met autisme niet op komt dagen. Het is te onvoorspelbaar en daarom gaan ze maar liever niet. Bel bijvoorbeeld even op om te zeggen wat jullie van plan zijn, zodat de jongere weet wat hem of haar te wachten staat.
• Sommige jongeren weten álles van één onderwerp af, omdat ze dat heel interessant vinden. Ze kunnen er urenlang over vertellen. Bijvoorbeeld over het weer of over treinen. Als je hierover met hen aan de praat raakt, kan het een boeiend gesprek zijn waar je veel van leert. Misschien dat deze jongere daar ook een keer over kan vertellen op een JV-avond als hij of zij dat leuk vindt.
• Jullie zijn als vriendengroep misschien gewend om pas zaterdagavond na het eten te gaan bedenken wat jullie gaan doen. Als er een jongere met autisme in de groep zit, probeer dan al eerder plannen te maken. Zo maak je de avond minder spannend en onzeker, en zal zo’n jongere zich meer op z’n gemak voelen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen