Idelette de Bure, echtgenote van Calvijn
“De beste levensgezel is van mij weggenomen. Als mij iets ergs overkomen was, zij zou niet alleen gewillig verbanning en armoede met mij gedeeld hebben, maar zelfs de dood. Zo lang zij leefde, was ze mij een trouwe helpster in mijn ambt.” Niemand minder dan Johannes Calvijn, wiens geboortedag we dit jaar herdenken, schrijft deze woorden aan zijn vriend Viret na het overlijden van zijn geliefde vrouw Idelette, met wie hij slechts negen jaar gehuwd is geweest.
Over de jeugd van Idelette de Bure is weinig bekend. Zij werd in Luik geboren in 1505 of 1506 uit een koopmansgeslacht. Haar vader heeft een leerlooierij. Idelette heeft een onbezorgde jeugd en leert van haar moeder spinnen en naaien. Ze leert zelfs lezen! De kleine Idelette heeft er geen weet van dat in deze tijd in Brussel de eerste terechtstellingen plaatshebben van de aanhangers van de Reformatie. Maar als ze een jaar of twintig is, komt hierin verandering. Een van de knechten van haar vader geeft haar en haar broer een Nieuwe Testament. Het maakt hen onrustig als ze erin lezen. De knecht neemt hen mee naar samenkomsten in Luik waar uit de Heilige Schrift wordt gelezen. Haar vader laat het oogluikend toe. Veel belangrijker vindt hij dat zijn dochter met een flinke koopmanszoon zal trouwen. Maar Idelette ontmoet Jean Stordeur op de samenkomsten, een man die oprecht de Heere vreest. Hij is houtdraaier van beroep. De ouders geven tenslotte toestemming voor een huwelijk. Het jonge paar gaat dichtbij Luik wonen en hun huis wordt een ontmoetingsplaats voor een groep mensen, die samen de Bijbel bestudeert. Helaas is er geen goede leiding. De groep laat zich overdopen en krijgt de naam anabaptisten. Ondertussen wordt het onrustig in Luik door allerlei onlusten. Verschillende gemeenteleden worden opgepakt en Jean en Idelette besluiten naar Straatsburg te vluchten. Ze worden gezegend met drie kinderen, van wie een zoontje overlijdt op jonge leeftijd.
Contact met Calvijn
In Straatsburg wordt veel gesproken over dominee Farel en Calvijn, die beiden in Genève preekdiensten vervullen. Enkele wederdopers, onder wie Jean Stordeur, besluiten naar Geneve te gaan om deze geleerde mannen verschillende vragen te stellen. Men kan het niet eens worden. Na drie dagen worden ze door de Raad van Genève weggestuurd. Geen onrust in Genève! Maar als Calvijn en Farel enkele jaren later ook uit Genève verbannen worden nemen ze de wijk naar Straatsburg. Opnieuw zoeken de wederdopers contact met Calvijn en Farel, maar Jean Stordeur is het twistgesprek nog niet vergeten. Als hij echter na een ernstige val op bed komt te liggen, vraagt hij of dominee Calvijn hem zou willen opzoeken. Ze krijgen samen een indringend gesprek en Jean en Idelette besluiten om naar de Franse kerk over te gaan . Ze zweren de dwalingen van de Wederdopers af en hun kinderen ontvangen het teken van de Heilige doop door besprenging. Een grote beslissing! Kort daarop, in januari 1540 treft het gezin een grote slag als Jean vrij plotseling overlijdt. Idelette schrijft hierover: “De Heere heeft ons kort daarvoor nog een heerlijke verzekering gegeven van Zijn trouw. Daardoor kunnen wij deze koning der verschrikking zonder vrees onder ogen zien want die is ontdaan van zijn helse macht.”
Echtgenote van Calvijn
Ondertussen is Calvijn druk bezig in Straatsburg met allerlei taken. Het bewerken van de Institutie, een commentaar op de Romeinenbrief, de uitgave van 18 berijmde psalmen. Zijn vrienden vinden, dat zo’n drukbezette man een vrouw moet hebben om voor hem te zorgen. De Heere bestuurt het, dat na enkele vergeefse pogingen Calvijns oog valt op Idelette, de weduwe van Jean Stordeur. In augustus 1540 treden zij in het huwelijk. Idelette schrijft bewogen: “God heeft onze kinderen een steun willen geven. Hij heeft mij, die bijna begraven was, weer doen opbloeien. Maar wie ben ik, o God, om de gezellin van Uw dienaar te zijn? Zou ik hem rust en orde en een wijs beheer van mijn huishouden kunnen bieden? Zal ik sterk genoeg zijn om mee te gaan tot in de ijzers en het vuur, als gij toelaat dat de woede van satan hem achtervolgt? En als misschien menselijke grootheid een kroon zet op zijn werk, zou ik dan met hem durven gaan tot in de paleizen van de koningen?”
Er wacht Idelette inderdaad een intensieve taak. De inkomsten zijn weinig en het gezin neemt kostgangers in huis. Ook moeten er boeken worden verkocht om in het levensonderhoud te kunnen voorzien. Ze wonen niet lang in Straatsburg, want vanuit Genève wordt een dringend beroep op Calvijn gedaan om te helpen de godsdiensttwisten te bestrijden. Na lang aarzelen stemt hij toe. In oktober 1541 verhuist het gezin Calvijn naar Genève en in juli 1542 worden Johannes en Idelette verblijd met de geboorte van een zoontje. Het kindje is echter zo zwak dat het binnen een maand overlijdt. De vijanden spotten dat Calvijn geen nakomelingen heeft voortgebracht. Maar zelf hebben de ouders hun kindje aan de Heere mogen teruggeven met de woorden: “Hij zal tot ons niet terugkeren, maar wij zullen tot hem gaan!” Idelette is haar man tot grote steun in zijn zeer drukbezette leven met alle bijbehorende ruzies en wanordelijkheden. Tenslotte mag Genève na veel onlusten een toevluchtsoord worden voor vervolgde christenen.
Pelgrimsstaf
Maart 1549. Idelette is ernstig ziek! Dit ziekbed wordt haar sterfbed. Diep bedroefd houdt haar man haar hand vast en buigt zich dicht naar haar over om haar laatste woorden op te kunnen vangen. Ze fluistert: “O heerlijke opstanding, o God van Abraham en van al onze vaderen. Reeds eeuwenlang hebben alle gelovigen op U gehoopt en niemand is beschaamd geworden. Zo wacht ik ook op U.” Calvijn blijft met twee kinderen uit Idelette’s eerste huwelijk achter als weduwnaar. Maar de Heere ondersteunt hem. Onvermoeibaar mag hij het Woord uitdragen. Hij schrijft verschillende werken en vele brieven en herziet de Institutie. Tot hij in 1564 op 55-jarige leeftijd ook de pelgrimsstaf mag neerleggen.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 19 februari 2009
Daniel | 40 Pagina's