“Meer straling tijdens skiën”

Even achter de dijk van de Westerschelde ligt de kerncentrale van EPZ. Een hoog hek fungeert als afscheiding. De grote, witte bol van de centrale maakt duidelijk waar de kernreactor staat. Een bezoek aan de kerncentrale is niet een-twee-drie geregeld. Sowieso mag niet iedereen het terrein op. Daniël is welkom. Graag zelfs. Maar dan wel onder strikte voorwaarden: dagen van te voren moet de bewaking weten wie er komt, identiteitspapieren worden gecontroleerd, tassen gaan door de scanner. Tijdens de rondleiding door de centrale loopt voortdurend een bewaker mee. “Voor als iemand rare dingen zou willen doen.” Niet alles mag op de foto of op papier. De dikke deur, die toegang geeft tot de centrale, mag bijvoorbeeld niet worden gefotografeerd. En hoe de centrale is voorbereid op aanslagen als die van 11 september 2001? “Dat is niet voor publicatie.”

Honderden knopjes
Achter de eerste dikke deur van de centrale volgen meer deuren. Een lift naar boven, een paar gangen door. “Gecontroleerd gebied. Radioaktief! Geen toegang voor onbevoegden.” vertelt een geel bord met het dreigende stralingssymbool. In één van de gangen blijft de voorlichtster even staan. Aan de muur hangen twee grote platen. “Zo werkt een kerncentrale. De reactor levert warmte waarmee water wordt verhit. Die stoom wordt gebruikt om grote turbines te laten draaien. Zo wordt stroom opgewekt.” Dat klinkt eenvoudig, maar in de controlekamer van de centrale blijkt het iets ingewikkelder te liggen. De drie, vier mannen in de kamer zijn omringd door letterlijk honderden knopjes en lampjes. Een deel daarvan brandt zacht geel, eentje oranje. Aan de wand hangt een meer dan levensgroot computerscherm waarop de centrale schematisch in beeld is gebracht. Veiligheid voor alles, is het motto van de controlekamerbemanning. Waarschuwingssystemen houden het proces in de gaten. Veiligheidshalve zijn de systemen driedubbel uitgevoerd: alles wordt door drie controlesystemen gecheckt. Als het nodig is, kan de centrale een noodstop maken: in anderhalve seconde ligt de boel stil.

Luchtdruk
Na de controlekamer volgt het echt spannende gedeelte. In een speciale kleedkamer hangen oranje jassen. “Die moet je aan doen. Helm op. En die overschoenen moet je ook aan. Ja, dat is een beetje lastig met die hoge hakken.” Via de EHBO-kamer gaat het naar een luchtsluis. Direct naast de sluis staat een kar vol oranje overalls. “De overalls van de medewerkers worden apart gewassen. Want soms komt er radioactief stof op.” Eén van de mannen komt net aangelopen. Zomaar even bij het werk vandaan lopen, is onmogelijk: een speciale machine poetst zijn witte schoenen schoon, zijn helm gaat door een ander apparaat. Handen wassen is verplichte kost. Tot slot wordt nog gemeten of er geen radioactieve deeltjes zijn achtergebleven. De voorzorgsmaatregelen komen vreemd over voor wie beseft dat iemand tijdens een weekje skiën meer straling oploopt in de bergen, dan gedurende een week in de centrale. Een sluis biedt toegang tot de witte bol van de centrale. Zo’n luchtsluis is bedoeld om het verschil in luchtdruk te overbruggen. Want om te voorkomen dat eventuele straling zich kan verspreiden, is de luchtdruk in de koepel lager dan buiten. “Sommige mensen voelen dat. Net alsof je in een tunnel rijdt.” Na de sluis volgt een dwaaltocht langs trappen. En dan… de koepel. Hoog. Groot. Wit. Van binnen bedekt met staal. Van buiten met beton. “Het beton is om te voorkomen dat iets van buiten naar binnen komt. En het staal voorkomt dat van binnen iets naar buiten gaat.” Dichterbij de kernreactor mag een buitenstaander niet komen. Trouwens, zelfs de voorlichtster is nooit verder geweest.

Brandstofelementen
Een vreemde gewaarwording: wie denkt dat er hard gewerkt wordt in de ruimte rond de reactor, heeft het mis. Niemand te zien. De grote koepel is helemaal leeg. Eén keer in het jaar is dat anders. Dan worden de elementen van de kerncentrale verwisseld. Een meter of wat lager glimt het oppervlak van een groot waterbasin. Lichtblauw gloeien diep onder water een paar tl-lampen. Nog lager is een metalen constructie te zien. Daar liggen de brandstofelementen van de kerncentrale een jaar of wat af te koelen. Na zo’n afkoelperiode gaan ze op transport naar Frankrijk, waar ze in stukjes worden gehakt. Een groot deel – zo’n 95 procent – komt daarna terug om opnieuw gebruikt te worden. Het restje wordt in glas gegoten en verdwijnt onder de grond – levensgevaarlijk spul. “Dit is het dus,” gebaart de voorlichtster. Het bezoek is voorbij.

---
Ebrine en Andrea: “Centrale geen probleem”

Bouwen en bewaren

Het is dat er geen rook uit een kerncentrale komt, anders woonden de twee meiden letterlijk onder de rook van de centrale. Ebrine Faasse (17) komt uit Borssele, evenals Andrea Witte (16). Allebei volgen zij een opleiding aan het Hoornbeeck college in Goes. Wat vinden ze ervan dat de kerncentrale in Borssele staat? Ebrine: “Ik weet niet beter en ben er mee opgegroeid.” De kerncentrale geeft wat naamsbekendheid aan Borssele. Veel mensen kennen het kleine, Zeeuwse plaatsje alleen door de aanwezigheid van de centrale. “Als er gevraagd wordt: ‘Waar kom je vandaan?’ en je zegt ‘Borssele’, dan hoor je vaak: ‘Oh, bij de kerncentrale’.”

Ramp
Er zijn ideeën om meer kerncentrales te bouwen in Nederland. Het ligt voor de hand om een tweede of zelfs derde naast de bestaande centrale te bouwen. Hoe vinden de meiden dat? Andrea: “Van de kerncentrale die er al staat, merken we niets. Dan zullen we van de tweede vast ook geen last hebben.” Ook Ebrine vindt het prima. Ze vraagt zich wel af waar al dat extra nucleaire afval zal worden opgeslagen. De kerncentrale wordt wel eens genoemd als mogelijk doelwit voor een terroristische aanslag. Zijn de meiden wel eens bang dat er een ramp met de kerncentrale gebeurt? Zowel Ebrine als Andrea geven aan van niet. Ebrine: “De koepel van de kerncentrale is bestendig tegen aanslagen met vliegtuigen. Er wordt ook alles aan gedaan om de kerncentrale zo veilig mogelijk te laten zijn. De kans dat er een ramp met de kerncentrale gebeurt, is heel klein. En in de havens van Rotterdam kan er ook van alles gebeuren. Als er nu wel een grote ramp met de kerncentrale zou beuren, merken we dat echt niet alleen in Borssele. Heel Zeeland, heel Nederland ondervindt daar dan gevolgen van.”

Alternatief
Het is de plicht van een christen goed voor het milieu te zorgen: ‘rentmeesterschap’. God gaf de mens de opdracht “te bouwen en te bewaren” (Genesis 2: 15). Een christen mag dus gebruik maken van wat de schepping biedt – het bouwen – maar moet er ook voorzichtig mee omgaan – het bewaren. Vinden Ebrine en Andrea kernenergie verantwoord? Ebrine: “Naast de kerncentrale staat een kolencentrale waar ook elektriciteit wordt opgewekt, maar ik heb liever twee kerncentrales dan één kolencentrale. De kolencentrale is een veel grotere milieuvervuiler dan de kerncentrale.” Andrea zegt dat er bij elk proces om elektriciteit op te wekken afval vrijkomt. Dus ook bij kernenergie. Maar kernenergie is wel een heel schone manier om elektriciteit op te wekken. En voor het nucleaire afval wordt goed gezorgd. “Je zou het liefst hebben dat er een manier wordt gevonden waarbij helemaal geen afval vrijkomt en die toch genoeg elektriciteit oplevert. Maar dat is er nu gewoon niet. Dan is kernenergie een goed alternatief.”


www.mengoxide.nl

Kijk voor meer foto’s op: www.jbgg.nl/fotospecial

---
Voor en tegen kernenergie

Voor
Economie
- Kernenergie is goedkoper
- Kernenergie biedt werkgelegenheid

Milieu
- Kerncentrales dringen uitstoot vieze gassen terug
- Kerncentrales produceren weinig afval

Energie
- Fossiele brandstoffen raken snel op
- Uranium (brandstof voor kerncentrales) is nog voldoende aanwezig

Veiligheid
- Centrales zijn betrekkelijk veilig

Tegen
Economie
- Kerncentrales zijn duur om te bouwen

Milieu
- Kerncentrales produceren afval waar geen oplossing voor is

Energie
- Ooit raakt uranium ook op

Veiligheid
- Kerncentrales kunnen doelwit van terroristen zijn
- Terroristen kunnen afval gebruiken voor aanslagen
- Ongevallen met kernreactoren hebben enorme gevolgen

Bron: Volkskrant

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen