“Dit is geen leven meer”

Werken in een verpleeghuis heeft heel mooie kanten. Hulp bieden aan mensen, die het zelf niet meer kunnen. Bewoners en familieleden, die je daar dankbaar voor zijn. Het werk heeft ook moeilijke kanten. Steeds weer sterven er mensen en word je geconfronteerd met verdriet. Steeds weer moeten er in de medische zorg beslissingen worden genomen: wat kan nog wel, wat mag niet meer? Beslissingen, die ook vragen oproepen. Beslissingen, die je in het licht van Gods Woord anders zou moeten nemen. Het is een zegen dat er in ons land vele middelen beschikbaar zijn die kunnen worden ingezet als er gezondheidsproblemen zijn. Middelen die er vroeger niet waren, maar nu wel. Onder Gods zegenende hand zie je meer dan eens dat mensen vandaag weer mogen opknappen van ziekten waar het voorgeslacht aan stierf.

Welzijn
Toch zit er aan al die middelen ook een negatieve kant. Steeds weer ziet een dokter zich – vooral bij het naderend levenseinde – geplaatst voor de vraag: Mag ik hier nog ingrijpen met medische middelen? Als iemand niet meer kan eten en drinken vanwege lichamelijke problemen en voortgaande achteruitgang, moet de dokter dan langs kunstmatige weg vocht en voedsel toedienen? Veel mensen zeggen: ‘Natuurlijk moet de dokter dat doen’. Maar als de dokter op grond van zijn diagnose weet dat vocht of voedsel meer kwaad dan goed zullen doen? Moet het dan ook? Toediening van vocht is nodig voor ons leven, maar kan ook – als het zich gaat ophopen achter bijvoorbeeld de longen – levensbedreigend zijn. Voedsel is nodig, maar kan tegelijk niet meer verwerkt worden door organen die al afsterven. In die omstandigheden kan het nodig zijn dat kunstmatige vochten voedsel toediening met bijvoorbeeld een sonde wordt stopgezet. De dokter moet – met hem gegeven kennis en in overleg met anderen en zeker in overleg met de familie – deze beslissing nemen. Hij kan niet anders, omdat hij ook in de laatste dagen verplicht is het welzijn van de patiënt te bevorderen. De gebrokenheid vanwege de zonde maakt dat hij die moeilijke beslissing moet nemen.

Verantwoording
Een andere situatie is het als de familie tegen de dokter zegt: ‘Dit is geen leven meer voor moeder’. Vaak is het dan meer een probleem van de familie. Ze voelen zich machteloos in de omstandigheden. In die omstandigheden kunstmatige voeding stopzetten, is Bijbels gezien onverantwoord. Wie zijn wij mensen daarin zo te beslissen ten opzichte van wat God zegt over leven en dood? Laten we de woorden: ‘Dit is geen leven meer’ maar nooit in onze mond nemen. In deze omstandigheden mag en moet je op grond van Gods Woord je medewerking niet geven. Je moet dat wel uitleggen. Ben je dan toch niet verantwoordelijk voor wat er gebeurt? In de verzorging en verpleging is je roeping je taak goed te vervullen. Je moet mensen verzorgen, verplegen. Je moet medicijnen op tijd geven en in het juiste hoeveelheid. Het beleid ten aanzien van de medische behandeling berust echter bij de dokter. Je kunt de dokter daarover een vraag stellen, maar hij beslist daarover. Hij is daarvoor aangesteld. Vragen van de familie ten aanzien van het beleid, het voorschrijven of onthouden van middelen moet hij bespreken met de familie. Ook daarin draagt hij verantwoordelijkheid. Die verantwoording dragen de verzorgenden en verpleegsters niet. Dus als de dokter op verzoek van de familie een sonde laat weghalen, draagt niet de verpleging verantwoordelijkheid, maar de arts. Het is wel goed over die beslissing met de arts te spreken. De vraag naar het ‘waarom’ van een beslissing zal hij – als het goed is – beantwoorden. Hij zal jouw mening op grond van je principe ook respecteren, maar zal zijn eigen weg gaan. Jij kunt die beslissing niet tegenhouden, maar dat wordt in jouw situatie ook niet van je gevraagd. Je bent er ook niet schuldig in. Als David het volk wil laten tellen, waarschuwt Joab hem (2 Samuël 24: 3). Joab is echter niet verantwoordelijk voor Davids beslissing.

Vertellen
Als de familie je vragen stelt over de behandeling zul je doorverwijzen naar de dokter. Vraagt de familie hoe jij over dingen denkt, dan mag en moet je daar een eerlijk antwoord opgeven, zonder de ander te kwetsen. Op de opmerking: ‘Dit is geen leven meer’, kun je altijd de vraag stellen: ‘Waarom denkt u dat?’ Omdat jij met je collega’s dagelijks voor de patiënt zorgt, heb je ook – omdat je voor meer patiënten zorgt die gaan sterven – een ander oordeel over de situatie. Probeer jou oordeel ook uit teleggen. Voor jou is mogelijk zichtbaar dat de patiënt niet veel pijn lijdt. Ons komt ook geen oordeel toe of een leven niet meer waard is geleefd te worden. In moedeloosheid van patiënten is het goed naar hun klachten te luisteren, begrip te tonen. Samen met anderen te zoeken naar mogelijkheden het lijden te verlichten, ook tijdens de verzorging. Hierin is wijsheid om de juiste dingen te zeggen en te doen steeds weer nodig. Er is geen situatie gelijk. Zeker ook in het licht van de problemen rond het sterven is onze wijsheid beperkt. Wat moet ons dat in dit verantwoordelijke werk des te meer afhankelijk maken van de Heere. Bij Hem alleen is vergeving van zonde. Ook van de zonde die we steeds weer doen in ons werk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen