“Zie of er bij mij een schadelijke weg is”

Nog goed weet hij zich te herinneren hoe de Heere alle bezwaren wegnam en hij voor het eerst deel mocht nemen aan het Heilig Avondmaal. “Echt een onvergetelijk ogenblik! Ik wens van harte dat er ook bij veel jongeren een hartelijk verlangen mag zijn op goede gronden de dood des Heeren te verkondigen.” Het Heilig Avondmaal is ingesteld voor de ware gelovigen. Dat blijkt duidelijk uit het Avondsmaalsformulier en zondag 30 van de Heidelbergse Catechismus. Drie toetsstenen worden aangereikt: oprecht berouw over de zonden, een waar geloof dat Christus tot een Toevlucht stelt en een begeerte om de Heere te vrezen en te dienen. Het zijn de bekende drie stukken van ellende, verlossing en dankbaarheid. Liefdevol merkt Kempeneers op: “Zo iemand zal walgen van zichzelf en de zonde haten. Hij kan buiten de Heere Jezus niet meer leven en op de bodem van zijn hart ligt een hartelijk verlangen om heilig te leven, omdat de Heere het zó waard is.”

Oprecht geloof
De tweede toetssteen kan misverstanden oproepen. Dat is in het verleden meer dan eens gebeurd en ook nu zijn er mensen die verkeerd lezen. Wat wordt bedoeld met ‘of hij deze gewisse belofte van God gelooft’? Uitgebreid haalt de curator uit Ambacht een voorbeeld aan uit het leven van ds. Heikoop. “De Heere had Heikoop veel oefeningen in het geloof geschonken. Met Paulus kon hij zeggen:Want ik weet in Wie ik geloofd heb. Maar de eerste deelname aan het Heilig Avondmaal verliep heel anders dan hij zich had voorgesteld; hij zat koud en ongevoelig aan. In de daaropvolgende dagen liet de Heere hem zien dat hij met de weldaden wat geworden was. Zijn rechtvaardigmaking en alle ontvangen geloofservaringen waren de grond niet om aan te gaan. Het doel van het Avondmaal is immers de gedachtenisviering van het lijden en sterven van de Heere Jezus. Heikoop had altijd gedacht dat het Heilig Avondmaal alleen maar is voor bevestigde christenen, maar de Heere opende zijn ogen voor deze verkeerde opvatting.” Als er in het formulier wordt gesproken van ‘gewis’, dan heeft dat geen betrekking op het geloof, maar op debelofte van God, Die niet liegen kan. Het geloof in die belofte is niet altijd verzekerd, maar de Heere wil juist het zwakke geloof door het gebruik van het Avondmaal verzekeren en versterken. Het formulier spreekt niet voor niets over het ontbreken van een ‘volkomen geloof’. “Het gaat dus om een oprecht geloof. De kleingelovigen en twijfelmoedigen moeten opgeroepen worden om hun roeping en verkiezing vast te maken.” Kempeneers wijst erop dat enige kennis van de Middelaar noodzakelijk is om met vrucht Avondmaal te vieren. “Onbekend maakt onbemind! Hoe kun je gedachtenis houden van iemand die je niet kent? Het is een groot gevaar als het historisch geloof aangezien wordt voor het zaligmakend geloof. Wie dan toch aangaat, ontvangt niets meer dan het uiterlijk teken.”

Ontdekkend licht
De beproeving in een week van voorbereiding is noodzakelijk. “Het is een heilzaam middel tegen een onwaardige Avondmaalsgang. De ervaring leert dat het juist in een voorbereidingsweek enorm druk kan zijn. Satan zit niet stil en doet er alles aan om je zoveel mogelijk af te leiden. Daarom moet de binnenkamer steeds opgezocht worden.” Het lezen van het formulier, een voorbereidingspreek of goede boeken rondom ‘brood en beker’ kunnen als leidraad voor de voorbereiding dienen. “Ds. L. Rijksen zei vaak tegen ons op de catechisatie: ‘Vraag maar veel om ontdekkend licht.’ Ik begreep het niet, maar nu moet ik er vaak aan terug denken. Een oprechte schuwt het zelfonderzoek niet. Beproef mij. Zie, of bij mij een schadelijke weg is en leidt mij op de eeuwige weg. Een slordige voorbereiding kan Gods kinderen veel licht onthouden. Aan de andere kant moet je er ook voor bewaard worden om wat bij elkaar te schrapen. ’t Is een grote genade als de Heere ons ontledigt en een oog op Hem geeft.”

Heel de gemeente
De voorbereidingsweek is er voor héél de gemeente, dus ook voor jongeren en zéker voor ambtsdragers. “Zij behoren een voorbeeld voor de kudde te zijn. Daarom zijn geloofsoefeningen zo nodig, ook om over deze zaken te spreken en raad en advies te geven. We krijgen allemaal genadetijd om ons voor te bereiden op de grote Godsontmoeting, die voor ieder aanstaande is. Ook wij kunnen sterven. Dan zullen we toch bereid moeten zijn? Alle onbekeerden moeten eerst het Koninkrijk van God zoeken. Ik zie uit naar jongeren waarin de Heere aan het werk is. Zoals bij ds. Kersten die toen hij zestien jaar was belijdenis deed en daarna, samen met zijn moeder, deelnam aan de viering van het Heilig Avondmaal. Kostelijk!” Soms mag de tweeënzeventigjarige ouderling verwachting hebben voor de jeugd. “De Heere gaat door met Zijn werk. Dat kan niemand tegenhouden. Alléén Gods zaak heeft toekomst.”

Ten dis geleid
Er kan veel strijd zijn in het leven van Gods kinderen. Vooral bij de eerste gang naar het Heilig Avondmaal. “We moeten de Heere vrij laten hoe hij een mens leidt. Toch durf ik te zeggen dat het niet begint met het Heilig Avondmaal. Gods Geest leidt een zondaar in de ontdekking en de verootmoediging. Hij werkt op Christus aan, want het is Zijn werk om Christus te verheerlijken. Christus zal noodzakelijk en dierbaar worden. De ziel wordt dan vanzelf toegebracht naar de dingen waar we over spreken. De Heere Zélf leidt naar de dis. We moeten wachten op de Heere, tot Hij vrijmoedigheid geeft. En als we daarvan weten, is het niet tot eer van de Heere een volgende keer af te blijven.”

Persoonlijk
Aan het einde van het gesprek laat Kempeneers een paar bladzijden uit zijn eigen levensboek zien. “Op een vakantie in Texel gebruikte de Heere een preek van ds. Smijtegelt om me aan mijn verlorenheid te ontdekken. Toen werd álles anders. Ik ging met gespitste oren luisteren in de kerk. Woorden die me vertrouwd in de oren klonken, kregen grote waarde: Bidt en u zal gegeven worden; zoekt en gij zult vinden. Want die Mij vindt, vindt het leven. Wat is het toch een onbegrijpelijk wonder dat vijanden met God verzoend worden… Later werd mijn aandacht getrokken door De Godvruchtige Avondmaalganger van Petrus Immens. Mijn zielentoestand werd erin verklaard. Ds. Verweij, onze toenmalige predikant, bediende het Heilig Avondmaal. De tekst was: Uw ogen zullen de Koning zien in Zijn schoonheid. Er kwam overgave in mijn hart en ik kon niet meer blijven zitten. De Heere leidde me als vanzelf voor het eerst aan de bediening. Een onvergetelijk ogenblik!” Een andere dienst die hij nooit zal vergeten, is een nabetrachtingspreek, juist toen hij gekozen was tot ouderling. Er klinkt verwondering door in zijn stem: “Met vrijmoedigheid kon ik het ambt aanvaarden. Ik mocht iets proeven van de vastheid van dat onwankelbare verbond. Neigt uw oor en komt tot Mij, hoort en uw ziel zal leven; want Ik zal met u een eeuwig verbond maken en u geven de gewisse weldadigheden Davids. Dan wordt je meer en meer bedelaar en krijgt die grote Davidszoon meer en meer waarde. Het gaat om Hém. Doet dat tot Mijn gedachtenis.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen