“Blijf vooral veel zingen!”

Verbaasde het u dat u zoveel reacties kreeg op uw artikel ‘Zing een lied. Of niet’?
“Nee. Mensen hechten aan de liederen die ze zingen. Je bent met iets bezig wat kostbaar is. Daarom schreef ik ook in mijn artikel: ‘Ik wil je dan ook vragen om bij het verder lezen je gevoelens een poosje in de koelkast te zetten. Eerst eens gewoon mee te denken. Als je meteen al weerstand en emotie voelt, komt het denken in de koelkast terecht.’ Dat is blijkbaar toch niet altijd gelukt.”

Waarom schreef u destijds het artikel?
“Ik had er een keer in inleiding over gehouden op de JeV en wilde er ook graag over schrijven om over dit onderwerp in gesprek te komen. Op de JeV kreeg ik vergelijkbare reacties, maar daar kun je met de jongeren in gesprek. Tegelijk heb ik gemerkt dat het heel lastig is je punt te maken.”

Wat was ook al weer het punt dat u wilde maken?
“Dit soort liederen doen een appel op je gevoel, op het gezamenlijk beleven van iets. Natuurlijk, dat doet de Bijbel ook, maar daar liggen wel andere dingen aan ten grondslag. Voor de goede orde: ik wil niet zeggen dat we een lied als ‘Als een hert’ niet meer mogen zingen. Ik zing deze liederen zelf ook mee als ze gezongen worden! Maar het gaat om de cultuur erachter die gericht is op emotie.”

Welke emoties?
Nadenkend: “Dat is zó moeilijk precies aan te geven. Het is als het zaad en onkruid uit de gelijkenis; het lijkt zo veel op elkaar dat ik het heel lastig vind om uit te leggen wat het verschil is tussen die cultuur van beleving en emotie aan de ene kant en Bijbels gefundeerde beleving aan de andere kant. Daarmee wil ik niet zeggen dat die liederen duivels zijn. Het gaat in die liederen vooral om vervuld worden, aangeraakt worden. Door te zingen, roep je dit gevoel op. Bijbels is echter dat beleving een gevolg is. Je roept het niet zelf op.”

Kunt u daar een concreet Bijbels voorbeeld bij geven?
“Een voorbeeld over muziek en gevoel, nee, dat heb ik niet paraat. Maar het gesprek tussen de Heere Jezus en Nicodemus maakt heel scherp duidelijk waar het om gaat in de Bijbel. Nicodemus wil een goede verhouding met Jezus. Maar Jezus zegt: Je moet wederom geboren worden. De Bijbel roept niet op tot geluk, maar tot bekering. Het gaat niet om gevoel, maar om verlossing. De Bijbel is daarin bijna juridisch: in de Bijbel gaat het over de persoonlijke schuld die betaald moet worden. Het gevoel moet getoetst worden aan het Woord. Biddend, maar wel met het verstand. Het verstand is een check op het gevoel. Dat is bevindelijk-gereformeerd, maar dat sluit niet aan op de belevingscultuur.”

Zijn de emoties die evangelische liederen oproepen echt anders dan de emoties die Psalmen oproepen?
“Ik vind dit een heel lastig onderwerp. Muziek doet altijd een appel op emotie. In één van de reacties schreef een vrouw dat ze diep was geraakt door de zin ‘O Jezus raak mij aan’. Dat geloof ik. De Heilige Geest kan ook deze liederen gebruiken. En laten we niet vergeten dat de psalmberijming van 1773 ook gestempeld is door de tijd waarin deze is gemaakt. Er is dus geen wezenlijk verschil tussen emoties in de Psalmen en liederen, maar wel een gradueel verschil. In de Psalmen gaat het altijd ergens over. Er is een reden voor lofprijzen. En die reden mis ik vaak in evangelische liederen.”

Wat betekent dit voor het zingen?
“In veel reacties op mijn artikel werd gevraagd: is het zingen van deze liederen dus fout? Ik wil echter geen zwarte lijst en witte lijst opstellen. Liederen die duidelijk Arminiaans zijn – die de nadruk leggen op het kiezen voor Jezus – moeten we natuurlijk niet zingen. Maar voor de overige liederen moet de vraag zijn: waar vallen de keuzes op? Wat is de set van liederen die we met elkaar zingen? En wat zegt dat dan over jezelf? Vergelijk dat eens met de Psalmen. Gaat het om de sfeer of om wat anders?

Als ik met jongeren zing, merk ik dat er vooral liederen worden gezongen. Dat is jammer, want de Psalmen zijn zo rijk van inhoud! De Psalmen moeten de concurrentie aangaan met liederen. We weten zeker dat de Psalmen het geloof van de kerk vertolken. Het gaat me ook niet om de melodie. Melodie is vorm, net als gitaar of orgel als begeleidingsinstrument. Het gaat mij nu om de inhoud van de liederen. Die inhoud heeft invloed, ook op je gebed en op je denken.”

U geeft aan over dit onderwerp in gesprek te willen gaan. Hoe moet dat gesprek vorm krijgen?
“Dat begint bij jezelf: biddend, door de prediking, door in de Bijbel te lezen. Want het gaat niet om zomaar iets, maar om leven of dood. Ik kan er zelf erg van genieten met een groep over geestelijke zaken te spreken en samen te zingen. Maar dan kan de prediking soms ontdekkend en scherp zijn. Verder vind ik dat we er niet te krampachtig mee om moeten gaan. Het moet geen groepscultuur of code worden. Probeer het er open over te hebben, maar kijk uit voor een sfeer van discussie. En blijf vooral veel zingen!”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen