De kerk in Ecuador

"Castillo fuerte es nuestro Dios, Defensa y buen Escudo."

Laten we eerst maar eens landen in Quito, de hoog in de bergen gelegen hoofdstad van het land. Dat is geen alledaagse bezigheid! Het vliegveld ligt middenin de stad, ingeklemd tussen de lage en hoge gebouwen die kriskras door elkaar staan. De •plane' scheert als het ware maar net over de hoogste gebouwen. Er zijn ZGG'ers die beweren dat je vanuit het toestel kunt zien wat de mensen in de huizen op hun bord hebben liggen!

Houd je daarvan, van vliegtuigen enzo? Dan moeten we zeker even gaan eten in winkelcentrum El Bosque, gelegen op de berghelling ten westen van het vliegveld. De vele eetgelegenheden hebben er een gezamenlijk terras waarvan je, naar beneden kijkend, de vliegtuigen kunt zien landen en opstijgen. Maar vergeet bij alle opwinding niet ook even iets naar links kijken. Recht tegenover het winkelcentrum staat daar een kerkgebouw. 'Iglesia Reformada y Presbiteriana San Marcos', leert de voorgevel. Een reformatorisch-presbiteriaanse gemeente dus!

'San Marcos' is de grootste van de vier reformatorischpresbiteriaanse gemeenten, onderling verbonden door het kerkverband 'IRPE'. Op zondagmorgen zitten er normaalgesproken zo'n honderd tot honderdvijftig mensen in de kerk. Van de andere drie gemeenten zijn er twee beduidend kleiner. Dan zijn er buiten IRPE nog wel twee onafhankelijke kerken met een gereformeerde belijdenis, en ook een kerk van de 'English fellowship', maar al met al is het maar een handjevol dat in deze overwegend roomse miljoenenstad de leer van de reformatie is toegedaan.

Hetzelfde verhaal in Guayaquil, de andere metropool van Ecuador, met z'n grote havens in het zuiden, aan de zee. In enkele kerken, klein in getal, klinkt er de boodschap van her "alleen door geloof", "aJleen door genade" en "alleen de Schrift". Eén van deze kerken is El Amparo (de Schuilplaats), voortgekomen uit het werk van ZGG. We moeten er vanuit het rijke centrum nog een flink eind voor rijden. Middenin de arme sloppenwijken vinden we het kerkgebouw; een tekening uit Bunyans Christenreis op de buitenmuur. Christen, die zijn zondepak verliest aan de voet van het kruis.

En dat is het dan... de kerk van de reformatie in Ecuador. Klein en zwak! Nietig, vooral vergeleken bij de Roomse kerk, maar ook vergeleken bij andere groepen-in-opmars, zoals de mormonen en de Jehova's Getuigen. Natuurlijk mogen we de reformatorische ritselingen die je tegenkomt in evangelische of baptistische gemeenten niet over het hoofd zien, maar al met al is het toch begrijpelijk dat het zendingsdeputaatschap zich ten doel stelt in verschillende steden zo mogelijk gemeenten van gereformeerd belijden te stichten. Vanuit die gemeenten kan er dan wellicht sprake zijn van een doorwerking van het erfgoed van Reformatie en Nadere Reformatie, ook in andere kerken en stromingen.

Volop rooms

Is dat nodig? Jazeker! Latijns-Amerika is over het algemeen nog volop rooms. Straten en wijken dragen de

namen van de twaalf apostelen, steden en dorpen hebben beschermheiligen. De bakkerij van de buurman kan zomaar 'De Goede Herder' heten en een beeltenis van een blonde 'Christus' tonen, terwijl op de hoeken van de straten mensen bijeenkomen om kaarsjes te branden in kleine kapelletjes. De misbedieningen in de parochiekerken kunnen doorgaans op een goede opkomst rekenen, want het lichaam van Christus te eten en Zijn bloed te drinken behoort tot de belangrijkste dingen van het roomse leven. En zo wordt ook aan de andere zes roomse sacramenten een zaligmakende werking toegekend.

Zodoende is het roomse geloof een sacramentsgeloof, in plaats van een Christus-geloof. Men gelooft in de kerk, die als een instrument de vergeving van zonden doorgeeft aan de mensen. In een rooms huishouden kun je op religieus gebied van alles tegenkomen, maar de Bijbel, als die er al is, gaat nauwelijks open. Beelden worden nog steeds gezien als de boeken van de leken. Nu zijn er binnen de roomse kerk zeker wel tegenbewegingen, dat moet gezegd. Bijvoorbeeld in de vorm van Bijbelstudiegroepen. Maar veel hoop bieden deze niet zolang ze zich noemen naar pausen en juist oproepen tot een nauwgezettere Maria-verering. Tegenbewegingen van buiten de roomse kerk zijn er ook, en met succes. De Jehova's Getuigen en de Mormonen verslaan met hun de Bijbel verdraaiende leer hun duizenden in Latijns-Amerika. Hun volgelingen moeten niets meer van Rome weten. Maar zijn ze daarmee vrij van het roomse denken? Of blijkt de roomse goede-werken-traditie juist een vruchtbare voedingsbodem voor de strikte levensvoorschriften van de beide sekten? Het laatste lijkt de verklaring voor de explosieve groei van deze predikers van de moraal, van de ascese (onthouding) en van familiewaarden.

Dan zijn er natuurlijk ook de vele evangelische kerken en de oprukkende pinksterbeweging. Hier is het van belang om met onderscheiding te spreken. Er zijn binnen deze in Ecuador aanwezige kerken zeer bemoedigende signalen aan te treffen, reformatorische ritselingen, zoals hierboven al aan de orde kwam. Maar aan de andere kant, vooral in de pinkstergroepen, is er veel doperse (geest)drijverij (de dopersen vormden de extreme uitschieter van de Reformatie waartegen de reformatoren zich moesten verweren). Tegenover de roomse bijbelverwaarlozing wordt vaak meer de (heftige) persoonlijke emotie dan het Woord van God en de bestudering daarvan centraal gesteld. Bovendien is het kerkhistorisch besef vaak gering en zijn veel kerken ongezond independentalistisch (onafhankelijk, op zichzelf).

Strijd van Luther

Temidden van dit fel-en rijkgekleurde palet staat dus die zwakke kerk met haar reformatorisch-presbiteriaanse leer. Een rijke leer, maar voor velen maar weinig aantrekkelijk. De één zoekt het liever in de roomse liturgie, de ander in het afgescheidene, het exclusieve, het sektarische van de Mormonen en de Jehova's Getuigen. Weer anderen 'gaan' voor de doperse emoties en de beleving van wat zij aanzien voor de werking van de Heilige Geest. En dan werkt het niet mee voor de reformatorische kerken als pinksterleiders hun volgelingen voorhouden dat in kerken waar de dienst rustig verloopt de Geest kennelijk niet werkzaam is... Of dat je rooms bent wanneer je de kinderdoop leert... i

Temidden van dit felgekleurde palet, waarin maar weinigen echt los zijn van het roomse denken en leven, wordt de strijd die reformator Maarten Luther vijfhonderd jaar geleden onder Gods leiding mocht voeren, weer zo actueel. De Bijbel moet open (sola scriptura)! Die taaie ideeën over eigengerechtigheid en werkheiligheid moeten kapot (sola gratia)! De boodschap van de zalige ruil van een rijke Christus voor een arme zondaar moet worden gehoord (sola Rde)!

Je kunt je als evangelist zo machteloos voelen als je ziet hoe diep het roomse gif zich heeft ingevreten in de har-

ten en gedachten van de mensen. Dat haal je er met wat basiscursussen, catechisatielessen en leerdiensten niet zomaar uit, hoe actueel en toepasselijk de Heidelberger Catechismus hier ook mag zijn. Zelfs als je de belijdende leden van de door het ZGG-zendingswerk ontstane kerkjes zou opensnijden, komen er nog papen (roomsen) uit. Maar... was het niet Luther die dit ook van zichzelf moest zeggen? De werkheiligheid zit diep in het natuurlijke mensenhart, en het roomse denken tiert er welig op. Daar moet toch echt de Heilige Geest aan te pas komen.

Maar... gelukkig gebeurt dat ook! Vijfhonderd jaar geleden gebeurde dat. Temidden van een bijna totale verwarring werd toch het werk van Luther, van Calvijn en van Zwingli zó gezegend dat er een kerk van de Reformatie geboren werd. En die kerk is er heden ten dage óók in Ecuador, met dezelfde HEERE, met hetzelfde "Woord des kruises", die kracht van God tot de zaligheid voor ieder die gelooft, die in geen vijfhonderd en in geen tweeduizend jaar minder is geworden.

Wat heerlijk als ook in de Ecuadoraanse cultuur een mens gaat ontdekken dat God een gaarne vergevend God is! Een Goede Herder, Die het verlorene zoekt en vindt! Mannen die soms jaren aan de drugs en de drank verslingerd waren. Vrouwen die er alleen voorstonden, na verschillende mannen te hebben gehad. Armen die een volslagen ongeorganiseerd leven leidden.

Maar nu nabij gekomen... Nabij het Woord van het kruis. Niet nabij allerlei menselijke emoties of leerregeltjes, maar bij de Bron van zaligheid. Zondaren, die zichzelf als verlorenen leerden kennen, en die er achter kwamen dat zaligworden mogelijk is bij God, en dat daarom in de Naam van Jezus gepredikt mag worden bekering en vergeving van zonden.

De HEERE houdt getrouw Zijn Woord, ook in Ecuador, waarheen we namens de Gereformeerde Gemeenten werden uitgezonden om zendingswerk te doen onder de armste mensen in de sloppenwijken. Zijn Woord zal niet ledig wederkeren, maar doen hetgeen Hem behaagt. Hoe gaat het met de Kerk in Ecuador? , zo vroeg de redactie van Daniël. Het gaat goed met de Kerk in Ecuador! Het gaat altijd goed met de Kerk, hoe klein en hoe bestreden zij ook is. Want...

een vaste Burg is onze God een Toevlucht voor de Zijnen al drukt ons leed, al dreigt ons lot, Hij doet Zijn hulp verschijnen. De vijand rukt vast aan, met opgestoken vaan, hij draagt zijn rusting nog, van gruwel en bedrog, maar zal als kat verdwijnen.

(Castillo fuerte es nuestro Dios, Defensa y buen Escudo. Con Su poder nos librara en este trance agudo. Con furia y con afan, acósanos Satan, por armas deja ver, astucia y gran poder, cual Él no hay en la tierra.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen