Vlug en vluchtig

Ontlezing wordt het genoemd, de trend dat de populariteit van gedrukte media - een verzamelnaam voor kranten, folders, tijdschiften en boeken - daalt. De cijfers van het Sociaal-en Cultureel Planbureau (SCP) lijken voor zich te spreken. Van ruim zes uur in 1975 naar bijna vier uur per week in 2005 is een forse daling. Nog dramatischer lijken de cijfers per leeftijdsgroep. Hoe jonger, hoe minder men leest. De groep 12-19 leest nog maar anderhalf uur per dag.

Beeldscherm

Dit is echter een kant van de zaak. Het SCP heeft ook uitgezocht hoeveel tijd er besteed wordt aan kranten, tijdschriften en boeken afzonderlijk. En dan blijkt dat vooral de leestijd in kranten en tijdschriften achteruit holt. Boeken dalen ook, maar minder. En voor boeken geldt niet: hoe jonger, hoe minder. Een twaalfjarige zit ongeveer even lang met zijn neus in de boeken als een vijftigjarige.

Er is nog een tweede 'maar'. In deze leescijfers zit niet de tijd die iemand al lezend achter zijn beeldscherm doorbrengt. Dit tijd is ook niet bekend. Wel is onderzocht hoeveel uur per week de Nederlander achter de pc zit: bijna vier uur in 2005. Niet verwonderlijk is dat jongeren hier ver boven het gemiddelde zitten: meer dan acht en half uur per week kijken zij naar het beeldscherm van een computer. En op dat beeldscherm verschijnt vooral veel tekst.

Dit verklaart ook waarom het vooral de kranten en tijdschriften zijn die minder gelezen worden. Meer en meer worden nieuws en opinie gelezen op websites en weblogs. Wie snel wil weten wat er gebeurt, wacht niet op de papieren editie van het RD maar kijkt op refdag.nl. Ontlezing? Het is maar hoe je het bekijkt. Nederlanders lezen niet minder, maar anders.

Geen uitstapjes

Deze cijfers geven een beeld van lezen in Nederland. Voor lezers van Daniël zullen ze er iets anders uitzien - verwacht mag worden dat zij niet bijna elf uur in de week voor de TV zitten - maar er is geen reden om te

denken dac de trends anders zijn. Zowel ds. Van Ruitenburg als Joke Kreijkes, lerares Nederlands, zien in hun omgeving dat jongeren vooral anders lezen.

"Jongeren kunnen best heel wat aan, maar het moet in hun taal geschreven zijn. Ik bedoel daarmee niet zozeer het woordgebruik, maar je moet naast ze staan, laten merken dat je ze probeert te begrijpen. Informeler ook. Schrijftaal werkt niet meer zo goed", zegt ds. Van Ruitenburg. "Ik heb de indruk dat er altijd een grote groep niet lezers geweest is, vooral onder lager opgeleidde jongeren. Daarnaast denk ik dat de hoger opgeleiden liever bezinnende literatuur lezen die kort en krachtig is. Het is altijd al zo geweest dat lezers bij voorkeur een plaatje moeten kunnen maken van wat er gezegd wordt. Maar dat is wel sterker geworden denk ik. Men is eerder verveeld. De schrijver kan zich niet permitteren een uitstapje te maken. De aandacht verslapt heel gauw."Joke Kreijkes herkent dit. "Ik weet van veel jongeren die niet eens de moeite nemen om elke avond uit de Bijbel te lezen. Het gaat allemaal vlug, vlug en de taal uit de Bijbel leent zich daar niet voor, dus dat laten ze makkelijk liggen."

Kansen

Op school merkt ze dat gewone leesboeken minder gelezen worden door de opkomst van de dvd. Maar: "Door het op school stimuleren van lezen en het geven van gerichte opdrachten gaan ze wel bewuster met boeken om. Ik zie dan soms tot mijn verrassing ook boeken als 'De christenreis' van Bunyan. Meestal zijn dat de boeken die speciaal voor jongeren uitgegeven zijn, zodat het wat makkelijker te begrijpen is." Daarnaast ziet zij kansen voor ouders. "In de praktijk merk ik dat ouders het leesgedrag van hun kind kunnen stimuleren en ook kunnen sturen in de keuze van de boeken die ze lezen."

Ook ds. Van Ruitenburg ziet wel degelijk mogelijkheden om jongeren te bereiken. De afgelopen jaren schreef hij verschillende boekjes met meditaties die "verbazend goed" verkopen. Blijkbaar hebben jongeren best belangstelling voor geestelijke lectuur. De bundels vallen op door hun aantrekkelijke vormgeving en door de directe schrijfstijl. "Iedere schrijver en uitgever doet zijn best om zijn boekjes er aantrekkelijk te laten uitzien. Niet iedereen slaagt daar in. Het worden al gauw zonsondergangen en wolkjes."

Kort en bondig

Over zijn motivatie om deze boekjes te schrijven zegt de predikant: "Ik ben zelf gauw afgeleid. Het stoort me als er in een meditatie twee keer hetzelfde gezegd wordt en heb al gauw het gevoel dat er clichés worden gebruikt. Daarom wilde ik graag mensen bereiken zoals ik.

Als je jongeren met deze aanpak kan interesseren pakken ze hopelijk ook wat dieper gaande literatuur. Maar het is van belang te laten zien dat je geen traditie brengt, maar klip en klaar Gods Woord laat spreken. Jongeren raken minder gevoelig voor wat wij vinden en we moeten ze begeleiden in het lezen van Gods Woord."

De sms-Bijbel vindt Joke Kreijkes daarvoor niet geschikt. "Het is ongetwijfeld bedoeld om het voor jongeren aantrekkelijk te maken. Het leest vlug en... vluchtig! Juist de Bijbelwoorden moet je tot je door kunnen laten dringen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen