Zeeman in hart en nieren

Michiel zag het levenslicht in de havenstad Vlissingen. Op school was hij geen al te brave jongen en hij maakte het zijn onderwijzers lastig. De lessen boeiden hem niet zo. Hij klom liever op de kerktoren. Michiel werd van school gestuurd en hoefde niet meer terug te komen. Omdat het aan het begin van de zeventiende eeuw heel gewoon was dat je als kind meehielp de kost te verdienen, werd Michiel aan het werk gezet. Hij moest het wiel draaien in de touwslagerij van familie Lamspin, een rijke scheepvaardersfamilie. Ook hier was hij niet de meest gehoorzame jongen. Familie Lamspin was niet tevreden over zijn gedrag en Michiel kon gaan.

Michiel voelde het wel: de zee trok... Niet verwonderlijk voor een in Vlissingen geboren en getogen jongen, wiens vader in de haven werkte. Op elfjarige leeftijd scheepte Michiel, als hoogbootsmansjongen, in voor zijn eerste zeereis. Hij was een soort hulpmatroos, die tijdens de bootreis de fijne kneepjes van het zeemansvak aangeleerd kreeg. Michiel was duidelijk een jongen met avonturenbloed, dat blijkt wel uit het feit dat hij, toen hij op een van zijn reizen gevangengenomen was door de Spanjaarden, kans zag met een paar kameraden te ontsnappen door de zee in te duiken. Met zijn scheepsmaten liep hij terug van Spanje naar Vlissingen! Ambitieus was hij ook: al op 1 5-jarige leeftijd had hij zich opgewerkt tot schipper, een van de hogere rangen in de zeevaart. Schipper naast God, zei hij zelf.

Zeeheld

Michiels glorieuze loopbaan op zee was begonnen... Zijn vaartochten hadden verschillende doeleinden: handel drijven met Zuid-Amerika, Marokko en West-lndië, en als stuurman mee op walvisvaart bijvoorbeeld.

Het verhaal gaat dat Michiel een keer het scheepsdek met boter insmeerde, om kapers te slim af te zijn. Een originele manier om de piraten op hun snufferd te doen gaan en zo tegenstand te bieden!

Zijn reizen gingen hem niet in de kouwe kleren zitten en hij verdiende een aardig kapitaal. Ondertussen was Michiels eerste vrouw, na nog geen jaar huwelijk, overleden in het kraambed. Ook zijn eerste kind stierf toen ze slechts drie weken oud was. Michiel besluit opnieuw te trouwen. Omdat hij inmiddels een vermogend man is, kan huwt hij een regentendochter. Ook dit huwelijk duurt slechts 14 jaar. In deze tijd breidt het kapitaal van Michiel zich nog verder uit. Door al zijn handelsreizen verdient hij heel wat geld. Na zijn derde huwelijk, met Anna van Gelder, koopt hij een prachtig huis en besluit hij te gaan rentenieren.

Lang wordt hem echter geen rust gegund. De overheid van Zeeland weet heel goed welke zeemanskwaliteiten Michiel de Ruyter in

huis heeft, en als in 1662 de Eerste Engels-Nederlandse Oorlog uitbreekt, wordt een beroep op hem gedaan. Michiel kiest opnieuw voor het ruime sop, al is het met tegenzin. Hij wordt onderbevelhebber van de zeevloot, onder Witte de With. Als Michiel de Engelse admiraal verslaat tijdens de Slag bij Plymouth, is hij in één klap een nationale zeeheld geworden! Verschillende overwinningen volgen. Michiel heeft de smaak van het zeemansleven weer te pakken gekregen en na de oorlog blijft hij varen en vechten bij de marine.

Lontpluis

De handelsverhoudingen tussen Engeland en Nederland zijn, ook na de oorlog, nog lang niet goed. Er breken een Tweede en een Derde Engels-Nederlandse Zeeoorlog uit. Michiel de Ruyter neemt het vlaggenschip 'De Zeven Provinciën' in gebruik, waarmee hij de overwinning behaalt tijdens de Vierdaagse Zeeslag. Tijdens één van zijn oorlogsacties, krijgt hij echter brandend lontpluis binnen, en wordt hij zeer ernstig ziek. Gelukkig geneest hij voldoende om de vloot weer onder zijn hoede te kunnen nemen.

Ondanks dat Michiel geniet van het zeemansleven en voelt dat de plicht voor het vaderland roept, wordt hij tussen 1667 en 1672 door Johan de Witt thuisgehouden, om te voorkomen dat hij zou sneuvelen. Men was zuinig op de ervaren, onverschrokken zeeman! Tegenover zijn manschappen kon Michiel erg driftig zijn. De discipline op zee was in die tijd ook niet geweldig. De mannen waren vaak laks in het nakomen van bevelen. Ondanks zijn driftige aard, was Michiel geliefd bij zijn manschappen. Hij was streng, maar rechtvaardig, en had oog voor mensen die een moeilijk en hard bestaan moesten leiden. Zijn drift was tijdens gevechten trouwens vaak ver te zoeken: in het oorlogvoeren was Michiel juist erg voorzichtig. Hij nam geen onnodige risico's!

Lastpost

Zijn laatste tocht onderneemt Michiel vo/gens sommige geschiedkundigen in de overtuiging dat hij niet meer terug zal keren in zijn vaderland. Ondanks dat hij zijn vloot te zwak vindt, vaart hij uit, naar de opdracht van zijn bevelhebbers. Hij wil zijn leven wagen voor zijn vaderland. Tijdens de slag bij Etna, in 1667 wordt hij inderdaad getroffen door een kogel die zijn rechterbeen verbrijzeld en het voorste gedeelte van zijn linkervoet eraf schiet. Hij overlijdt een week later in de Baai van Syracuse aan boord van oorlogsschip 'd' Eendraght'. Zijn lichaam wordt gebalsemd en overgebracht naar Nederland. De zeeheld krijgt een praalgraf in de Nieuwe Kerk van Amsterdam.

Leerzaam... het leven van Michiel de Ruyter. Van een lastpost werd hij een volwassen man met veel verantwoordelijkheidsgevoel. Hij schuwde geen risico's als het ging om het belang van zijn vaderland en van mensen die zijn hulp nodig hadden. Hij is één van hen geweest die de Heere gebruikt heeft in de geschiedenis van ons land. Mede dankzij de overwinningen van Michiel de Ruyter, kon Nederland een vrij land worden, waarin ruimte was voor onze God en Zijn Woord.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen