"Gezinnen als kleine kerken"

De advertentie voor een nieuwe directeur heeft al in Daniël gestaan, maar Mauritz is nog niet weg. Het komende half jaar wordt - opnieuw - een drukke tijd. Hervormingsavonden, opvoedingsavonden, voorbereidingen voor de actie 'Toekomst voor de kerk' van volgend jaar en een aantal uitgaven zijn maar een deel van de werkzaamheden. De naderende jubileumbijeenkomst van de Jeugdbond is een andere activiteit die aandacht vraagt. "Ondanks alle zorgen over de voortgang van ons kerkelijk jeugdwerk, stemt het tot blijdschap dat het werk nog steeds voortgang mag hebben. Daarin zie ik Gods trouwe zorg, "

Meer dan 32 jaar is Mauritz inmiddels in dienst van de Jeugdbond. Een periode waarin veel veranderde. "Het gevaar dat jongeren bedreigt, is dat de boodschap van Gods Woord steeds minder gezag heeft in het leven en denken. Ik zeg regelmatig: Jongeren zijn de seismografen van de tijd. Zij registreren wat er in de wereld om hen heen aan de hand is. Ze ademen de tijdgeest in en onderkennen nauwelijks dat in de praktijk van elke dag het gebod van God geen norm meer is. De vloedgolf van de secularisatie houdt echt niet op bij onze voordeur. Uit alles blijkt dat het Woord steeds minder zeggenschap heeft." Ds. Visscher, sinds 2001 voorzitter van de Jeugdbond, deelt die zorg. "Onze jongeren staan volop in de branding van deze moderne tijd. Dat is niet eenvoudig. De kerk is verdrongen naar de rand van de samenleving. Het publieke spreken van de kerk is vrijwel verdwenen. De Bijbel is steeds meer een onbekend boek geworden. De christelijke feestdagen zijn voor velen, behalve natuurlijk de dagen vrij, onbekende zaken. Dat is erg, maar wel waar. Het moderne heidendom dringt steeds dieper door in de gezinnen, scholen en harten. Via de media worden we daar allemaal op duidelijke wijze aan herinnerd. De kerk en de Bijbel zijn niet belangrijk meer voor veel mensen om ons heen."

Gedoopt

Niet alleen gevaren van buiten bedreigen de jongeren. Ook ontwikkelingen binnen de kerk zijn reden voor bezorgdheid, geven de twee Jeugdbond-mannen aan. Mauritz: "Uit een recent onderzoekje onder honderd leerlingen van twee reformatorische scholen voor voortgezet onderwijs, blijkt dat 42 van die leerlingen nog nooit iemand persoonlijk, uit eigen ervaring, hebben horen vertellen over de bekering. Dat is een verdrietige en aangrijpende constatering. Jongeren groeien op in een kerk waarin de noodzaak van wedergeboorte en bekering centraal staat, terwijl een deel van hen nooit hoort van de beleving van het werk van Gods genade. En wat hebben ze er behoefte aan dat een kind van God hen iets vertelt over het werk van de Heere in eigen hart en leven. Dat spreekt veel jongeren gelukkig nog aan. Het kan hen jaloers maken en aansporen om de Heere te zoeken. Het mag ambtsdragers en jeugdwerkers wel steeds de vraag doen stellen of jongeren in ons leven iets kunnen zien van het werk van de bekering. Wij zijn kerkelijk betrokken, maar is er sprake van geestelijk leven? Zijn we wellicht meer bezig met de dingen van deze wereld en te weinig afkerig van de zonde? Jongeren krijgen de indruk dat het zonder God ook wel goed gaat."

De predikant van Amersfoort bevestigd dat. "Gelukkig zijn er veel gezinnen waar op een positieve wijze met de boodschap van de Bijbel wordt omgegaan. Wat is het belangrijk als kinderen en jongeren van jongs af aan iets zien van de grote waarde van de Bijbel en de kerk. Er zijn jongeren die wel eens gemerkt hebben dat vader tijdens het bijbellezen van ontroering niet goed verder kon lezen.

Er zijn ook jongeren die wel eens iets hebben gehoord van een moeder of oma over het leven met de Heere en over Zijn dienst. Zulke jongeren zijn er, gelukkig. Toch kan het ook zo heel anders zijn. Het kan zijn dat we netjes naar de kerk gaan maar dat heel de godsdienst ons eigenlijk niets zegt. Nooit horen we ervan. Nooit zien we daar iets van. Helaas zijn er gedoopte jongeren die zo opgroeien. Soms niet eens zo weinig."

Huisgodsdienst

Die ontwikkelingen onderstrepen het belang van een goede opvoeding, aldus de Jeugdbond-directeur. "Op 7 oktober hopen wij een boek te presenteren dat bij Den Hertog verschijnt over huisgodsdienst. Voor Zijn aangezicht heet het boek. Daar gaat het om, ook in de opvoeding, het besef dat ouders en jongeren samen leven voor Gods aangezicht. Ongeveer de helft van de tieners geeft aan dat er in hun gezin niet of nauwelijks over de zaken van Gods Koninkrijk wordt gesproken. Er wordt zo weinig aandacht besteed aan een bewuste godsdienstige opvoeding. Terwijl dat, zeker voor jongeren die hinken op twee gedachten of zelfs al innerlijk niet meer betrokken zijn, van grote waarde is." Het pleidooi voor huisgodsdienst, zoals de schrijvers van het boek dat voeren is overigens niet nieuw. Ds. Visscher citeert in dat verband de oudvader Udemans. "Hij schrijft ergens dat ouders geroepen zijn om hun kinderen op te voeden 'opdat de kinderen niet als heidenen opgroeien'. Het geweten van de kinderen moet worden gevormd naar de boodschap van de Bijbel. Wat zijn gezin en huisgodsdienst belangrijk: onze vaderen zagen de gezinnen als kleine kerken."

Niet eenvoudig, erkent ds. Visscher. "De waarden en de normen van Gods Woord moeten ter sprake worden gebracht, maar een woord als 'popmuziek' staat niet in de Bijbel. Ouderen en jongeren zullen dus naar de strekking van de boodschap van Gods Woord moeten zoeken. Zo'n zoektocht is noodzakelijk. Wat is het belangrijk als jongeren van hun ouders horen wat de Heere ons leert in Zijn Woord. We moeten thuis horen dat we bekeerd moeten worden. Ook mogen ouders aan hun kinderen vertellen dat dat bij de Heere echt kan. Daarvoor kwam de Heere Jezus naar de aarde. Nog belangrijker is het dat onze kinderen iets mogen zien en merken van de vreze des Heeren in de praktijk van iedere dag. Het is belangrijk dat jongeren positieve dingen horen over de Heere en Zijn dienst. Dat kan thuis, op de catechisatie, of ook bij een kind van God thuis. Laten we over de dingen van Gods Koninkrijk spreken. Bijvoorbeeld naar aanleiding van een avondmaalsdienst. Het kan zijn dat ouders geen genade kennen en niet mogen deelnemen aan het Avondmaal. Wat is het dan goed als daar thuis ook over doorgesproken wordt. Dat kinderen merken dat er ook nood is in het leven van de ouders."

Jeugdwerk

Eén van de meest opvallende veranderingen die de Jeugdbond in de achterliggende vijf jaar heeft meegemaakt, is de groei van het aantal aanvragen voor gemeenteavonden. Bijna iedere week spreekt één van de jeugdwerkadviseurs op een avond voor gemeenteleden, ouders of catechisanten. Jeugdbeleid neemt daarbij een steeds belangrijker plaats in: hoe houd een gemeente alle jongeren van de gemeente in beeld? Mauritz: "Er zijn in de Gereformeerde Gemeenten veel jongeren die positief willen staan binnen de kerkelijke gemeente. Elk jaar doen weer veel jonge mensen belijdenis en voegen zich van harte in de gemeenschap van de kerk. De Heere gaf hen een plaats op het erf van Zijn verbond. Als lidmaten van Zijn gemeente werden ze gedoopt. En door hun 'ja-woord' geven ze te kennen bij Gods gemeente te willen horen. Helaas zijn er ook jongeren die weinig zien in de kerk. Ze groeien wel op bij het Woord, maar innerlijk gaan ze aan de boodschap van het Woord voorbij." Jeugdbeleid moet die jongeren in beeld brengen.

"Ik ben er van overtuigd dat veel ambtsdragers en leidinggevende zich veel moeite getroosten om jongeren bij de gemeente te trekken. Probleem is hoe je aansluiting kunt vinden bij alle jongeren van de gemeente, bij iedereen. Want het is te kort door de bocht om te zeggen: de kerk spreekt jongeren niet meer aan. Tegelijkertijd is het wel zo dat de kerk een deel van de jongeren inderdaad niets meer te zeggen heeft. Een ander deel van de jongeren geeft aan niet serieus te worden genomen als het gaat over hun vragen. Door vertegenwoordigers van de kerkenraad te laten spreken met leidinggevenden, ouders, opvoeders en - in sommige plaatsen - vertegenwoordigers van het open jeugdwerk kan worden afgesproken wie wanneer met welke jongere praat. Met dat ene doel voor ogen: hoe houden we jongeren bij de kerk? "

Catechese

Ouders zijn daarbij onmisbaar, accentueert Mauritz nogmaals. "Hoeveel ouders vragen na afloop hoe het was op catechisatie? Ook het jeugdwerk zal er alles aan moeten doen om ouders te motiveren. Ouders moeten overtuigd zijn van de meerwaarde van jeugdwerk. Want het gaat niet alleen om de overdracht van de leer, maar ook om de toepassing in de praktijk." De Jeugdbond-directeur verwijst naar het doopformulier. "De ouders hebben bij de Doop beloofd hun kinderen naar hun vermogen 'te onderwijzen, of te doen en te helpen onderwijzen'. In dat verband kan het jeugdwerk een waardevolle brugfunctie vervullen. In het jeugdwerk staan we voor de belangrijke taak om jongeren toe te rusten voor het staan in kerk en samenleving. De vormgeving van het jeugdwerk mag veranderen - vandaag worden soms wat andere woorden gebruikt dan in de tijd van ds. Kersten - , maar de inhoud, het gereformeerd belijden in leer en leven, moet behouden blijven. Het jeugdwerk is een goede plaats om praktisch met de Schrift en het belijden bezig te zijn."

Ds. Visscher valt Mauritz bij, maar wijst ook op het belang van de catechese. "Dan komen de jongeren van de gemeente onder ambtelijke leiding samen. De catechese is geen veredelde godsdienstles. Het is ook niet de plaats voor allerlei verhaaltjes. Maar de catechesatielessen kunnen goed worden gebruikt om in te gaan op de prediking van zondag. Vanuit de geloofsleer kunnen de zaken daar handen en voeten krijgen. En wat is het dan goed als ambtsdragers de catechese gebruiken om heel dicht bij de jongeren te komen. Wie de boekjes van bijvoorbeeld ds. Fraanje doorleest, zal onwillekeurig merken dat deze predikant met voorbeelden, illustraties en aansporingen heel dicht bij jongeren wist te komen."

Verwachting

Liefde voor jongeren is daarvoor onmisbaar. Mauritz: "Liefde voor jongeren is naar mijn overtuiging het geheim van jongerenwerk in de kerk. Het gaat niet goed in de kerk als de liefde niet functioneert. Het gaat niet goed als de liefde tot de Heere en Zijn dienst gemist wordt. Het is voor jongeren een basisvoorwaarde dat de leer van de kerk ingebed wordt in een liefdevolle omgang met elkaar. Jongeren weten wel dat ouders, ambtsdragers en leidinggevenden zondige mensen zijn. Ze voelen wel aan dat het niet

altijd gaat zoals het zou moeten zijn. Ze hebben tegelijk een antenne als het gaat om de liefde, liefde van ambtdragers en leidinggevenden die er voor jongeren willen zijn."

"De kerk is opgeschoven naar de rand van de samenleving. Het heeft ons veel te zeggen dat nog slechts een minderheid van de kinderen in ons land gedoopt wordt, " meent ds. Visscher. "Daar is iets in te zien van een oordeel Gods. Dat neemt echter niet weg dat God ook vandaag de dag Zijn raad volvoert en dat Christus een eeuwig Koning is. Hij vergadert Zijn gemeente. En daar mogen we ons aan vasthouden. De Heere zorgt voor Zijn kerk en Zijn kinderen. Laten we daarom in de prediking, de catechese en het jeugdwerk voortgaan om Zijn grote daden te melden. De dichter van Psalm 78 wijst daar nadrukkelijk op. Laten we doen wat onze hand vindt om te doen. De uitkomst mogen we met eerbied aan de Heere overlaten."

Ondanks alle zorgen zijn ds. Visscher en Mauritz niet zonder hoop. De voorzitter: "De Heere waakt en zorgt voor Zijn gemeente. De kerk is echter wel geroepen om temidden van de tijd zielen te vangen en mensen te binden rondom het Woord van God." Mauritz beaamt dat: "De situatie is voor jongeren niet rooskleurig. Toch heeft de HEERE, de God van het verbond, gezegd dat er verwachting is voor onze nakomelingen. Laat dat onze pleitgrond mogen zijn. HEERE, aanschouw het Verbond."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen