Bouwen en strijden
Nauwelijks valt het op: het kleine logo van de Jeugdbond voorop Daniël. Een klein schildje: een troffel en een zwaard. Het beeldmerk - in verschillende vormen al 42 jaar oud - is inmiddels vertrouwd; het hoort bij de Jeugdbond. In dit artikel enkele opmerkingen over de achtergrond en de betekenis van het beeldmerk van de jongerenorganisatie.
"Op de omslag van ons vernieuwde blad is een symbool aangebracht, een nog niet afgebouwde muur, een zwaard en een troffel, " meldt de scribent Rondkijker in het eerste nummer van jaargang 19 van Daniël. "Daniël in een nieuw gewaad - we zullen er allen even aan moeten wennen. We zijn aan het oude zo gewoon dat het nieuwe even vreemd aandoet." En inderdaad, dit is ook aan de omslag van dat nummer te zien. Daarop prijkte voor het eerst in fors formaat een beeldmerk waarin troffel, zwaard en muur zijn verwerkt, dit alles op een verder bijna lege pagina.
Het symbool kreeg een plaats in het jeugdwerk op voorstel van ds. J. Driessen, toen nog bestuurslid van de Jeugdbond. Hij stelde op een zeker moment voor een beeldmerk binnen het jeugdwerk te gaan gebruiken. In dat beeldmerk zouden een troffel, een zwaard en een muur moeten zijn verwerkt. Een artistiek begaafde collega bij zijn toenmalige werkgever heeft dit uitgewerkt tot het bekende beeldmerk. Vanaf het moment dat het logo voor het eerst op Daniël voorkomt, wordt het steeds meer gebruikt als herkenningsteken voor activiteiten die door de Jeugdbond worden georganiseerd. Zo krijgt het grote bekendheid tijdens de actie 'Opbouw' in 1967.
Het beeldmerk in zijn oorspronkelijke vorm houdt tot 1969 zijn plaats op de omslag van Daniël. Vanaf dat moment wordt het voorblad ingrijpend gewijzigd. Het wordt geheel gevuld met een stenen muur waarop verder nog een klein zwaardje en troffeltje zijn verwerkt. Op deze nieuwe creatie raakt men echter al snel uitgekeken. "Je kreeg teveel het gevoel dat je tegen een muur opliep als je het blad opnam." Dan volgen kort na elkaar nog enkele min of meer ingrijpende aanpassingen van het symbool. Het ons bekende beeldmerk is hier vaak niet meer in te herkennen. Echter, vanaf 1980 blijkt het oorspronkelijke beeldmerk zijn plaats weer op de omslag van Daniël teruggevonden te hebben. Met ingang van 1 januari 2000 werd het logo gemoderniseerd: de vorm van de troffel, het handvat van het zwaard bleven herkenbaar.
Bijbelse achtergrond
De combinatie van zwaard en troffel heeft een bijbelse achtergrond. Het verwijst naar de bekende geschiedenis uit het bijbelboek Nehemia, waarin de herbouw van de verwoeste muren van Jeruzalem wordt beschreven. De teruggekeerde Joden ondervonden bij dit werk veel tegenstand. Omliggende volken, aangevoerd door Sanballat en Tobia, probeer-
den de herbouw te verhinderen. Aanvankelijk werd het werk van de Joden alleen bespot. Toen de vijanden echter inzagen dat het herstel van de muren desondanks gestaag vorderde, veranderden zij van strategie. In plaats van spot zou geweld worden gebruikt. Zij zouden de bouwers overvallen en doden om zo de herbouw van Jeruzalems muren met geweld te doen stoppen.
Toen Nehemia van deze samenzwering hoorde, gingen hij en het volk allereerst in gebed tot de Heere. Daarna werd de bouw tijdelijk stil gelegd. Dag en nacht hield men de wacht. Enige tijd later werd de bouw van de muren weer hervat. De vijanden hebben dan inmiddels begrepen dat hun samenzwering bij Nehemia bekend is geworden. Nehemia bleef er echter rekening mee houden dat de vijanden alsnog een aanval konden wagen. Daarom bleef een deel van de mannen voortdurend onder de wapens. Ook de bouwers van de muren en hun helpers bleven
onder hec werk gewapend. Wat degenen betreft die stenen aandroegen: en ieder van hen was met zijn ene hand doende aan het werk en de andere hand hield het geweer (Nehemia 4:17b). En wat de bouwers zelf betreft: ij hadden een iegelijk zijn zwaard aan zijn lenden gegord en bouwden (4:1 8a). Zo deden zwaard en troffel dienst bij de opbouw van de muren van Jeruzalem.
Bijbelse symboliek
Het zwaard en de troffel worden wel gezien als symbolen van strijden en bouwen in een brede betekenis van het woord. Het zijn symbolen van zaken die dicht bij elkaar horen. Vanaf de zondeval zien we hoe in ieder mensenleven het strijden en bouwen samengaan. Enerzijds de strijd om het dagelijks brood dat in het zweet des aanschijns gegeten
zal worden. De strijd tegen de distelen en de doornen. "Heeft niet de mens een strijd op aarde? " Anderzijds ook de blijvende opdracht om de schepping te bebouwen en te beheren. Om in deze gebroken wereld het dage-—j lijks beroep uit te oefenen. Om ondanks strijd, zweet, distelen .J en doornen, zwaard en troffel Qf samen te hanteren. • Er kan echter ook nog gewezen jr worden op nauwere betekenissen van deze symbolen. Ze verwijzen ook naar de opdracht tot het bouwende en strijdende leven dat Gods kinderen in het hiernumaals hebben. Op deze betekenis wijzen de kanttekenaren van de Statenvertaling bij Nehemia 4. "Met dit hun doen zeer levendig afbeeldende den toestand der strijdende kerk op aarde, die steeds als met de ene hand moet bouwen aan het werk des Heeren, met de andere gereed zijnde tot afwering der geestelijke en lichamelijke vijanden." Het verwijst hierbij aan de ene kant naar de strijd tegen de bekende 'driehoofdige vijand' - de duivel, wereld en het eigen 'ik' - maar aan de andere kant ook naar de opdracht om tot Gods eer te leven. Het is in het bijzonder deze betekenis die de dichter M. Nijsse - jarenlang scribent van Daniël en bestuurslid van de Jeugdbond - in het gedicht 'Troffel en zwaard' heeft verwoord (zie pagina 2).
In het jeugdwerk
Bouwen en strijden in het jeugdwerk? Ja, ook in ons jeugdwerk komen we beide zaken nadrukkelijk tegen. Deze liggen in het verlengde van de doelstelling van ons jeugdwerk. Dat doel is immers om "de verenigingen behulpzaam te zijn bij en te stimuleren tot de voorbereiding van haar leden voor de taak, die deze krachtens de Heilige Schrift in alle levensverbanden hebben te vervullen". Deze leden zijn jonge mensen uit onze gemeenten, die op weg zijn om hun plaats in de samenleving in te gaan nemen. Een plaats waarin de opdracht tot bouwen geldt. Een plaats waar zij ook te maken zullen krijgen met strijd.
Door middel van het jeugdwerk wordt geprobeerd om hen toe te rusten. Met behulp van cursussen, publicaties, bijeenkomsten en andere manieren van voorlichting. Hierbij mag Daniël al zestig jaar een belangrijke rol vervullen. Bouwen en strijden. Ook om het jeugdwerk uit te breiden? Natuurlijk, het is een goede en nastrevenswaardige zaak om het jeugdwerk ook in de breedte uit te kunnen bouwen zodat het aantal jongeren dat daar deelneemt, toeneemt. Ook daarin wordt strijd en tegenwerking ervaren. Maar dit bouwen en strijden mag geen doel op zichzelf zijn. Het gaat uiteindelijk om de bouw van en de strijd voor het 'geestelijke Jeruzalem'. Om de uitbreiding van het Koninkrijk van God, ook onder de jeugd van onze gemeenten. Het moet ons hierin tenslotte om de eer des Heeren gaan.
Bij al dit bouwen en strijden gaat het niet om activiteiten waarin mensen belangrijk of onmisbaar zijn. Hierbij kunnen mensen ook niet in eigen kracht slagen of winnen. Wat dat betreft geldt nog hetzelfde als bij Nehemia. Het is niet onze kracht en wijsheid waardoor het werk en de strijd tot een goed einde gebracht kunnen worden. Maar: de God des hemels, die zal het ons doen gelukken.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 6 oktober 2006
Daniel | 36 Pagina's