Taalkloof

Sommige teksten in de Bijbel roepen vragen op. Op kamp, tijdens de bijbelstudies bijvoorbeeld, lezen jongeren zonder blikken of blozen de meest ingewikkelde zinnen en moeilijke woorden. Wie vraagt wat het betekent, krijgt soms een wat hopeloze blik als antwoord. Jongeren anno 2006 verstaan - ik bedoel: begrijpen - vaak het Nederlands uit de zeventiende eeuw niet; de taalkloof is groot.

Vaak wordt jongeren gemakzucht verweten. "Van computers begrijpen jongeren toch ook alles? " En natuurlijk moeten jongeren proberen te begrepen wat er staat geschreven. Maar jongeren groeien op in een tijd waarin de taal van de computers wordt gesproken. En de taal van de Bijbel ontbreekt - helaas - maar al te vaak. En zou computertaal niet beter aansluiten bij het zondige hart dan het ouderwetse Nederlands? In de loop van de eeuwen zijn heel wat woorden in de Statenvertaling vervangen. 'Wijf' is misschien wel het meest bekende voorbeeld. Woorden veranderen nu eenmaal in de loop van de tijd van betekenis. Nog zo'n bekend voorbeeld: 'onnozel'. Dat klinkt heel wat negatiever dan de oorspronkelijke, positieve betekenis van het woord: 'onschuldig'.

Pas stuitte ik op Psalm 68:14. Al laagt gijlieden tussen twee rijen van stenen, zo zult gij toch worden als vleugelen ener duive, overdekt met zilver, en welker vederen zijn met uitgegraven géluwen goud. Géluwen? Geen idee. De lijst moeilijke woorden achterin mijn uitgave - van een onder ons bekende stichting - helpt. Géluwen, dat betekent geelachtig. Geelachtig goud dus. In recente bijbeluitgaven wordt die woordenlijst niet meer opgenomen. Want welke woorden moesten wel in die lijst, en welke niet? En welke woorden zouden in de gewone tekst mogen worden vervangen? In ieder geval is 'géluwen' zo'n woord waar iets mee gedaan moet worden. Want het is maar zo'n beetje blijven staan, terwijl de andere woorden met de tijd mee veranderden. Het bewijs? 'Géluwen' is een derdenaamvalsvorm van het oud-Nederlandse woord 'geluw'. Dus "met uytgegravenen geluwen goude" is goed Nederlands, maar als de 'e' achter goud verdwijnt, dan moet ook de 'en' achter geluw worden geschrapt. Maar dan lijkt gewoon geelachtig een beter alternatief.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen