Bastion Schiphol kent steeds minder zwakke plekken

Lachend komt Harry de Winter (39) aanlopen. "Ik ben vandaag in burger, anders ben ik net zo'n wandelend WV-kantoor en doen we er drie keer zo lang over!" Tijdens de wandeling naar de vertrekhal vertelt De Winter over zijn werk. Hij is bezig met de oprichting van een kennis-en expertisecentrum criminaliteit-en terreurbestrijding luchthavens. Daar moeten allerlei informatiestromen worden samengevoegd en geanalyseerd. "Eén van de oorzaken van 11 september was dat de verschillende partijen allemaal een stukje informatie hadden. Als al die stukjes zouden zijn samengevoegd, had die ramp voorkomen kunnen worden."

"Kun je daarvoor leren? " vraagt Berend.

Dat blijkt niet zo te zijn. De Winter, ook actief als voorzitter van de JeV in Dordrecht en de sectie buitenland van de commissie zomerkampen, zelf maakte acht jaar geleden de overstap van de luchtmacht naar de Marechaussee. Eerst was hij hoofd uitvoerende dienst op het district Noord Brabant-Limburg en vervolgens operationeel beleidsmedewerker op de Korpsstaf in Den Haag. Een jaar geleden solliciteerde hij op zijn huidige functie. "Maar niet al mijn mensen moeten bij de Marechaussee vandaan komen. Ik ben momenteel in gesprek met de AIVD, de Douane en de politie, maar ook met de Luchthaven Schiphol zelf voor deelname in het Expertisecentrum."

Vuil gebied

In de vertrekhal aangekomen legt De Winter uit hoe de beveiliging van Schiphol georganiseerd is. Er vinden twee controles plaats: grenscontrole en veiligheidscontrole.

De vertrekhal, waar mensen kunnen inchecken, is net als de aankomsthal 'vuil' gebied: daar vindt geen controle plaats en iedereen mag er komen. "Maar er zal vast hier en daar een collega in burger op een bankje hangen om een oogje in het zeil te houden." Achter de vertrekhal liggen de internationale lounges. Om daar te komen moeten reizigers langs de Marechaussee, waar ticket en paspoort gecontroleerd worden. "Tot voor kort werd daar ook de handbagage gecontroleerd, maar dat gebeurt nu vlak voor het instappen. In de lounge zitten allerlei winkels en komen heel veel mensen. Daar kan dus nog van alles uitgewisseld worden."

De Winter gaat niet langs de Marechaussee, maar neemt de dienstingang. Die is streng beveiligd door de bewaking van Schiphol. De papieren en passen van de Winter en de jongens worden uitvoerig bestudeerd. Een foto mag niet gemaakt worden. "Schiphol doet zelf de beveiliging en ook de Marechaussee moet zich naar hun regels schikken, " vertelt de gids. "Ze controleren ons net zo streng als anderen want de Marechaussee test regelmatig of de beveiliging zijn werk wel goed doet." Over de score wil hij niets los laten.

Diefstal

"Zoals je ziet zitten hier honderden bedrijven, " zegt De Winter. "Niet alleen de winkels en restaurants die je hier ziet, maar ook allerlei leveranciers en transportbedrijven." Hij wijst naar de overkant van de luchthaven. "Zestig procent van de vluchten zijn vrachttransporten." Van al die bedrijven wil hij graag informatie hebben. Zijn ze betrouwbaar? Welk personeel nemen ze in dienst? Wat wordt er gestolen? "Die laatste vraag is typisch zo'n vraag waarvoor allerlei informatie bij elkaar moet komen. Bedrijven doen lang niet altijd aangifte bij de politie of Marechaussee, maar melden het meestal wel bij de verzekeringsmaatschappij. Het kenniscentrum probeert die gegevens bij de verzekeraars los te krijgen zodat we een beeld krijgen van diefstal op Schiphol."

Op slot

Aangekomen bij een controlepunt voor de handbagage vraagt Robbert of men met die scanners echt alles ziet. De Winter: "De beveiliging zal vast wel eens ergens overheen kijken. Het blijft mensenwerk. En alles moet hier zó snel gaan." Hij legt uit dat op Schiphol voortdurend veiligheid wordt afgewogen tegen commerciële belangen. Aan de ene kant zijn er de regels van de overheid en de Marechaussee. De luchthaven echter wil alles zo snel mogelijk afhandelen, want als vliegtuigen lang aan de grond staan en hoe reizigers lang moeten wachten wijken maatschappijen uit naar andere luchthavens. "We kunnen de boel op slot gooien, maar dan landt er hier geen vliegtuig meer." Passagiers staan in lange rijen te wachten voor de controle van de handbagage. Zakenlieden, gezinnen, blanken en gekleurden: iedereen wordt gecontroleerd. De Winter vindt al die aandacht voor beveiliging beslist niet overdreven. "Niemand wil de verantwoordelijkheid dragen als het misgaat. En wij krijgen signalen dat terroristen het vliegverkeer nog steeds als een 'goed' doelwit zien. Waarom? Ik heb niet de indruk dat ze aanslagen op vliegtuigen willen plegen omdat dat het sterkste punt in de verdedi-

ging tegen terrorisme is. Vliegtuigen zijn prestigeobjecten van de westerse samenleving. Als ze daarop een aanslag weten te plegen, maakt dat heel veel indruk."

Zwaailicht

Een groot deel van de beveiliging van Schiphol vindt buiten plaats. Met een zo op het eerste gezicht gewone Peugeot 406 toert De Winter over de luchthaven. De jongens hebben echter al snel in de gaten dat het een speciale auto is: extra knopjes, een zwaailicht dat op de auto gezet kan worden, een zender/ontvanger... Waarom zitten die dingen erin, vraagt Berend? "Als ik piketdienst heb, moet ik binnen een uur op Schiphol kunnen zijn als er iets gebeurt." Dat gebeurt regelmatig, hoewel het vaak vals alarm is.

Robbert is nieuwsgierig naar de overval op het diamanttransport. De Winter wijst door de voorruit naar een rotonde vlak bij het hek. "Bij zo'n soort rotonde heeft die overval plaatsgevonden." Heeft de Marechaussee daar ook mee te maken? "Zeker weten. Naar aanleiding van die overval is er veel veranderd: extra controles, meer personeel en andere hekken bij de poort."

Door dergelijke gebeurtenissen ontdekt Schiphol iedere keer weer nieuwe zwakke plekken in de beveiliging. Tijdens de rondrit wijst De Winter verschillende punten aan die momenteel verbeterd worden. "Schiphol is zo groot en er werken zoveel mensen, wel vijftigduizend! Helemaal waterdicht krijg je het nooit."

Niet blanco

Op de vraag of hij door zijn werk anders in het leven staat antwoordt De Winter dat hij er vrij nuchter onder blijft. "Het is je baan en je probeert je werk goed te doen. En als ik hoor en merk dat de luchthaven nog steeds een mogelijk doelwit is, geeft mij dat extra motivatie. Maar angst, nee. Wat me wel bezighoudt is: zie ik geen dingen over het hoofd? Gebeurt er over een aantal jaar iets dat we hadden kunnen weten? Verder merk ik dat ik als privé-persoon in het vliegtuig niet blanco ben. Je bent scherper en alerter dan anderen."

Onder de indruk van de verhalen van Harry de Winter nemen Robbert en Berend de trein naar huis. Dat terrorisme zo dichtbij komt, hadden ze nooit beseft. Bij station Den Haag Centraal mag de trein niet verder. Rotterdam CS ligt plat. Er is een bommelding.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen