Vergeten oorlogen

"In 1998 bezocht ik in het Afrikaanse Sudan een vluchtelingenkamp waar in een week meer mensen stierven dan in het Israëlisch-Palestijnse conflict in een jaar, 'Hoe kan het zijn dat er zelfs geen plan voor een oplossing is? ' vroeg ik een diplomaat. 'Omdat jullie er niet zijn.' antwoordde hij. Als een politicus over Sudan begint, praat hij tegen muren, want Sudan leeft niet. Niemand weet wat er gaande is. Het is namelijk niet op televisie geweest." Aldus een Midden-Oosten-córrespondent laatst in een interview.

Waar iedereen het wél over heeft of had. is de huidige oorlog tussen Israël en Hezbollah, de oorlog in Irak, in Afghanistan, in Kuweit, in Vietnam. Radio-en tv-uitzendingen staan er bol van, de krantenkolommen rijgen zich aaneen, de politiek is er druk mee, de Verenigde Naties buigen zich erover, Westerse landen stellen militairen beschikbaar voor de onvermijdelijke vredesmissies, de mensen in de straat praten erover, in de kerkelijke pers worden er commentaren aan gewijd, nieuwsvolgers wereldwijd kiezen een kamp... Sudan is een heel ander geval. Nee, over Sudan hebben we het bijna nooit. Sudan - was daar niet iets met gewapende mannen op kamelen die dorpen plunderden en vrouwen roofden - of zoiets...?

De oorlog in Sudan is een voorbeeld van een vergeten oorlog. Al meer dan twintig jaar wordt er gevochten tussen moslims en christenen. De strijd kostte al twee miljoen mensen het leven. Nog zo'n voorbeeld is Congo. AI vanaf 1960 wordt daar gevochten om de macht over de natuurlijke rijkdommen van de regio: grondstoffen. De bevolking leeft er continu tussen hoop en vrees. Tadzjikistan, Peru, Somalië, Indonesië, Colombia, Uganda. Angola, Sri Lanka: wie weet er nog wat er precies speelt, hoe het begon, waarom het nog niet is afgelopen? Waarom wordt er niet over déze oorlogen gepraat door de grote mannen of grote organisaties van deze wereld? Al die conflicten spelen in de ogen van de wereldleiders geen rol in de wereldpolitiek of - economie. Ze hebben er daarom misschien in eerste instantie wel even aandacht voor, maar zien er uiteindelijk geen belang in om op te treden, aandacht te geven, te investeren in hulp. Als er in Sudan net zo veel olie in de grond had gezeten als in Kuweit, dan was het wel anders geweest, maar ja. Oorlog is vandaag de dag ook gewoon een kosten-en batenanalyse geworden.

Als er geen politieke aandacht is, is er ook geen mediaaandacht. Of is het andersom? Je zou het wel denken, gelet op het openingscitaat. Een politicus die zich druk maakt over een conflict waar geen kiezer meer dan drie woorden vanaf weet, mist de aansluiting met die kiezer. De politicus zal zich dus wel drie keer bedenken voordat hij in de aanloop van de verkiezingen gaat concentreren op Sudan in plaats van Irak. De macht van de media. En wij laten ons er door leiden.

Een ander oorzaak van het vergeten van oorlogen, is dat ze vaak zo ver van huis plaatsvinden. Wie is er op weg naar zijn vakantieadres ooit langs Tadzjikistan gekomen? Oorlog in België zou automatisch meer op onze aandacht kunnen rekenen. En waarom? Omdat dat letterlijk bijna onze eigen achtertuin raakt. Een oorlog die 1 50 kilometer verderop zich afspeelt, heeft meer eigen belang voor de Nederlander in zich dan een oorlog op duizenden kilometers afstand. Andermans belang of eigen belang - dat maakt het verschil tussen het wel en niet vergeten van een oorlog.

Een christen zou geen oorlog mogen vergeten. Omdat hij redeneert vanuit naastenliefde, vanuit het belang van de ander, en juist niet vanuit zijn eigen belang. Of... is dit meer theorie dan praktijk? Op grond van zijn opdracht tot naastenliefde, zou elke christen toch wel speciaal oog moeten hebben voor de ander die vergeten wordt. In Peru, Somalië of Sri Lanka. Maar ook binnen de grenzen van het eigen land, de eigen gemeente, de eigen familie, de eigen buurt worden oorlogen gevoerd. Tegen een ernstige ziekte, tegen angst, tegen verdriet om kinderen of huwelijk. Gevechten van levensbelang voor degenen die betrokken zijn. Maar hoe lang duurt het gemiddeld voordat wij ook deze 'oorlogen' van onze naasten vergeten? Andermans belang - eigen belang...

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen